Londra mahkemesi Trinidad ve Tobago'da eşcinsellik yasalarını iptal etti

Londra'daki Privy Council Yargı Komitesi (JCPC), Trinidad ve Tobago'da aynı cinsiyetten kişiler arasındaki rıza dahilinde ilişkiyi suç sayan yasaları iptal etti. Karar, Karayip adasının nihai temyiz mahkemesi niteliğindeki JCPC tarafından verildi. Mahkeme, söz konusu yasaların "özel ve aile yaşamına saygı duyulması yönündeki temel bireysel hakka" uygun olmadığına hükmetti.

Karar, çifte vatandaş olan 62 yaşındaki Jason Jones'un 11 yıl süren hukuk mücadelesinin sonucu. Jones, kararın "tam eşitlik için verilen mücadeleyi hızlandıracağını" umduğunu söyledi. Jones, 2018'de Trinidad Yüksek Mahkemesi'nde yasaların iptali için açtığı davayı kazanmış, ancak Trinidad hükümeti kararı temyiz etmişti. Temyiz mahkemesi hükümet lehine karar vermişti.

Commonwealth ülkeleri için emsal olabilir

JCPC'nin eşcinsel ilişkilerin suç olmaktan çıkarılmasına ilişkin ilk kararı olması nedeniyle, savunucular kararın Commonwealth'in diğer ülkelerinde de benzer hukuki mücadelelere öncülük etmesini umuyor. Karardan önce Trinidad ve Tobago, sömürge dönemi Britanya yasalarına dayanarak eşcinselliği suç saymaya devam eden yaklaşık 34 Commonwealth ülkesinden biriydi. Bu yasalar uyarınca rıza dahilinde aynı cinsiyetten ilişki hapis cezasıyla, bazı durumlarda ise ölüm cezasıyla cezalandırılabiliyordu.

Trinidad ve Tobago Başsavcılığı, yasanın "kurtarıcı yasa hükümleri" (savings law clauses) kapsamında hukuki itirazlara karşı korunduğunu savunmuştu. Bu hükümler, bağımsızlığını yeni kazanmış devletlere mevcut Britanya yasalarını devretmeye olanak tanıyor. Jones'un avukatları ise yasaların bireyin mahremiyet hakkını ihlal ettiğini ve hükümetin 1986'da yasalarda yaptığı ve daha ağır cezalar getiren değişikliğin kurtarıcı hükümlerin korumasını ortadan kaldırdığını öne sürmüştü.

Yargı komitesi oybirliğiyle Jones lehine karar verdi. Kararı açıklayan Lord Sales, yasaların "bireyin hak ve özgürlüklerine gereken saygıyı gösteren bir toplumda makul biçimde haklı görülemi şekilde" değerlendirilemeyeceğini belirtti.

Davanın başvurucusu ve insan hakları savunucusu Jones, karar sonrası yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Bu yasalar bizim bir halk ve bir ulus olarak kim olduğumuzu hiçbir zaman yansıtmadı - çeşitli, çok ırklı ve laik." Jones, "LGBTQ+ bireylere kendi ülkelerinde suçlu olduklarını söylüyorlardı. Bu mesaj bugün sona eriyor" dedi.

Jones'u temsil eden avukat Anand Ramlogan SC, kararın "Trinidad ve Tobago'da eşcinsel hakları, eşit itibar ve özel ve aile yaşamına saygı için dönüm noktası niteliğinde bir zafer" olduğunu ifade etti.