İsviçre tarafsızlık yorumunu sıkılaştırmayı reddetti

İsviçre'de seçmenler, ülkenin diplomatik tarafsızlık geleneğinin daha katı biçimde yorumlanmasını büyük bir çoğunlukla reddetti. Resmi sonuçlara göre seçmenlerin yüzde 70'inden fazlası, ülkenin Birleşmiş Milletler (BM) onayı olmadan yaptırım uygulamasını engelleyecek öneriye karşı oy kullandı.

Öneri aynı zamanda İsviçre'nin NATO askeri ittifakıyla daha yakın ilişkiler kurmasını da engelleyecekti. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali, İsviçre'nin yüzyıllardır süren tarafsızlık politikasını yeniden tartışmaya açtı.

Moskova girişimi açıkça desteklerken, öneri sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından desteklendi; federal hükümet ve diğer tüm büyük partiler ise karşı çıktı.

Uzmanlar: Seçmen tarafsızlıktan değil, yaptırımlardan yana

Araştırma kuruluşu Gfs.bern'in eş direktörü Lukas Golder, İsviçre kamu yayıncısı SRF'ye yaptığı açıklamada, seçmenlerin tarafsızlığı benimsemeyi reddetmediğini, ancak oylamanın İsviçre'nin Rusya'ya yönelik yaptırımları desteklediğini gösterdiğini söyledi. Golder, "İnsanların İsviçre'nin tarafsızlığının ne sağlaması gerektiğine dair net bir fikri var" dedi.

İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, son televizyon tartışmasında "tarafsızlık her zaman bir ölçüde esneklikle uygulandı" ifadesini kullandı. Cassis, İsviçre'nin Ukrayna dahil çatışma halindeki ülkelere silah satışı yasağını kaldırma planı olmadığını belirterek, "tarafsızlık kayıtsızlık anlamına gelmez" diye vurguladı. Bakan, "barış içinde yaşamamızı sağlayan uluslararası kuralların ihlal edildiğini gördüğümüzde gözlerimizi çevirmeyeceğiz" diye ekledi.

Tarafsızlık 1815'ten bu yana hukuki çerçevede

İsviçre, Avrupa'da savaş ve karışıklık döneminde 1815'te Viyana Kongresi'nde "ebedi tarafsızlık" statüsüyle uluslararası alanda tanındı. Bu tarafsızlık, 1907 Lahey Sözleşmesi ile hukuken tanımlandı ve İsviçre'nin savaş halindeki ülkelere silah sağlamasını yasakladı. Ülke daha önce Almanya'nın Kiev'e gönderilen tanklar için mühimmat talebini de reddetmişti.

İsviçre İkinci Dünya Savaşı boyunca tarafsız kaldı. Ancak Nazi Almanyası'nın işgalini önlemek amacıyla Nazilerin yağmaladığı altınları da bankasında tuttu ve binlerce Yahudi mülteciyi geri çevirdi. İsviçre bu politikalar için 1990'lı yıllarda özür diledi.

İsviçre'nin doğrudan demokrasi sistemi, önemli siyasi kararların sık sık referandumlarla seçmenlere bırakılması anlamına geliyor.