Levi's'ten Primark'a: Onarılmış kıyafet satan moda zincirleri

İkinci el dükkânlarında delik bir kazak bulan Alice Brown, bunu satın almaktan vazgeçmiyor. Lincolnshire'da yaşayan 27 yaşındaki orman bekçisi, "Bunu bir meydan okuma olarak görüyorum" diyor. Son bir yılda güve deliklerini, lekeleri ve diğer kusurları kapatmak için keçe hayvanlar ve böcekler işleyerek kendine özgü bir tarz geliştirmiş ve internette büyük bir takipçi kitlesi kazanmış.

Genellikle "görünür onarım" olarak adlandırılan bu akım, hobi olarak el işi yapanlardan ve topluluk atölyelerinden hızlı moda markalarına ve bu yıl tasarımcı podyumlarına kadar uzanıyor. Geleneksel olarak onarım, yeni kıyafet almak yerine kıyafetleri daha uzun süre giyerek para tasarrufu sağlamakla ilgiliydi. Ancak görünür onarım, bu tercihi kutlamak anlamına geliyor.

Onarım atölyeleri ve markaların yaklaşımı

Brighton'da bir cumartesi sabahı atölyesinde Jayne Eagle, öğrencilerine bir yırtığın arkasına kumaş parçası ekleyerek kedi yüzü deseninin görünmesini nasıl sağlayacaklarını gösteriyor. Ardından geleneksel Japon yöntemleri Boro ve Sashiko'dan ilham alan dikiş tekniklerini öğretiyor. İplik rengini kıyafetle eşleştirmek yerine, büyük beyaz dikişlerle geometrik desenler kullanarak onarımı oldukça dekoratif hale getiriyorlar.

Jayne Eagle, onarımı hızlı modaya karşı bir "isyan eylemi" olarak görüyor. Öğrencilerinden Nicola, yeni edindiği becerilerle bir tişörtteki güneş kremi lekelerinin üzerini dikerek "bunu bir özellik haline getirmiş" ve insanların "lekeleri değil, sadece dekorasyonu görmesinden" memnun. Lisa ise annesinin kuşağının onarımların görünmesini asla istemeyeceğini, ancak şimdi bunun bir parçasının "yaptığın işle gurur duymak" olduğunu söylüyor.

Görünür onarım akımı yaklaşık altı yıl önce başlamış ve o zamandan beri patlama yapmış. Jayne'e göre 1980'lerden itibaren "kullan-at" hızlı moda dönemi, kıyafetlere bakma ve onarma geleneğini zayıflatmış ve insanlar becerilerini kaybetmiş. Ona göre bu canlanma, moda endüstrisindeki aşırı üretime ve yol açtığı kirlilik, karbon salımı, su kullanımı ve kötü çalışma koşullarına bir tepki gibi görünüyor.

Şaşırtıcı olan, onarılmış tarzın perakendeciler arasında ne kadar popüler olduğu. Ralph Lauren'den ultra hızlı moda firması Shein'e kadar markalar şu anda dikişli ve yamalı kıyafetler satıyor, ancak her iki durumda da bunlar yepyeni ürünler. Diğer High Street zincirleri ise daha otantik bir yaklaşım benimseyerek kendi bünyelerinde onarım ve atölyeler sunuyor.

Uniqlo'nun sürdürülebilirlik başkanı Maria Ledous, "Müşterilere, sevdikleri kıyafetlerin ömrünü uzatmak için pratik yollar sunmak istiyoruz, onları basitçe değiştirmek yerine" diyor. Marka, Japon mirasına uygun olarak Sashiko teknikleriyle dekoratif onarım sunuyor. Düşük fiyatları nedeniyle sık sık hızlı moda perakendecisi olarak görülen Primark da bu akıma katılmış. Markanın dayanıklılık sorumlusu Vicki Swain, "Uygun fiyatlılık ve dayanıklılığın zıt şeyler olması gerektiğini düşünmüyoruz" diyor.

Açık hava markası Finisterre, müşterileri için sağladığı onarımların yaklaşık beşte birinin göz alıcı olacak şekilde tasarlandığını, premium zanaatkâr kıyafet mağazası Toast ise müşterilerin yaklaşık üçte birinin bu seçeneği tercih ettiğini belirtiyor. Toast CEO'su Suzie de Rohan Willner, "sihrin" bir parçasının müşterilerin bir kıyafeti getirip "bir sonraki halinin ne olmasını istediklerini seçebilmeleri" olduğunu söylüyor. Toast'ın onarım hizmetleri ücretsiz, ancak hazır "yenilenmiş" parçalar benzersiz karakterlerini yansıtmak için orijinallerinden daha yüksek fiyatlara alıcı buluyor.

Muhtemelen en uzun onarım geleneğine sahip olan Levi's, bu yıl bir atölye programı başlatıyor. Firma, araştırmalarının özellikle genç müşterilerin daha fazla onarım yapmak istediğini ancak nasıl yapılacağını bilmediğini gösterdiğini söylüyor. Şimdilik Levi's atölyeleri, görünür onarımlardan çok düğme dikme ve kenar kıvırma gibi geleneksel onarım becerilerine odaklanıyor. Londra'daki son tanıtım etkinliğinde Z kuşağı katılımcılarının aradığı da bu gibi görünüyordu.

16 yaşındaki öğrenci Bianca, "Doğu Londra'lıyım. Kıyafetlerinde delik varsa insanlar 'Ha ha! Fakirsin!' der" diyor. 19 yaşındaki Theo, onarımı görünmeden yapmayı öğrenmeyi tercih edeceğini, çünkü kot pantolonunun "ilk satın aldığı gibi görünmesini" istediğini söylüyor. Arkadaşı Nicholas da çoğu insanın "taze" görünmek istediğini belirtiyor. Yine de Levi's'in küresel tasarım inovasyon başkanı Paul Dillinger, daha yaratıcı onarımların insanları kazanacağını düşünüyor. "Kimsenin mükemmel 'mağazadan çıkmış gibi' görünmeye zamanı yok. Bu havalı değil. İnsanlar inisiyatif istiyor. Onarım insanlığın bir göstergesi: bu bir hardal lekesi değil, harika bir günün hatırası."