NHS beyin tümörü teşhisinde süreyi iki saate indirdi

İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), beyin tümörlerinin türünü belirlemek için geliştirilen yeni bir hızlı genomik testi kullanmaya başladı. Test, doğru teşhis için gereken süreyi sekiz haftaya kadar çıkan bekleme sürelerinden yaklaşık iki saate indirebiliyor.

Hekimlerin hastadaki tümörün hangi tür olduğunu belirlemesinde kullanılan test sayesinde hastaların radyoterapi ve kemoterapi gibi tedavilere daha erken başlayabileceği, haftalar süren belirsizliğin ortadan kalkacağı belirtiliyor.

Nottingham'da yaşayan 55 yaşındaki Steve Palmer, yeni teknolojiden yararlanan hastalardan biri. Test sayesinde cerrahlar, tümörü almaya devam ederken sonucu alabildi. Palmer, BBC'ye yaptığı açıklamada "Bu hızlı teşhis haftalarca sürecek kaygıyı ortadan kaldırdı" dedi.

NHS England, tümörden alınan örneğin genetik kodunu hızlı biçimde analiz eden genomik testin İngiltere'deki uzman merkezlerde pilot olarak uygulanacağını duyurdu. Yavaş büyüyen tümörlerden agresif kanserlere kadar yaklaşık 150 farklı beyin tümörü türü bulunuyor ve her biri tedaviye farklı yanıt verebiliyor.

Palmer'a, spor salonunda yere yığılmasının ardından beyin tümörü teşhisi konuldu. Test, tümörün 4. derece glioblastom olduğunu ortaya koydu. Palmer, "Duymak istediğim sonuç değildi ama bu sayede tedavinin ve iyileşme sürecinin bir sonraki aşamasına geçebiliyorum" dedi.

Tümör türüne göre cerrahi karar

Palmer'ın ameliyatını Nottingham University Hospitals NHS Trust'a bağlı Queens Medical Centre'da yürüten beyin cerrahı Stuart Smith, testin 'neredeyse sihirli' göründüğünü söyledi. Smith, "Beyin tümörlerinin teşhisi moleküler ve genetik analize dayanıyor, ancak tam bilginin geri gelmesi altı ila sekiz haftayı bulabiliyor. Burada ise biz hâlâ ameliyat yaparken tamamlanıyor" dedi.

Smith, hastanın ameliyat masasındayken tümör türünün belirlenmesinin cerrahların nasıl müdahale edeceğini etkileyebileceğini belirtti. Bazı tedavi edilebilir tümör türlerinde tümörün bulunabilen her parçasını almak için mümkün olduğunca radikal bir cerrahi gerektiğini, bazı agresif türlerde ise cerrahinin yapabileceğinin ötesine geçtiği için beyni hasardan korumak amacıyla daha temkinli davranıldığını anlattı.

Test, tümörden alınan küçük doku örneklerinin patoloji laboratuvarına gönderilmesiyle işliyor. Örnekler, Oxford Nanopore tarafından üretilen ve ayakkabı kutusu büyüklüğündeki bir dizileme cihazına yükleniyor. Cihaz, Nottingham Üniversitesi'nde hastane klinisyenleriyle ortak geliştirilen özel bir yazılım kullanıyor. DNA molekülleri nanopor adı verilen küçük bir delikten geçerek tümörün kendine özgü genomik parmak izini ortaya çıkarıyor.

Palmer'ın vakasında cihaz 20 dakika çalıştıktan sonra nöropatoloji ekibi ameliyathaneyi arayarak tümörün büyük olasılıkla glioblastom olduğunu bildirdi. Nottingham University Hospitals NHS Trust'ta danışman nöropatolog olan Dr. Simon Paine, genomik testin mikrosop altında tümör hücrelerine bakarak elde edebileceği bilgiye kıyasla dönüştürücü olduğunu söyledi.

Pilot merkezler ve sonraki aşama

İngiltere'de her yıl 12 binden fazla kişiye primer (birincil) beyin tümörü teşhisi konuluyor. Beyin tümörleri, çocuklarda ve 40 yaş altı yetişkinlerde en fazla ölüme yol açan kanser türü.

NHS England'ın pilot uygulaması Nottingham, Birmingham, Londra ve Newcastle'daki beş uzman merkezde yürütülecek: Nottingham University Hospitals NHS Trust, University Hospitals Birmingham NHS Foundation Trust, Great Ormond Street Hospital NHS Foundation Trust, King's College Hospital ve Newcastle Hospitals NHS Foundation Trust. Uygulama daha sonra Bristol, Oxford, Leeds ve Manchester'daki merkezlere yaygınlaştırılacak. Pilot, Nottingham ve Birmingham'da hâlihazırda süren daha önceki bir projenin üzerine kuruluyor.

NHS England'ın tıbbi direktörü Prof. Frankie Swords, beyin tümörü şüphesi olan kişiler için doğru teşhisin hızla konulmasının zamanla yarış gibi görünebileceğini, yanıt için haftalarca beklemenin hasta ve aileler için ıstırap verici olabileceğini söyledi. Swords, hızlı testin sonuçları haftalar yerine günler içinde hastalara ulaştırarak beyin tümörü teşhisini tamamen dönüştürme potansiyeli taşıdığını belirtti.