California valisi 548 idam mahkumunun cezasını ömür boyu hapse çevirdi

ABD'nin en kalabalık eyaleti California'nın valisi Gavin Newsom, idam koridorundaki 548 mahkumun cezasını ömür boyu hapis cezasına çevirdi. Newsom, kararına ilişkin açıklamasında, "Bu suçluların isimsizce ölmelerine izin verirken kurbanları her zaman hatırlayabilir ve onurlandırabiliriz" ifadesini kullandı.

Valilik makamından yapılan duyuruya göre cezalar, şartlı tahliye imkanı olmayan ömür boyu hapse dönüştürüldü. Karar, 2006'dan bu yana hiçbir mahkumun idam edilmediği California'da büyük ölçüde sembolik nitelik taşıyor. Uzmanlar, uygulamanın her yıl milyonlarca dolarlık dava masrafını önleyebileceğini belirtiyor. Eyalette seçmenlerin 1978'de idam cezasını yeniden yürürlüğe koymasından bu yana yalnızca 13 mahkum idam edildi.

Newsom: Eyaletin idam sistemi başarısız

Newsom, mektubunda anayasal af yetkisini kullanarak cezaları değiştirdiğini açıkladı. "30 yıla yakın kamu görevinden sonra devletin adil biçimde neleri başarabileceğinin sınırlarını anladım" diyen Newsom, "Devlet eliyle öldürmenin California'nın değerleriyle bağdaşmadığına, hukuk sistemimizin temellerini zayıflattığına ve hepimizi küçülttüğüne inandığım için bu adımı atıyorum" dedi.

Newsom, eyaletin idam cezası sisteminin her ölçütte "başarısız" olduğunu savundu. Sistemin adil biçimde uygulanmadığını ve uygulanamayacağını, bunun da masum insanların mahkum edilmesine yol açtığını söyledi. Vali, şartlı tahliye imkanı olmayan ömür boyu hapsin, yasal olarak verebileceği ve eyaletin etik olarak uygulayabileceği en ağır ceza olduğunu belirtti.

California'da idam cezası 2019'da Newsom'un talimatıyla fiilen durdurulmuştu. Newsom, kararın bazı California sakinlerini öfkelendireceğini ve üzeceğini kabul ederek, bunun kendisi için "her zaman ağır bir yük" olacağını ifade etti.

Karar siyasi tartışmayı da etkiliyor

Newsom, görev süresi sınırı nedeniyle görevini tamamlıyor. Salı günü yapılacak ara seçimlerin ardından görevi demokrat Xavier Becerra'nın devralması bekleniyor. Son dönemde 2028 başkanlık seçimleri için olası adaylar arasında anılan Newsom'un bu kararı, ABD'de idam cezası tartışmasını yeniden gündeme getirdi.

ABD'de idam cezası federal düzeyde ve eyaletlerde ayrı ayrı uygulanıyor. Bireysel eyaletler suç kovuşturması ve infaz kararı verme yetkisine sahip olduğu için bu alanda yetkinin büyük bölümü eyalet valilerinde bulunuyor. Bu nedenle valilerin af ve ceza değiştirme yetkisi, idam cezası politikalarını doğrudan etkileyebiliyor.

Karar, ABD'de idam cezasının yeniden yükselişte olduğu bir dönemde alındı. Ülke genelinde geçen ay Tennessee'de bir kadının infazında yaşanan ve kamuoyunda tepki çeken olayın ardından tartışma büyümüştü. Federal düzeyde Başkan Donald Trump idam cezasını uzun süredir destekliyor; ikinci döneminde idam cezasını yeniden yürürlüğe koyan bir başkanlık emri imzalamıştı.