Milletvekilleri: Hükümet Çin politikasını doğaçlama yürütüyor

İngiltere parlamentosundaki İş Komitesi, hükümetin Çin'e yönelik tutarlı bir yaklaşım izleme vaadini yerine getirmediğini ve politikayı "doğaçlama" yürüttüğünü açıkladı. Komite raporunda, karar alma süreçlerinin "tutarsızlıkla" nitelendiğini ve bunun ulusal güvenlik risklerini artırdığını belirtti.

Milletvekilleri, bakanlara hassas verilerin Çin'e aktarılmasını engellemeleri, işletmelere bu süper güçle ticaret için net kurallar sunmaları ve zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ithalatını yasaklamaları çağrısında bulundu.

Ticaret Bakanlığı ise raporun sonucuna katılmadığını bildirdi. Bakanlık açıklamasında, "Çin'e yönelik yaklaşımımız tutarlı: mümkün olduğunda işbirliği yapıyor, gerektiğinde itiraz ediyoruz" ifadesine yer verdi. Açıklamada ilişkinin daha istikrarlı, dengeli ve uzun vadeli bir zemine oturtulduğu, fırsatların ve risklerin net bir değerlendirmesine dayandırıldığı kaydedildi.

Starmer döneminde yakınlaşma arayışı

Eski Başbakan Sir Keir Starmer, Birleşik Krallık'ın ekonomik fırsatları görmezden gelemeyeceğini savunarak Çin ile daha yakın bir ilişki kurmaya çalışmıştı. Ancak bu çabalar, Çin'in ülkede casusluk faaliyeti yürüttüğü iddialarından endişe duyan bazı milletvekilleri tarafından eleştirildi. İki ülke ilişkilerine dair bir denetim geçen yıl yapıldı; ancak hükümet, gizli bilgi içerdiği gerekçesiyle belgeyi tam olarak yayımlamadı. Starmer'ın halefi Andy Burnham ise Çin ile ilişkiler konusundaki tutumunu henüz açıklamadı.

İş, Yenilik, Bilim ve Ticaret Komitesi raporunda, ardı ardına gelen hükümetlerin kamuoyunu "Birleşik Krallık'ın ulusal güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığını savunmak için yeterli önlemleri aldıklarına" ikna edemediği belirtildi. Milletvekilleri, hükümet yaklaşımlarındaki öngörülemezliğin ve net rehberlik eksikliğinin işletmelerin Çin ile ticaret yapma kapasitesini zorlaştırdığını kaydetti.

Rapor, ticaret ve yatırımın teşvik edileceği alanlarla "girilmez" bölgeleri net biçimde tanımlayan "kırmızı" ve "yeşil" bölgeler oluşturulmasını öneriyor. Komite, hükümetin Çin ile adil ticaret konusunda ısrar etmesi gerektiğini ve ülkenin sanayisini sübvanse etmeye devam etmesi ya da "tam karşılıklı" pazar erişimi sunmaması halinde uygulanabilecek gümrük tarifelerinin hazırlanmasını tavsiye etti.

Hassas teknoloji ve verilerin korunmasına ilişkin olarak raporda, bağlantılı teknoloji cihazlarının kritik ulusal altyapıda kullanımının yasaklanması gerektiği ifade edildi. Komite, "düşük maliyetli" Çin bağlantılı teknolojinin Birleşik Krallık'ta yaygınlaştığını ve hükümetin bu alanda "ulusal güvenlik yerine diplomatik nezaketi önceliklendirdiğini" belirtti. Üniversitelerin Çin kurumlarıyla araştırma yürütme konusunda "daha hızlı tavsiye" alması gerektiği de eklendi.

Komite başkanı ve İşçi Partisi milletvekili Liam Byrne, "Hükümet Çin politikasını doğaçlama yürütmeye devam ettiği sürece İngiliz işletmeleri geleceklerini planlayamaz" dedi. Byrne, "Bakanlar netlik ve tutarlılık vaat etti. Bunun yerine kaçırılan fırsatlar, yönetilmeyen riskler ve son ana bırakılan kararlarla karşı karşıyayız" değerlendirmesinde bulundu.