Müzik dinleme alışkanlıkları eski şarkılara yöneldi

Müzik endüstrisi, dinleyicilerin giderek daha fazla nostaljiye yöneldiğini gösteren verilerle karşı karşıya. Bağımsız eğlence veri ve analiz şirketi Luminate'in 2026 yılı verilerine göre, Birleşik Krallık ve ABD'de yayımlanmasının üzerinden 18 aydan az geçen güncel şarkıların dinlenme oranı, eski şarkıların belirgin şekilde gerisinde kaldı. Yılın ilk yarısında dinlenen müziğin yaklaşık %60'ı en az beş yıl önce çıkmış parçalardan oluştu.

Birleşik Krallık'ta yılın en çok satan 20 şarkısından 18'i, 12 ay veya daha önce yayımlanmış şarkılar oldu. Yılın sekizinci en büyük hiti, ilk kez Haziran 2015'te çıkan Zara Larsson imzalı Lush Life. Michael Jackson'ın 1983 tarihli Billie Jean'i 22. sırada, Fleetwood Mac'in 1977 çıkışlı Dreams'i ise 30. sırada yer alıyor.

Akış platformları ve keşif sorunu

Deezer, platformundaki dinlenmelerin yalnızca %0,5'inin yapay zeka üretimi müziklerden oluştuğunu belirtiyor. Spotify ise kataloğundan 75 milyon "spam parça" kaldırdığını açıkladı. Buna karşın şarkı sayısındaki büyük artış, yeni sanatçıların öne çıkmasını zorlaştırıyor. Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu'na (CMA) göre dinlenmelerin yaklaşık üçte ikisi, sanatçıların yalnızca en üst %0,4'üne ait.

Sektör temsilcileri, bir şarkı viral olsa bile sanatçının sonraki çalışmalarını tanıtmasının ve kariyerini sürdürmesinin güçleştiğini söylüyor. Apple Music'in başkanı Oliver Schusser, platformun "yarının sanatçılarını" desteklemeye çalıştığını belirterek, Super Bowl devre arası gösterilerinde yer alan sanatçıların da bir yerden başladığını hatırlatıyor.

Yapay zeka destekli çalma listesi oluşturma araçları da tartışmanın merkezinde. Spotify, Apple Music ve Amazon Music gibi platformlar, abonelere metin komutlarıyla ruh hallerine göre otomatik çalma listesi oluşturma imkânı sunuyor. Müzikolog Anna-Kaisa Kaila, bu sistemlerde veri veya sistemin kendisinden kaynaklanan önyargı riski bulunduğunu söylüyor. Londra merkezli DJ ve küratör Tim Garcia ise algoritmaların dinleyicilere zaten dinlediklerine benzer öneriler sunma eğiliminde olduğunu ifade ediyor.

Bağımsız sanatçı Chiminyo, otomatik oluşturulan listelerin dinleyicilere gerçek sanatçıların "özenle seçilmiş" parçalarını dinledikleri izlenimini verebildiğini, oysa bu listede yer alan bazı hesapların doğrulanmamış olduğunu ve parçaların birbirine neredeyse tıpatıp benzediğini anlatıyor. Spotify, platform genelinde taklitçiliğe karşı politikalar uyguladığını ve yapay zeka kaynaklı sorunların filtrelenmesi için çalıştığını, ancak yapay zekanın müzik üretiminde kullanımının değişen derecelerde gerçekleştiğini kabul ediyor.

Sofar Sounds gibi kuruluşlar ise yerel sanatçılarla samimi etkinlikler düzenleyerek canlı performansın keşifteki rolünü vurguluyor. Şirket, küratörlüğü "insan eline geri vermeyi" amaçlayan Human Discovery Movement kampanyasını başlattı.