Avrupa havalimanlarına bombalı ihbar: kimler yapıyor?

Avrupa genelinde çok sayıda havayolu şirketi ve havalimanına yönelik bombalı ihbarlar kısa süre içinde art arda geldi. İhbarların neredeyse tamamı asılsız çıktı; ancak İtalya'da olduğu gibi bazı durumlarda uçakların savaş uçaklarıyla refakat edilmesine kadar varan önlemler alındı. Londra'daki Heathrow Havalimanı, tehditlerin inandırıcı bulunmadığı istisnalardan biri oldu.

İhbarların eşzamanlı ve koordineli yapısı, Avrupa'da son aylarda yaşanan diğer kötü niyetli eylemlerle birlikte değerlendirildiğinde bazı çevrelerde Rusya'ya işaret eden şüpheleri gündeme getirdi. Bu yıl içinde hassas tesisler üzerinde görülen siber saldırılar ve gizemli insansız hava aracı gözlemlerinin ardından son günlerde marketlerin dondurucuları ve bir kan bankasına yönelik uzaktan müdahaleler, Polonya'nın Rusya sınırında şüpheli bir olay ve ağustos ayında Almanya'daki Leipzig Halle Havalimanı'na düzenlenen ve Alman İçişleri Bakanı'nın kamuya açık şekilde Moskova'yı suçladığı insansız hava aracı saldırısı yaşandı.

Rusya şüphesi ve kanıt eksikliği

Pek çok kişi, yalnızca dolaylı kanıtlara dayanarak bunun "hibrit", "gri alan" veya "eşik altı" savaşın bir başka örneği olduğunu savunuyor. Bu tür eylemler bir ülkenin altyapısına veya toplumuna zarar veriyor; ancak genellikle anonim, inkâr edilebilir nitelikte ve NATO'nun 5. maddesini devreye sokarak Batı'nın tepki vermesine yol açmayacak düzeyde kalıyor.

Moskova, Ukrayna'ya verdiği destek nedeniyle NATO'ya öfkeli. Rus blog yazarları da Ukrayna insansız hava araçlarının Rusya havalimanlarını güvensiz hale getirdiği ve Batı yaptırımlarının Rus havayollarının Avrupa hava sahasını kullanmasını engellediği bir dönemde Batılı ülkelerin de aynı acıyı hissetmesi gerektiğini öne sürüyor.

Ancak perşembe akşamı itibarıyla havayolu ihbarlarını Rusya, İran veya bunların kontrolündeki vekil gruplarla ilişkilendiren somut bir kanıt ortaya çıkmadı. Perşembe sabahı Roma'daki havalimanı yetkililerine gönderilen ve "Erkek Devlet Savaşçıları" imzasını taşıyan e-posta tehdidi dikkat çekti. Bu adın, 2021'de Moskova mahkemesi tarafından aşırı görüşleri nedeniyle yasaklanan aşırı sağcı Rus grubu Muzhskoi Legion'ı (Erkek Lejyonu) işaret ettiği düşünülüyor. Grup, yasaklanmasına rağmen Telegram'da on binlerce çevrimiçi takipçisini korudu ve 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı tam ölçekli işgalini destekledi.

Soruşturmalar sürüyor

Roma'ya gönderilen e-postanın gerçek olup olmadığı belirsiz. Başka bir grubun bu adı kullanıyor olabileceği ihtimali de göz ardı edilmiyor. Bu nedenle e-posta, polis ve havalimanı yetkililerinin ihbarları kimin ve neden yaptığını belirlemesi için gereken ipuçlarını sağlamaya yeterli görünmüyor.

Ulusal polis güçleri, havalimanı yönetimleri ve ulaştırma bakanlıkları, ihbarların arkasında kimin olduğunu ve tekrarlanması halinde etkilerinin nasıl azaltılacağını araştırıyor. Yetkililerin görevi, en olası şüphelilere yönelmek değil; bulabildikleri takdirde soğukkanlı ve somut ipuçlarını takip etmek olarak tanımlanıyor.