Reeves, Burnham hükümetinin ekonomi gündemini çizdi

Eski İngiltere Maliye Bakanı (Chancellor) Rachel Reeves, pazartesi günü Harvard Üniversitesi'nde yapacağı konuşmada Brexit'in "derin zarar verdiğini" ve İngiltere'nin bir gün Avrupa Birliği (AB) ile daha yakın bir ilişki kurması gerektiğini söyleyecek. Reeves'in bu açıklamaları, kendisini hükümetten uzaklaştıran Başbakan Andy Burnham'ın ekonomi politikalarıyla büyük ölçüde örtüşüyor.

Reeves, konuşmasında hükümetteki hiç kimsenin Brexit'in zararı konusunda "en ufak bir şüphe" duymaması gerektiğini belirtecek. "Ekonomik çıkarlar, ortak değerler ve temel coğrafi gerçeklik, hepsi Avrupa'ya işaret ediyor" diyecek. Bu sözler, Reeves'in altı ay önce yaptığı bir konuşmada da dile getirdiği görüşlerle tutarlı.

Harvard'daki konuşma, Reeves'in kendi dönemi ve İngiltere'nin geleceği hakkında ilk önemli kamuoyu açıklaması olacak. Konuşmanın, hükümetlerin kamuoyunun radikal değişim talebini karşılarken finans piyasaları nezdinde güvenilirliği nasıl koruyabileceğini ele alması bekleniyor. Reeves, AB ile daha yakın bir ilişkinin, hatta yeniden üyeliğin, hem güvenilir hem de radikal bir seçenek olabileceğini savunacak.

Bölgesel yönetim ve yatırım vurgusu

Reeves'in konuşmasının ana temaları, Burnham hükümetinin gündemini oluşturuyor. Reeves, konuşmasında Londra dışındaki büyük şehirlerin Avrupalı muadillerine kıyasla ekonomik performansının düşük olduğunu vurgulayacak. Leeds West ve Pudsey milletvekili olan Reeves, İngiltere'nin kuzeyinin "çok uzun süredir sıcak sözlere somut hedeflerle karşılık veren bir hükümeti beklediğini" söyleyecek.

Reeves'in "bölgelerimizi Whitehall'un (İngiliz hükümet merkezi) boğucu ortodoksluğundan kurtarma" çağrısı, Burnham'ın söylemleriyle dikkat çekici biçimde benzeşiyor. Konuşmada açıklanan ana politika, bölgesel liderlere ulusal vergilerden pay verilmesi planı. Reeves, bu vergilerin "çok uzun süredir merkezi hükümet tarafından tahsis edildiğini" belirtecek.

Bu çalışma artık Maliye Bakanı John Healey'nin bütçesinin merkezinde yer alıyor. Hükümetin büyüme teorisi Brexit ve bölgesel yönetim üzerine kuruluysa, Starmer döneminde bu iki politikanın kilit destekçisini görevden alması en hafif deyimle garip karşılanıyor.

Ancak Reeves'in asıl büyüme teorisi yatırımdı. Bu doğrultuda işverenlerin ulusal sigorta katkılarını artırdı. Bu vergi artışları, kamuoyunda pek sevilmemesine rağmen, bir hükümetin zor seçimler yapmaya ve kamu yatırımı için borçlanma riskini almaya istekli olduğu izlenimini verdi. Mali kurallar, 100 milyar sterlinlik yeni sermaye harcamasına yönelik çok yıllı taahhüde izin verecek şekilde değiştirildi.

Bu kaynak artık NHS (İngiliz Ulusal Sağlık Servisi) altyapısına, yollara, konut sektörüne, demiryolu iyileştirmelerine ve enerji ile sanayi yatırımlarına akmaya başladı. Reeves, Harvard konuşmasında yatırım odaklı büyüme modeline geçişin, Starmer liderliğindeki hükümetin kamuoyuna kabul ettiremediği "fedakarlıklar" gerektirdiğini anlatacak.

Reeves, "Zorluk, siyaseti ve ekonomiyi, yani güvenilirlik ve radikallik gibi ikili testleri aynı hizaya getirmek" diyecek. Starmer hükümetindeki sorunun gündemden çok kişinin kendisi olduğunu söylemeyecek, ancak diğerleri bunu dile getiriyor.

Burnham, erken seçimden kaçınırsa, bu yatırımın meyvelerini kamu hizmetlerinde ve piyasa güveninde görmeye başlayabilir. Bu süreci rayından çıkarabilecek çok şey var; uluslararası çalkantılar bunların başında geliyor. Ancak Burnham hükümeti başarısını kamu hizmetleri, Avrupa, bölgesel yönetim ve büyüme üzerinden değerlendirdiğinde, Reeves de bu başarıdan pay alacak.