Lara Croft 30 yaşında: Oyun ikonunun hatalı dönemleri

Tomb Raider serisinin ikonik karakteri Lara Croft, bu ay 30. yılını kutluyor. İlk olarak 1996'da oyunseverlerin karşısına çıkan Croft, atletik yetenekleri, arkeoloji bilgisi ve dikkat çekici tasarımıyla kısa sürede 90'ların kültürel simgelerinden biri haline geldi. Serinin 100 milyondan fazla sattığı belirtiliyor. Ancak 30 yıllık kariyeri boyunca Lara Croft'un imajı zaman zaman tartışmalı reklam kampanyalarına, oyun tasarımındaki yanlış kararlara ve cinsiyetçi yaklaşımlara maruz kaldı.

Reklamlarda kullanılan imaj

Lara Croft'un görüntüsü yıllar içinde tahıldan meşrubata, hatta uygun fiyatlı İspanyol hatchback otomobillerine kadar pek çok ürünün tanıtımında kullanıldı. 1999'da Alman bir kadın dergisi için hazırlanan tanıtımda Croft'un gerçekte ne istediği sorulmuş ve cevap olarak büyük, merengli bir gelinlik gösterilmişti. Benzer şekilde Dreamcast konsolu için hazırlanan tuhaf reklamda Lara, konsolu bir yaşlanma karşıtı krem gibi tanıtmıştı.

1996'da Derby'de küçük bir ekibin geliştirdiği oyunun bu kadar başarılı olacağı tahmin edilmiyordu. Ancak yayıncı Eidos, serinin altın yumurtlayan tavuk olduğunu fark edince Core Design stüdyosunu her yıl yeni bir Tomb Raider oyunu çıkarmaya zorladı. Dört oyunun ardından geliştiriciler 1999'da Lara'yı The Last Revelation'ın sonunda çöken bir piramidin altında bırakarak öldürme kararı aldı. Bu karar, tasarım belgesinin sonlarına gizlenmişti ve yayıncı Eidos yöneticileri durumu öğrendiğinde çok geçti. Sonuçta Tomb Raider: Chronicles ortaya çıktı; oyun Lara için düzenlenen bir anma töreniyle başlıyor ve geri dönüşlerle devam ediyordu. Eleştirmenler oyunu başarısız buldu.

Yanlış yönelimler ve tartışmalı tasarımlar

Lara'nın ilk PlayStation 2 oyunu The Angel of Darkness 2003'te çıktı. Olgun ve cesur bir ton hedeflenirken sonuç sıkıcı ve kasvetli bir oyun oldu. Oyuncuların sevdiği egzotik mekânları keşfetme heyecanı yerine, Paris'in Croydon'u andıran kasvetli bir versiyonunda dolaşmak vardı. Oyun hatalarla doluydu ve kontroller kötüydü. Ayrıca yeni bir güç mekaniği, Lara'nın daha önce basit olan görevleri yapabilmesi için kas geliştirmesini gerektiriyordu. İkincil karakter Kurtis Trent ise oyunun atmosferini bozdu.

Crystal Dynamics'in Core'un yerini aldığı 2000'lerde Lara'ya sinir bozucu yardımcılar eklendi. 2013 yeniden başlatmasında ortaya çıkan Jonah, başını sürekli belaya sokan bir karakter olarak öne çıktı. Jonah maceralar boyunca tuzağa düşürüldü, işkence gördü, bıçaklandı, kaçırıldı, bayıltıldı, gemi kazası geçirdi, çığ altında kaldı, tsunamide yakalandı, ölü ilan edildi ve uçak kazasında neredeyse öldü. İşin ironik yanı, Jonah'ın bir balina tarafından yutulmamasıydı.

Tomb Raider filmleri arasında da eleştirmenlerin beğenisini kazanan pek az yapım var. Angelina Jolie'nin ilk filmi bazı izleyiciler için nostaljik bir değer taşısa da devam filmi The Cradle of Life sert eleştiriler aldı. BBC'den Nev Pierce filmi "tutarsız, aptal ve şaşırtıcı derecede sıradan" olarak nitelendirdi.

Lara Croft rolünde zaman zaman mankenler de yer aldı. Tomb Raider III tanıtımı için turkuaz üst giyen model Nell McAndrew, Playboy dergisinde kapak olduğunda oyun logosu da kapakta yer aldı. Core Design, karakterin cinselleştirilmesinden rahatsız olarak dava açtı ve kazandı; mahkeme 20 bin dergi kapağına sticker yapıştırılmasına karar verdi.

2013'teki yeniden başlatma sağlam ve cilalı bir oyun olarak çıktı. Ancak yapımcılar Lara'nın güçlü ve gizemli bir kadın karakter olarak çekiciliğini anlamakta zorlandı. Sanat yönetmeni Brian Horton, oyuncuların Lara'ya "ilgi duymasını" istediklerini ve karakterin çektiği acıların "güzellik ve kırılganlık" göstereceğini söylemişti. Bir tanıtım fragmanında bir adamın Lara'yı duvara sıkıştırıp taciz ettiği sahne tartışma yarattı. Yapımcı Ron Rosenberg, bu saldırının oyuncuların Lara'yı "korumak" istemesini sağlayacağını belirtmişti.

Lara Croft, tüm bu tartışmalara rağmen oyun kültürünün önde gelen ikonlarından biri olmayı sürdürüyor. Gelecek yıl yeni bir macera ile geri dönecek olan karakter, 30 yıllık geçmişine rağmen hâlâ oyun dünyasının en tanınmış figürlerinden biri.