İsrail seçiminde Bedevi kadınların oyları belirleyici oldu

İsrail'in 27 Ekim'de yapılan genel seçimlerinde Negev bölgesinde yaşayan Bedevi seçmenlerin katılımı, Filistinlilerin öncülük ettiği Arap partilerinin Knesset'te (İsrail parlamentosu) 19 sandalye kazanmasında belirleyici oldu. Ülke genelinde yaklaşık 180 bin kayıtlı Bedevi seçmen bulunuyor.

Seçimden önceki haftalarda Bedevi kadınlar, kendi hakları ve oy güçleri konusunda diğer kadınları bilgilendirmek için taban kampanyası yürüttü. Bu çalışma bazı Bedevi köylerinde katılım oranının üç katına çıkmasını sağladı.

En düşük katılım yüzde 62 oldu

Bu seçimde Bedevi toplulukları arasında en düşük katılım yüzde 62, en yüksek katılım ise yüzde 93'ün üzerinde gerçekleşti. Katılımdaki artış, İslamcı Ra'am partisinin anket beklentilerini aşmasına katkıda bulundu.

Başbakan Binyamin Netanyahu ve müttefikleri, Filistinlilerin öncülük ettiği partilerin artan oyları karşısında meclis çoğunluğunu kaybetti. Netanyahu, artan katılımı seçim usulsüzlüğü ve dış destek iddialarıyla ilişkilendirdi. Bu iddialar muhalefet liderleri, seçim düzenleyicileri ve Negev'deki aktivistler tarafından reddedildi.

Abu Talul köyünden organizatör Amira Habdoubi, yüksek katılıma ilişkin yolsuzluk suçlamalarını kabul etmediklerini belirterek, "Konuşulması gereken kelime yolsuzluk değil, farkındalık" dedi. Habdoubi, Bedevi toplumunun sivil haklarının ayrımcı makamlar tarafından denetlendiğini, gösteri yapmaları durumunda gözaltına alınabileceklerini, bu nedenle oy vermenin siyasi tepki gösterebildikleri nadir fırsatlardan biri olduğunu söyledi.

Tanınmayan köylerde oy kullanma engelleri

Müslüman Bedeviler, İsrail içinde dezavantajlı bir azınlık grubu. Devletin kuruluşundan önce Negev çölünde geniş bir alanda göçebe yaşıyorlardı. Bugün köylerinin bölgedeki arazinin yalnızca yüzde 2,5'ini oluşturduğu, birçoğunun "tanınmayan" köy statüsünde olduğu ve yıkımla karşılaştığı belirtiliyor. Bu köylerin elektrik ve su gibi temel hizmetlerden yararlanamadığı ifade ediliyor.

Yaklaşık 30 tanınmayan köyde 100 binden fazla kişi yaşıyor. Bir diğer 200 bin kişi ise resmi kasabalarda veya kısmen tanınan yerleşimlerde yaşıyor. Tanınmayan köylerde seçim sandığı bulunmadığı için seçmenler oy kullanmak üzere yakın kasabalara gitmek zorunda kaldı.

Aktivistler, kadınların ulusal seçimlerde oy kullanma hakkına sahip olduğunu bilmediğini, kampanyayla bu konuda farkındalık oluşturduklarını aktardı. Kadın seçmenlerin katılımının 2022 seçimlerindeki yüzde 20 civarından bu seçimde tanınmayan köylerde yüzde 60'ın üzerine çıktığı belirtiliyor. İsrail resmi istatistikleri oy kullanımını cinsiyete göre ayrı açıklamıyor.

Kampanyayı yürüten avukat ve aktivist Hanan Alsanah, ayrımcı politikaların muhafazakâr topluluklarda değişimin önünü açtığını söyledi. Alsanah, kadınların oylarının erkeklerin oyları kadar belirleyici olduğunu anlattıklarını ifade etti.