Lübnan'da parlamentodan idam cezasını kaldıran yasa geçti

Lübnan Parlamentosu, idam cezasını kaldıran yasa tasarısını onayladı. Bu karar, Lübnan'ı Orta Doğu'da idam cezasını resmen kaldıran ilk ülke konumuna getirecek.

128 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada çoğunluk sağlanırken, Hizbullah'ın parlamentodaki grubu tasarıya karşı oy kullandı. Yasa tasarısı onay için kabineye, ardından imzalanmak üzere Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'a gönderilecek. Hükümet daha önce tasarıya desteğini açıklamıştı.

İdam cezası yerine ağır çalışmalı ömür boyu hapis

Lübnan'da son infaz Ocak 2004'te gerçekleştirilmişti, ancak mahkemeler idam cezası vermeye devam ediyor. İnsan hakları örgütlerine göre, ülkede şu anda idam cezasına çarptırılmış 78'den fazla kişi bulunuyor.

Yeni yasaya göre idam cezasının yerini ağır çalışmalı ömür boyu hapis alacak. Ancak yasada bu cezanın nasıl uygulanacağına dair ayrıntılar henüz netleşmiş değil.

Lübnan yasalarında ağır çalışma cezası mevcut, ancak son yıllarda nadiren uygulandı. Ülkedeki ekonomik kriz ve cezaevlerinin aşırı kalabalık oluşu, yetkililerin kaynak ve kapasitesini sınırlandırıyor.

İnsan hakları savunucularından 'tarihi' karar

Sivil toplum kuruluşları ve avukatların yıllardır sürdürdüğü kampanya sonucu alınan bu karar, insan hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı.

Lübnan Sivil Haklar Derneği'nin kurucu ortağı Oragit Younan, BBC'ye yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bir suçu başka bir suçla çözemeyiz ya da şiddeti şiddetle bitiremeyiz.” Younan, yaklaşık otuz yıldır idam cezasının kaldırılması için kampanya yürütüyordu.

Lübnan'da 20 yılı aşkın süredir fiili bir infaz moratoryumu uygulanıyordu. Bir infazın yapılabilmesi için cumhurbaşkanı, başbakan ve adalet bakanının imzasını taşıyan bir kararname gerekiyordu, ancak 2004'ten bu yana böyle bir kararname imzalanmadı.

Lübnan yasalarına göre idam cezası, ağırlaştırılmış cinayet, bazı terör suçları, vatana ihanet, casusluk ve devlet güvenliğine yönelik suçlar gibi ülkenin en ağır suçlarına verilebiliyordu. Daha önce 2004'te parlamentoya sunulan ve 2008'de adalet bakanlığının önerdiği tasarılar da dahil olmak üzere idamın kaldırılmasına yönelik bazı girişimler başarısız olmuştu.

Lübnan'ın bu kararı, idam cezasının tartışmalı olduğu Orta Doğu'da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ürdün, Haziran ayında 2017'den bu yana ilk infazını gerçekleştirerek uygulamayı yeniden başlatmıştı. İsrail'de ise parlamento, Ekim 2023'teki Hamas saldırılarına katılanlara idam cezası verilmesini ve kamu davaları açılmasını öngören yasayı Mayıs ayında kabul etmişti.