Perth'te manastır taşları hastane kanalında bulundu

İskoçya'nın Perth kentinde yürütülen arkeolojik kazıda, yaklaşık 470 yıl önce İskoçya Kralı I. James tarafından kurulan bir manastıra ait olabilecek taş parçaları bulundu. Arkeologlar, söz konusu taşların 18. yüzyıldan kalma bir su kanalının yapımında yeniden kullanılmış olabileceğini belirtiyor.

Perth'te Kartuziyen tarikatına bağlı keşişler için kurulan Charterhouse Manastırı'nın merkezinde, süslü bir biçimde dekore edilmiş bir kilise yer alıyordu. Manastır daha sonra yıkıldı ve yüzyıllar içinde Orta Çağ'a ait alan bir hastane ile evlerin altında kaldı.

Geçtiğimiz ay düzenlenen kazıda arkeologlar ve gönüllüler, yıkılan manastırın taşlarıyla kısmen inşa edilmiş görünen 18. yüzyıldan kalma bir menfez (üstü kapalı su kanalı) ortaya çıkardı. Menfez, 1749-1750 yıllarında inşa edilen ve 1970'lerde dairelere dönüştürülen King James VI Hastanesi'nin atık suyunu boşaltıyordu. Kanal, eski hastanenin bulunduğu çimenlik alanda yapılan kazı sırasında keşfedildi.

Kanalın üst kısmı, Orta Çağ'dan kalma olduğu düşünülen düz taşlarla örtülüydü.

Uzman incelemesi başlıyor

Arkeolog Dr. Gavin Lindsay, BBC Scotland News'e yaptığı açıklamada, taşlardaki keski izlerinin çok dikkatli bir işçilikle, pürüzsüz yüzeyler oluşturmak için yapıldığını söyledi. Lindsay, bu taşların 1700'lü yıllarda bir kanal için yapılacak işçilikten çok daha özenli ve zahmetli olduğunu vurguladı.

Seçilen taşlar arasında taş zemin döşemeleri de bulunuyor. Lindsay, kazı alanını ziyaret eden bir taş ustasının, bu döşemelerin pürüzsüz yüzeylerinin yıllar boyunca üzerlerinde yürünmesinden kaynaklandığını öne sürdüğünü aktardı. Arkeolog, "Belki de birçok keşişin ayaklarıyla, hatta biraz daha ileri gidersek, belki Kral James'in ayakları da bu taşların üzerinden geçmiştir" dedi.

Highlands and Islands Üniversitesi Tarih Merkezi'nden Dr. Lucy Dean da Perth Charterhouse Projesi'nde yer alıyor. Dean, gönüllülerin çıkarılan toprağı eleyerek çok sayıda 19. ve 20. yüzyıl seramik ve cam parçasının yanı sıra muhtemelen Orta Çağ'a ait parçalar bulduğunu belirtti.

Kanal taşları ile seramik parçaları uzmanlar tarafından daha detaylı incelenecek. 18. yüzyıldan kalma el yapımı tuğlalarla kaplı kanalın, üst döşemeleri kaldırıldıktan sonraki hali de görüntülendi.

Toplumla paylaşım ve yeni kazılar

Arkeologlar, projenin sonraki aşamalarında manastır hakkında daha fazla bilgi edinmek için arşiv çalışmaları yapılacağını ve bugüne kadar bulunanların yerel topluluğa aktarılacağını söyledi. Gelecekte yeni kazıların yapılabileceği belirtiliyor.

Perth sakinlerinden de günümüze ulaşan ve yeniden kullanılan taşları tespit etmeleri istendi. Lindsay, Perth Tren İstasyonu'nun istinat duvarına ve bahçe sınır duvarlarına dahil edilmiş çeşitli taş parçaları tespit ettiklerini ifade etti.

Projede University of Stirling ve Perthshire Society of Natural Science da yer alıyor. Kazının finansmanı ise King James VI Hastanesi mütevellileri ve The Guildry Incorporation of Perth tarafından sağlandı.