MI5: Çin bağlantılı kurum İngiliz üniversitelerinde casusluk yapıyor

İngiltere'nin iç istihbarat servisi MI5, Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS) adına çalışan bir paravan şirket aracılığıyla 100'den fazla İngiliz akademisyenin farkında olmadan Çin'in casusluk faaliyetlerine destek verdiğini açıkladı. MI5, üniversitelere ve akademisyenlere yönelik olağan dışı bir kamu uyarısı yayımlayarak, Çin Genel Teknoloji Araştırma Enstitüsü (CGTRI) ile mevcut bağlantıların sürdürülmesinin ileride yabancı bir devlete yardım suçundan yargılamaya yol açabileceği konusunda uyardı.

Güvenlik Bakanı Dan Jarvis, MI5'in uyarısının Çin istihbarat servislerinin İngiliz akademik araştırmalarını kullanarak ülke güvenliğini zayıflatma girişimlerini ortaya koyduğunu belirtti. Jarvis, tüm üniversite rektörlerine yazarak bu kurumla ilişkilerin sonlandırılmasını talep ettiğini ifade etti.

Kurumun Çin gizli servisiyle bağlantısı

MI5, CGTRI'nin zaman zaman Çin Genel Teknoloji Akademisi (China Academy of General Technology) olarak da çevrildiğini ve Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı ile "çok güçlü bağları" olduğunu bildirdi. Açıklamaya göre kurumun temel amacı, MSS'nin casusluk kapasitesini doğrudan geliştirecek akademik araştırmaları finanse etmek. MI5, 100'den fazla İngiltere bağlantılı akademisyenin CGTRI üzerinden MSS tarafından finanse edilen projelere katkı sağladığını, bazı durumlarda araştırmacıların projelerindeki paravan şirket rolünden haberdar olmadığını kaydetti.

İngiliz akademisyenlerin katkıda bulunduğu projeler arasında yapay zeka, siber güvenlik, gizli iletişim sistemleri ve sıradan bir mesaj ya da nesne içinde gizli mesaj saklama anlamına gelen steganografi gibi konular yer alıyor. MI5, bu faaliyetlerin İngiltere'nin ulusal güvenliğine tehdit oluşturan MSS casusluğunu desteklediğini vurguladı.

Akademisyenlere yönelik yasal uyarı

Güvenlik uyarısı, birçok akademik kurum ve kişinin CGTRI ile "iyi niyetle" ilişki kurmuş olabileceğini, çünkü Çin devlet güvenliğiyle bağlantının gizlendiğini belirtti. MI5, İngiliz akademik kurumlarına CGTRI ile süregelen veya planlanan iş birliklerini derhal gözden geçirmelerini tavsiye etti. Amaç, MSS'nin İngiliz üniversitelerinden veya araştırma kurumlarından daha fazla fayda sağlamamasını temin etmek.

Kamuya açık uyarı, harekete geçmeyen İngiliz akademisyenlerin ileride yasayla karşı karşıya kalabileceği ihtimalini de gündeme getiriyor. Açıklamada, 2023'te devlet casusluğuyla mücadele amacıyla çıkarılan Ulusal Güvenlik Yasası'nın (National Security Act), bir kişinin yaptığı işin niteliğini makul ölçüde bilmesi gerektiği durumlarda yabancı bir istihbarat servisine yardım etmeyi yeni bir suç haline getirdiği hatırlatıldı.

MI5, haziran ayında ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'daki müttefikleriyle birlikte Çin'in askeri istihbarat servislerinin profesyonel ağ sitelerini ve çevrimiçi iş platformlarını hedef aldığına dair ortak bir uyarı yayımlamıştı. Bu yeni uyarı ise yalnızca İngiltere'ye özgü olup, hizmetin İngiliz akademik kurumlarında büyüdüğünü belirttiği tehdidi daha ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.