Japon avangart sanatçı Yayoi Kusama 97 yaşında hayatını kaybetti

Japon avangart sanatçı Yayoi Kusama, 97 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının şirketi, Kusama'nın 14 Ağustos 2026'da Tokyo'da bir hastanede vefat ettiğini 'derin bir üzüntüyle' açıkladı. Açıklamada, Kusama'nın hayatını tamamen sanatsal yaratıma adadığı ve görsel sanat, performans, kurgu ve şiiri kapsayan öncü bir avangart sanatçı olarak uluslararası alanda tanındığı belirtildi.

Parlak kırmızı peruğu ve sıra dışı puantiyeli kıyafetleriyle tanınan Kusama, onlarca yıldır gönüllü olarak bir psikiyatri hastanesinde yaşıyordu. Şirket, Kusama'nın son günlerine kadar resim yapmaya devam ettiğini ve fırçasını asla bırakmadığını, 'sonsuz sevgi ve ebedi ruh' arayışını sürdürdüğünü ifade etti.

Geç Değer Gören Sanatçı

Kusama, 80'li ve 90'lı yaşlarında dünyanın en tanınmış sanatçılarından biri haline geldi ve küresel bir kültür ikonu oldu. Oysa onlarca yıl boyunca büyük ölçüde göz ardı edilmişti. 1960'larda New York'ta erkek egemen sanat ortamında pek iyi karşılanmayan Kusama, fallik heykeller ve sık sık çıplaklık içeren sergileriyle gündeme gelmişti.

1965'te yarattığı, aynalar ve ışıklarla sonsuz mekanlar hissi uyandıran 'Infinity Mirror Rooms' adlı eseri milyonlarca ziyaretçiyi çekti. Daha sonra puantiyeli ve balkabaklı çalışmaları büyük ilgi gördü. Ancak fikirlerinin Andy Warhol, Claes Oldenburg ve Lucas Samaras gibi erkek çağdaşları tarafından kopyalanması ya da 'ilham alınması' karşısında üzüntü yaşadı; bu sanatçıların eserleri daha prestijli galerilerde sergileniyordu.

Sanatla Terapi

Yıllarca fikirlerinin başkaları tarafından sahiplenilmesini izleyen Kusama, hayal kırıklığıyla Japonya'ya döndü ve bir psikiyatri kurumuna yattı. Orada sanat terapisiyle ilgilenen doktorlar buldu ve hayatının geri kalanını bu güvenli ortamda geçirerek yeniden sanat üretti. 1970'ler ve 1980'lerin başında doğal yaşam döngülerini işleyen kasvetli kolaj serileri yaptı.

Kusama, 1993'te Venedik Bienali'nde Japonya'yı temsil eden ilk solo sanatçı oldu. Bu serginin büyük başarısı, hem Japonya'da hem yurtdışında sanatçıya bakışı kökten değiştirdi. 2022'de bir resmi açık artırmada yaklaşık 10,5 milyon dolara (7,7 milyon sterlin) satıldı. Eserleri büyük müzelerde sergilendi ve Louis Vuitton gibi lüks markalarla iş birlikleri yapıldı.

Çocuklukta halüsinasyonlar gören Kusama, sanatını vizyonunu başkalarına aktarmak için kullandı. Otobiyografisinde 'Bir gün masada kırmızı çiçek desenli bir masa örtüsü gördükten sonra aynı deseni tavan, pencere ve sütunlarda da gördüm; oda doldu ve bedenimi kapladı' diye yazdı. 1929'da Japonya'nın Nagano bölgesindeki Matsumoto kasabasında doğan sanatçının ailesi, onun resim eğitimini desteklemedi. Muhafazakar ailesinin sanatını 'utanç verici' bulduğu aktarıldı.

Sosyal medya, son yıllarda Kusama'nın müzesinin parlak çiçek formları ve parlak çelik kürelerinin özçekimler için arka plan olmasıyla ilgiyi artırdı. Balkabağı, sanatçının önemli imgelerinden biri haline geldi; ona göre bu sebze rahatlık ve nostaljiyi temsil ediyordu. Kusama bir röportajında 'Balkabakları bana hitap ediyor. İstikrar duygusu ve huzur veriyor' demişti. Memleketi Naoshima'ya feribotla gelen ziyaretçileri, siyah puantiyeli kırmızı balkabağı heykeli karşılıyor.