Kanada, akıl hastaları için yardımlı ölümü süresiz durdurdu

Kanada hükümeti, tek sağlık sorunu akıl hastalığı olan kişiler için tıbbi yardımlı ölüm uygulamasını genişletme planlarını süresiz olarak askıya aldı. Adalet Bakanı Sean Fraser, konuyla ilgili yeterli fikir birliği bulunmadığını belirterek, bu kararın zor olduğunu söyledi.

Kanada'da tıbbi yardımlı ölüm, İngilizce kısaltmasıyla Maid olarak biliniyor. Yılın başlarında bir parlamento komisyonu, uygulamanın akıl hastalarını kapsayacak şekilde genişletilmemesini önermişti. Çarşamba günü açıklama yapan Fraser, "Bu konuda mükemmel bir fikir birliği olmasa da, şu anda doğru yaklaşımın bu olduğuna inanıyoruz" dedi.

Yeni yasa tasarısı ne getiriyor?

Fraser, hükümetin önümüzdeki haftalarda genişletmeyi süresiz askıya alan yeni bir yasa tasarısı sunacağını açıkladı. Tasarı ayrıca, ilerleyici ve tedavi edilemez bir hastalığı olan hastaların, sağlık durumları kötüleşmeden önce yardımlı ölüme rıza göstermelerine olanak tanıyacak. Ancak nihai karar eyaletlere bırakılacak. Federal yasaya göre şu anda yasal olmayan bu tür önceden talepler, Quebec eyaletinde ciddi ve tedavi edilemez hastalığı olanlar için izin veriliyor.

Kanada'da tıbbi yardımlı ölüm 2016'da ölümcül hastalığı olanlar için yasallaşmıştı. Quebec'teki bir mahkeme kararının ardından 2021'de, ölümü yakın olmayan ancak tedavi edilemez rahatsızlığı bulunan kişilere de genişletildi. Ülkede bu mekanizma "ikinci yol" Maid olarak adlandırılıyor. Kanada, akıl hastalığını tek koşul olarak belirleyen kişilere yönelik genişletmeyi ilk kez 2023'te yapmayı planlamış, ancak iki kez ertelemişti.

Akıl hastalarının da diğer hastalarla aynı haklara sahip olması gerektiğini savunanlar, genişletmenin anayasal hakları ihlal ettiğini öne sürüyor. Federal mahkemede hükümetin önceki erteleme kararına karşı açılmış bir dava halen sürüyor. Fraser, Yüksek Mahkeme'nin gelecekte bu konuyu ele alabileceğini kabul etti.

Akıl hastalıklarının tıp tarafından yeterince anlaşılıp anlaşılmadığı konusunda endişeler de dile getiriliyor. Fraser, "Tıp camiasında belirli akıl hastalıklarının tedavi edilemez doğası hakkında fikir birliği olmaması beni gerçekten endişelendiriyor" dedi. Bazı uzmanlar ise Kanada'nın yardımlı ölüm programının, uygun barınma ve sağlık hizmetlerine erişimi iyileştirilerek desteklenmesi gereken kişiler için bir son çare yerine bir araç haline geldiğini belirtiyor.

Yılın başlarındaki parlamento komisyonu raporunda, akıl hastalığını tek altta yatan tıbbi durum olarak belirleyen kişilerin yardımlı ölümden süresiz olarak hariç tutulması önerilmişti. Raporda ayrıca yeterli ruh sağlığı hizmetlerine erişimin artırılması gerektiği vurgulandı. Komisyon üyeleri, Hollanda ve Belçika gibi ülkelerden doktor, savunucu ve uzmanları dinledi. Ancak bazı üyeler sürecin "temelden kusurlu" ve "taraflı" olduğunu savunan karşı bir rapor yayımladı.

Anketler, Kanadalıların çoğunun tıbbi yardımlı ölüme erişimi desteklediğini, ancak konu yalnızca akıl hastaları olduğunda bu desteğin azaldığını gösteriyor.