ABD büyükelçisi: Trump, Şi Cinping'e silah satmayı teklif etti

ABD'nin Çin büyükelçisi David Perdue, Başkan Donald Trump'ın geçen hafta Pekin'de Çin lideri Şi Cinping'i ağırlarken ona ABD silahı satın almak isteyip istemediğini sorduğunu açıkladı. Perdue, Fox News'e verdiği demeçte Trump'ın dünya genelinde başka ülkelere silah sattıklarını sık sık hatırlattığını belirterek, "Bir noktada Başkan Şi'ye 'biraz almak ister misiniz' diye sordu" dedi.

Bu açıklama, ABD'nin Tayvan politikası üzerine bir söyleşi sırasında geldi. Tayvan, geçen yıl aralık ayında rekor düzeyde çok milyar dolarlık bir anlaşmanın açıklanmasının ardından, Trump'ın 14 milyar dolarlık yeni bir silah satış paketini onaylamasını aylardır bekliyor.

Trump'ın Tayvan'ı koruma konusundaki kararlılığı daha önce de sorgulanmıştı. Mayıs ayında Şi ile Pekin'de yaptığı görüşmede Trump, 14 milyar dolarlık Tayvan silah satış paketini askıya aldığını, bunu Çin ile görüşmelerde "çok iyi bir pazarlık kozu" olarak gördüğünü söylemişti.

Tayvan ilişkileri ve silah satışları

Washington, bir işgal durumunda Tayvan'ı savunup savunmayacağı konusunda uzun süredir stratejik belirsizliğini koruyor. Ancak onlarca yıllık Tayvan İlişkiler Yasası uyarınca ABD, Taipei'ye kendini savunması için yeterli askeri teçhizat sağlamakla yükümlü.

Pekin, ayrılıkçı bir eyalet olarak gördüğü ve hiç yönetmediği ada demokrasisine yapılan ABD silah satışlarına "kesinlikle karşı çıktığını" defalarca belirtti ve Tayvan'ı almak için güç kullanma seçeneğinden vazgeçmedi. Geçen haftaki Washington görüşmesinde Şi, Çin resmi haber ajansı Xinhua'nın aktardığına göre Trump'ı "Tayvan bağımsızlığına" karşı çıkmaya çağırdı.

Perdue'nun söyleşisinin ardından Beyaz Saray, New York Times'a ABD'nin Çin'e silah satma planı olmadığını bildirdi. Dışişleri Bakanlığı ise "ABD yasaları Çin'e silah satışını yasaklıyor; Çin'e silah satışına dair bir teklif ya da plan yok" açıklamasını yaptı.

Söyleşiden önce Tayvan Dışişleri Bakan Yardımcısı Chen Ming-chi, Çin'in oluşturduğu ağır askeri tehditten söz etti. Taipei'de gazetecilere konuşan Chen, Tayvan Boğazı'nda ciddi bir durumla karşı karşıya olduklarını, Çin ekonomisi gerilerken askeri kapasiteye daha fazla kaynak ayırmayı sürdürdüğünü ve bu koşullarda ABD'nin savunma ihtiyaçlarını çok iyi anladığını söyledi.

Trump, geçen haftaki zirveden bu yana silah satışından söz etmedi; yalnızca cumartesi günü Şi'nin Tayvan konusundaki tutumunu anladığını belirtti. Perdue da cuma günü CNBC'ye verdiği demeçte Trump'ın silah satışları dahil Tayvan politikasında bir değişiklik olmadığını söylemişti.