Kiev'deki barış görüşmeleri sembolizm dolu, temel farklar sürüyor

Kiev'de yapılan görüşmeler sembolizm açısından zengindi. Donald Trump'ın elçilerinin, Rusya'nın tam ölçekli işgalinden bu yana ilk kez Ukrayna toprağına ayak basması dikkat çekti.

Elçiler, Rus insansız hava araçlarının tehdidi nedeniyle uçakla seyahat edemedikleri için trenle gelmek zorunda kaldılar. Kısa bir süre önce Kremlin'de masasına oturdukları liderin emriyle fırlatılan bu silahlar, görüşmelerin arka planını oluşturdu.

Zelensky'nin mesajı ve sembolik mekan

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, ABD'li elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ı Kiev'deki Ayasofya Katedrali'nde karşıladı. Bu mekan, yalnızca Ukrayna'nın kadim tarihinin simgesi değil, aynı zamanda Rusya'nın Cuma günü ülkenin güvenlik servisinin karargahına düzenlediği insansız hava aracı saldırısının gerçekleştiği noktaya birkaç metre uzaklıkta bulunuyor. Zelensky'nin bu seçimle vermek istediği mesaj açıktı.

Her iki taraf da birkaç saat süren görüşmeler yaptı. Daha sonra görüşmelere İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell dahil bazı Avrupalı yetkililer de katıldı.

Tarafların açıklamaları ve görüş ayrılıkları

Görüşmelerin ardından tüm taraflar, 'kapsamlı' görüşmeler yaptıklarını ve ABD ile Avrupa'yı içeren 'üçlü görüşmeleri' canlandırma umudu taşıdıklarını dile getirdi. Ancak temel görüş ayrılıkları sürüyor. ABD'li elçiler, Vladimir Putin'in Rusya'nın savaş alanında 'somut ilerlemeler' kaydettiğini söylediği Moskova'dan gelmişti.

Ukrayna tarafı ise farklı bir hikaye anlattı. Ukraynalı yetkililer, Ağustos ayında kaybettiklerinden daha fazla toprak kazandıklarını ve Rusya'nın ölü veya yaralı 42.000 kayıp verdiğini iddia etti. Putin ise ABD'li elçilere, çatışmanın kökenindeki sorunların ele alınması gerektiğini söyledi. Bu, Ukrayna'nın toprak vermesi, NATO'ya katılma umudundan vazgeçmesi ve ordusunu küçültmesi gibi uzun süredir devam eden stratejik taleplerinin bir ifadesiydi.

Görüşmelerin ardından Zelensky, Ukrayna'nın güçlü bir ordu dahil 'güçlü ve net' güvenlik garantilerine ihtiyacı olduğunda ısrar etti. Doğu'daki Donbas bölgesinden toprak vermeye istekli olmadığına dair hiçbir işaret vermedi ve bu konuyu 'zor' olarak nitelendirdi. Witkoff ise ilerleme kaydedildiğini ve bir anlaşmanın unsurlarının mevcut olduğunu savundu. Ancak her iki tarafın da farklılıkları azaltmak için fedakarlık yapması gerektiğini kabul etti. Şu an için her iki tarafın da bunu yapması zor görünüyor.

Kiev'deki beklenti, çatışmaların devam edeceği ve zor bir kışın yaşanacağı yönünde. Bazı diplomatlar ilkbaharda olası bir anlaşma için fırsat penceresinden bahsederken, diğerleri daha az iyimser. Zelensky, ABD'li elçilerin ziyareti için teşekkür etti çünkü iki tarafın mutabık kaldığı hava saldırılarındaki kısa süreli duraklama, Kiev halkına kısa bir nefes alma imkanı sağladı. Ancak bu duraklamanın uzun sürmesi beklenmiyor.