PEN America, Comey aleyhindeki davada romandan alıntı yapılmasına tepki gösterdi

ABD'de önde gelen bir ifade özgürlüğü kuruluşu, eski FBI Başkanı James Comey hakkında Donald Trump'ı öldürmekle tehdit ettiği iddiasıyla açılan davada, federal savcıların Comey'in yazdığı romandan alıntı yapmasına tepki gösterdi.

PEN America'nın hukuk direktörü Mara Gassmann, Cuma günü yaptığı açıklamada, 'Anayasal açıdan şüpheli bir iddianameyi kurtarmak için bir romana atıfta bulunmak umutsuz bir son çaredir ve reddedilmelidir' dedi. Gassmann, Amerikan futbolundaki son saniye atışı anlamına gelen 'Hail Mary' ifadesini kullandı.

Trump yönetiminin Adalet Bakanlığı'ndaki savcılar, günler önce mahkemeye verdikleri dilekçede Comey'in, takipçilerine bir düşmanını öldürmeleri için şifreli mesajlar gönderdiğini ve bu mesajlarda romanı 'FDR Drive'daki kurgusal başsavcıya atıfta bulunduğunu ileri sürmüştü.

Roman ve suçlama

Romanın ana karakteri, aşırı sağcı bir medya kişiliği olan Sam Buchanan'ı alt etmeye çalışıyor. Savcıların dilekçesinde, romandan pasajlar ve Publishers Weekly'nin bir kitap eleştirisi alıntılanıyor. Eleştiride, savcının 'Buchanan'ın, düşmanlarını isimleriyle hedef alıp 'onlar hakkında bir şeyler yapılmasını' önererek ABD anayasasının ilk maddesinde korunan ifade özgürlüğünün çok ötesine geçtiğine inandığı' belirtiliyor.

Bu alıntı, Comey'in ABD başkanına yönelik tehdit oluşturduğu ve bu tehdidi sosyal medya üzerinden eyalet sınırları ötesine ilettiği suçlamasıyla ilgili davayı ayakta tutma çabasının bir parçası. Comey, FDR Drive'ın yayımlanmasından beş gün önce Kuzey Carolina'da tatildeyken Instagram'da bir görsel paylaşmıştı.

Savcılar yeni mahkeme belgelerinde, Comey'in Mayıs 2025'te deniz kabuklarını '8647' oluşturacak şekilde dizdiği fotoğrafı içeren sosyal medya paylaşımının Trump'a yönelik bir tehdit olarak yorumlanabileceği konusunda 'ciddi bir tartışma olmadığını' savunuyor. Trump, yetkililere göre birden fazla suikast girişiminin hedefi oldu.

'86' sayısı genellikle bir şeyden kurtulmak veya onu ortadan kaldırmak anlamında kullanılır (özellikle Comey'in bir zamanlar çalıştığı restoran sektöründe). Trump ise ABD'nin 47. başkanı.

Comey'in savunması

Belgeler, Comey'in davanın düşürülmesi yönündeki talebine yanıt olarak Salı günü dosyalandı. Suçlamaları reddeden Comey, 'Bunu hiç düşünmemiştim ama her türlü şiddete karşıyım, bu yüzden gönderiyi kaldırdım' dedi.

Trump ile Comey arasındaki husumet, Comey'in 2013'ten itibaren dört yıl boyunca FBI direktörlüğü yaptığı dönemde, 2016 seçimlerine Rusya müdahalesi soruşturmasını yönetmesine dayanıyor. Bu soruşturma, Rusya'nın 'kapsamlı ve sistematik bir şekilde' müdahale ettiğini ortaya koydu; ancak Trump kampanyasının üyelerinin Moskova ile iş birliği yaptığını kanıtlamadı.

Hükümetin dilekçesi ayrıca Comey'in 'görünüşte tartışma yaratmak için mali bir teşvike' sahip olduğunu ve deniz kabuğu fotoğrafının 'tüyler ürpertici derecede isabetli romanının' satışlarını artırmak için paylaşıldığını iddia ediyor. Circana BookScan verilerine göre Comey'in romanı 6 bin 471 kopya sattı.

PEN America'nın açıklamasında Gassmann, 'Deniz kabukları fotoğrafıyla ifade edilen siyasi bir mesaj gerçek bir tehdit değildir; şimdi hükümetin bu kovuşturmayı desteklemek için Comey'in kurgusal eserini kullanması, ilk değişiklik endişelerini daha da artırıyor' dedi. Açıklamasında ayrıca, 'Hepimizin ifade özgürlüğü haklarını korumak için yaratıcı eserlerin cezai suçlamaları desteklemek amacıyla kullanıldığı her durumda aşırı dikkat gösterilmelidir' ifadelerine yer verdi.

Comey'in avukatları, davanın düşürülmesi gerektiğini savunarak, paylaşımın korunan konuşma olduğunu ve başkana yönelik 'gerçek bir tehdit' oluşturmadığını belirtti. 'Bu bağlamda, makul hiçbir gözlemci '86 47' ifadesinin şiddet çağrıştırdığını – hele de Bay Comey'in başkana şahsen şiddet uygulayacağı tehdidini – anlamaz' diye yazdılar.

Comey'in avukatları, müvekkillerinin 'kinci ve seçici bir kovuşturmaya' maruz kaldığını ve iddianamenin 'hukukun gerçeklere iyi niyetle uygulanmasına dayanmadığını' söyledi. 'Bunun yerine, başkanın yıllardır süren, Bay Comey'i korunan konuşması nedeniyle ve başkanın derin düşmanlığı yüzünden cezalandırmak için ceza sürecini kullanma kampanyasını uyguluyor' ifadelerini kullandılar.