Merz'in siyasi krizi Almanya'da istikrarı tehdit ediyor

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, son eyalet seçimlerinde aldığı ağır yenilgiler sonrası zor günler geçiriyor. Kamuoyu yoklamalarında rekor düşük oy oranına sahip olan Merz'in görevini kaybetme riski bulunuyor. Bu siyasi belirsizlik, Almanya'nın yanı sıra Avrupa ve Avrupa Birliği (AB) için de geniş çaplı istikrarsızlık endişesi yaratıyor.

Seçim yenilgileri ve yükselen AfD

Merz, göreve geleli sadece 16 ay oldu. Ancak son iki hafta içinde yapılan üç eyalet seçiminde Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisi beklenenin çok altında oy aldı. Pazar günü açıklanan ön sonuçlara göre Mecklenburg-Vorpommern eyalet parlamentosuna girmek için gereken yüzde 5'lik barajın bile altında kaldı. Buna karşın aşırı sağcı, göçmen karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisi büyük başarı elde etti. AfD, son üç eyalet seçiminin ikisinde en büyük siyasi grup oldu ve Saksonya-Anhalt eyaletinde hükümet kurma şansı yakaladı. Alman makamları partiyi kısmen demokrasi karşıtı ve aşırı sağcı olarak nitelendiriyor.

Ülke genelinde anketlerde de önde giden AfD, Nazi geçmişi nedeniyle Almanya için hassas bir konu. AfD eş başkanı Alice Weidel, partisinin artık CDU'nun yerini aldığını ve "gerçek bir halk partisi" olduğunu savundu.

Ekonomik ve toplumsal baskılar

Merz, seçim vaatleri arasında yer alan ekonomiyi canlandırma ve göç ile güvenlik endişelerine çözüm bulma konularında eleştiriliyor. Ülkedeki siyasi hoşnutsuzluk, 2007-2008 finansal krizi ve 2015 göç kriziyle daha da arttı. 2015'te bir milyondan fazla mülteci Almanya'ya kabul edildi. Son yıllarda yaşanan bazı saldırılar toplumda korkuya yol açtı. Ayrıca Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası enerji maliyetleri arttı; Almanya Avrupa'nın en yüksek enerji fiyatlarından bazılarına sahip. Çin ile ticaret rekabeti ve ABD'nin ticaret tarifeleri de ekonomiyi olumsuz etkiliyor.

Almanya, Avrupa'nın en büyük ekonomisi ve avro bölgesinin lokomotifi. Aynı zamanda Ukrayna'ya en fazla bağış yapan ülke ve AB bütçesine en çok net katkı sağlayan ülke. Ülkenin içine kapanması ve mali sıkıntılar, Avrupa genelinde hissedilecek. Merz, diğer zengin AB ülkeleriyle birlikte bloğa yapılan katkıları azaltmaya çalışıyor. Ancak AB şu anda savunma, göç ve teknoloji alanlarında daha fazla harcama yapmak istiyor. Almanya'daki bu siyasi çalkantı, AB'nin geniş seçim sezonunun başlangıcına denk geldi; Fransa, İtalya, İspanya ve Polonya gibi büyük ülkelerde sandık başına gidilecek. Milliyetçi ve AB karşıtı partilerin oylarını artırması bekleniyor. Çin ve Rusya da süreci yakından izliyor.