İskoçya okullarında okuma yazma krizi: ilkokul öğretmenleri liselerde görevlendirildi

İskoçya'nın Glasgow kentinde, okuma yazma bilmeyen yeni öğrenci sayısındaki artışı ele almak için ilkokul öğretmenleri liselerde görevlendiriliyor. İlkokul öğretmenleri, temel okuma yazma becerileri eksik olan ortaokul birinci sınıf öğrencileri için yoğun telafi sınıfları düzenliyor.

Glasgow Şehir Konseyi Eğitim Direktörü John McGhee, sorunun çözülmesinin ahlaki bir zorunluluk olduğunu söyledi. Son uluslararası Pisa değerlendirmesine göre İskoçya'nın 2022-2025 arasındaki puanındaki değişiklik istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı; ancak okuma standartlarındaki uzun vadeli düşüş tersine çevrilemedi.

Glasgow'daki 30 lisenin 14'ünde, okuma yazma ve aritmetik standartlarını iyileştirmek için halihazırda ilkokul nitelikli öğretmenler çalışıyor. Bu proje kapsamında destek alan çocukların çoğunun anadili İngilizce.

Sentetik ses bilgisi yöntemi

St Andrew's Lisesi'nde görev yapan öğretmen Katrina Crickett, harf ve sesleri eşleştirmeye dayanan sentetik ses bilgisi yöntemini kullanarak öğrencilerin aylar içinde okumayı öğrenebildiğini belirtiyor. Crickett, "Bazı gençler geldiklerinde okuyamıyorlar. Okuma yaşları belki beş ya da altı... Temel kelimeleri tanıyamıyorlar, onları parçalara ayırıp anlamlarını çıkaramıyorlar." dedi.

Crickett'in sınıf mevcudu en fazla 15 kişi; bu da eskiden öğrettiği ilkokul sınıflarının neredeyse yarısı. Bu sayede öğrencilerin geri kalmışlığını kapatmaya odaklanabiliyor. "Fark yaratıyor; geriye çekilip onlarla oturabilmek ve okumayla ilgili sevmedikleri şeyi bulmak üzerinde çalışmak. Bana geldiklerinde aslında çok fazla tutku ve bilgiye sahipler ama bunu gösterecek özgüvenleri yok. İşimin büyük kısmı, onlara müfredatın geri kalanına erişim için araçlar ve güven vermek." diye ekliyor.

Glasgow Şehir Konseyi Eğitim Direktörü McGhee, on yıl önce okuma güçlüğü çeken öğrencilerin liselere gelmesinin görülmediğini söylüyor. McGhee, "Okuldan ayrılan gençlerin okuyamaması kabul edilemez. Ülke olarak başarımız büyük ölçüde okullarımızdan ayrılan gençlerin becerilerine bağlı olacak." dedi. Hedeflerinin, öğrencilerin ilkokuldan en az 9,5 yıllık okuma yaşıyla ayrılması olduğunu belirtti.

Pisa 2025: İskoçya'nın performansı

Pisa, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) koordinasyonunda 91 ülkeden 760 binden fazla 15 yaşındaki öğrencinin bilgi becerilerini ölçen uluslararası bir araştırma. İskoçya'da 115 okul ve 3 bin 66 öğrencinin katıldığı 2025 Pisa'sında fen bilimlerinde iyileşme görülürken, matematik ve okumada ise gerileme yaşandı. Ancak hükümet bu farkların istatistiksel olarak anlamlı olmadığını açıkladı.

İskoçya'nın okuma puanı 488 ile OECD ortalaması olan 463'ün üzerinde; ancak İngiltere'nin 497 puanının altında. Matematikte 467 puan alan İskoçya, OECD ortalamasına (465) yakın seyrediyor. Fende ise 491 puanla OECD ortalaması olan 484'ü geçti.

Eğitim Bakanı Mairi McAllan, "Pisa 2025, İskoç eğitimindeki gerçek güçlükleri ve iyileştirmemiz gereken alanları gösteriyor. Mükemmelliği ve eşitliği sağlamak için değişiklikler yapacağım." dedi. İskoç İşçi Partisi eğitim sözcüsü Katherine Sangster ise "2022'deki tarihsel olarak kötü sonuçlardan bu yana bir ilerleme yok; okuma ve matematikte komşularımızın önünde olduğumuz dönemlere endişe verici derecede uzağız." şeklinde değerlendirdi.

İskoçya hükümeti, sonuçların iki çalışma arasında istatistiksel olarak farklı olmadığını belirtti.