İsrail'de 7 Ekim saldırılarına sorumluluk talebi büyüyor

İsrail'in Gazze sınırında bulunan Kfar Aza kibbutzunun sakinleri bu hafta, saldırının yıl dönümünde hayatını kaybedenler için bir anma töreni düzenledi. 7 Ekim 2023 sabahı erken saatlerde Hamas liderliğindeki saldırganlar, kibbutzun 14 kişilik sivil savunma ekibinin yarısını öldürdü. O gün bölgede toplam 64 kişi hayatını kaybetti, 19 kişi rehin alındı.

Üzerinden üç yıl geçmesine rağmen İsrail'de saldırıya nasıl izin verildiğine dair hâlâ bağımsız bir devlet soruşturması açılmadı. Dönemin başbakanı Benjamin Netanyahu ise yeniden seçime gidiyor ve kendisini ülkeyi düşmanlarından koruyacak en güçlü isim olarak tanıtıyor.

Kardeşi ve yeğeni öldürülen, dört yakını ise Kfar Aza'dan rehin alınan Inbar Goldstein, "Ülkemin sorumluluk almasını istiyorum" dedi. Goldstein, saldırının kökenlerinin araştırılmadığını savunarak, "Bu 7 Ekim'de başlamadı ya da bitmedi; uzun bir terk ediliş süreci" ifadelerini kullandı.

İstihbarat uyarıları ve siyasi sorumluluk tartışması

7 Ekim saldırısı İsrail'in 1948'deki kuruluşundan bu yana yaşadığı en ölümcül saldırı oldu. Sınır çitini aşan silahlı kişiler güney İsrail'de yaklaşık 1.200 kişiyi öldürdü, 251 kişi Gazze'ye rehin götürüldü.

Saldırı öncesi aylarda Gazze sınırındaki üslerde görev yapan genç kadın askerler, olası bir saldırı hazırlığı konusunda üstlerini uyarmıştı. Bu askerlerden Roni Eshel, Nahal Oz'daki üssün basılması sırasında 14 silah arkadaşıyla birlikte öldürüldü. Amcası Elad Levy, "O kadar çok soru var ki" diyerek Mısır ve BAE gibi ülkelerin uyarılarının akıbetinin araştırılmasını istedi.

Netanyahu, güvenlik başarısızlıklarına dair kişisel sorumluluğu reddediyor. Son dönemde BAE liderinin saldırıdan 10 gün önce Netanyahu'yu aradığına dair haberler yayımlandı. Netanyahu'nun ofisi bu iddiayı "tamamen yalan" olarak nitelendirdi. Netanyahu ise kendi güvenlik şeflerini, kendisini uyandırmayarak askeri seferberlik emri vermesini engellemekle suçladı.

İsrailli gazeteci Yaacov Katz, "İsrail Uyurken" adlı kitabında saldırıdan saatler önce üst düzey askeri ve istihbarat yetkilileri arasındaki görüşmelere yer verdi. Katz, yetkililerin en kötü senaryoda sınırlı bir sızma beklediğini, bu nedenle Netanyahu'yu uyandırmanın bir şey değiştirmeyeceğini söyledi.

Askeri istifalar ve soruşturma çağrıları

Saldırıdan aylar sonra Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi sivilleri koruyamadığı için kamuoyu önünde özür diledi ve istifa etti. Ardından çok sayıda askeri komutan görevden alındı, iç istihbarat şefi de görevini bıraktı. Netanyahu ise kişisel sorumluluk almayı reddetmeyi sürdürüyor.

Saldırının üzerinden üç yıl geçerken hesap verebilirlik talepleri artıyor. Kampanya yürüten gruplar, İsrail'in en yüksek mahkemesine başvurarak hükümeti devlet soruşturma komisyonu kurmaya zorlamasını istedi. Netanyahu, Yüksek Mahkeme liderliğindeki bir soruşturmaya kendisine önyargılı olacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Başbakanlık yarışında ana rakibi Gadi Eisenkot'un ekibi, oyuncuların Netanyahu'yu saldırı uyarılarından kaçırarak "güvenle yatağa gitmesini" sağlamaya çalıştığı "Sleepy Bibi" adlı bir video oyunu yayımladı. Anketler yarışın başa baş geçeceğini ve 7 Ekim saldırılarının seçmen kararında belirleyici olacağını gösteriyor.