Laax kayak merkezi iklim kriziyle mücadelede 2030'a hazırlanıyor

İsviçre'nin doğusundaki Laax kayak merkezi, 2030 yılına kadar karbon nötr olma hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor. Avusturya sınırına yakın bu tatil köyü, kayak endüstrisine yöneltilen iklim eleştirilerine yanıt olarak enerji üretimini sürdürülebilir hale getirmeyi, petrol kullanımını tamamen sonlandırmayı ve gıda israfını sıfıra indirmeyi planlıyor.

Flims Laax işletmesinin 71 yaşındaki CEO'su Reto Gurtner, babasının ilk kayak asansörlerini 1962'de inşa ettiğini belirtiyor. Gurtner, 1970'lerde UCLA'da ekonomi eğitimi alırken Kaliforniya'da kaykay kültürüyle tanıştığını ve bu deneyimin kayak merkezinin geleceğini şekillendirdiğini anlatıyor. Ülkesine snowboard ve dağ bisikletiyle dönen Gurtner, başlangıçta yerel kayakçı ve çiftçilerin tepkisiyle karşılaştığını, ancak zamanla bu sporların benimsendiğini söylüyor.

Talep üzerine çalışan gondollar ve elektrikli kar araçları

Merkezin çevre dostu dönüşümünün en dikkat çekici örneklerinden biri, komşu Flims köyündeki yeni gondol sistemi. Yerel rehber Doris Rellstab'a göre bu sistem, boş gondolların sürekli iniş çıkışını ortadan kaldırıyor. Geliştirilen bir algoritma, kayakçıların dağdaki beş farklı noktadan birini seçmesine olanak tanıyor ve yalnızca talep olan gondollar harekete geçiyor. Bu yöntem, enerji verimliliği ile yolcu talebini dengeliyor.

Rellstab, kış sporları eğitmenliğine başladığından bu yana geçen yarım yüzyılda birçok şeyin değiştiğini belirtiyor. Deneyimli rehber, bir gün önce ilk kez bir Arap grubuna ders verdiğini ve bunun keyifli geçtiğini aktarıyor.

Laax'ta kar püskürtme topları hidroelektrik enerjiyle çalışıyor ve suya kimyasal ya da biyolojik katkı maddesi eklenmiyor. Tesiste ayrıca elektrikli kar düzenleme araçları kullanılmaya başlandı. Bu önlemler, yapay karın çevresel etkisini azaltmayı amaçlıyor.

Bölgede yaban hayatı geri dönüyor

Rehber Rellstab, bölgede yaban hayatının iyi durumda olduğunu ve kurt ile vaşak popülasyonlarının geri döndüğünü söylüyor. İsviçre'de 1993'te kaydedilen ilk Alp kurt sürüsünün ardından 2021 itibarıyla ülke genelinde 250'den fazla kurt bulunduğu ve yıllık büyüme oranının yüzde 25 civarında olduğu belirtiliyor. Ülkede şu anda yaklaşık 40 kurt sürüsü yaşıyor.

Gurtner, Laax'ın kara bağımlı olmadığını vurguluyor. Yüksek rakımdaki tesis, snowboard halfpipe'ı ve serbest stil kar parkuru için daha az kara ihtiyaç duyuyor ve yaz aylarında dağ bisikleti ile yürüyüş imkânları sunuyor.

Haber, Laax'ın komşusu Falera köyünün daha geleneksel bir yolla sıfır emisyona yöneldiğini de aktarıyor. Köyde araç trafiği neredeyse hiç yok ve ulaşım elektrikli otobüslerle sağlanıyor.

Laax'a ulaşım Zürih'ten trenle Chur ve Ren Boğazı üzerinden Ilanz'a, oradan da otobüsle sağlanıyor. İngiltere merkezli Inghams şirketi, uçuşlar dahil yedi gecelik Laax tatilini kişi başı 1.618 sterlinden sunuyor.