Kuzey İrlanda üniversitelerine 21 milyon sterlinlik fon kesintisi

Kuzey İrlanda'daki üniversiteler, öğrenci eğitimi için Stormont yönetiminden aldıkları fonda 21 milyon sterlinlik "önemli" bir kesintiyle karşı karşıya. Ekonomi Bakanlığı'nın (Department for the Economy – DfE) üst düzey yetkilisi Ian Snowden, üniversitelerin 2024/25 döneminde aldıkları açılış fonuna göre yaklaşık yüzde 6'lık bir azalmayla karşılaşacağını söyledi.

Snowden, hem Queen's University Belfast (QUB) hem de Ulster University'nin (UU) 2025/26 döneminde mali açık vermesinin beklendiğini belirtti. Kesinti ihtimali, Kuzey İrlanda yönetiminin mali yılın yedinci ayına bütçe olmadan girmesiyle gündeme geldi.

Bakanlıklar geçici düzenlemeyle çalışıyor

2025/26 için anlaşılmış bir bütçe bulunmadığından Stormont bakanlıkları, geçen yılki fonun en fazla yüzde 95'ini harcamalarına imkân tanıyan geçici düzenlemeler altında faaliyet gösteriyor. DfE, Kuzey İrlanda'da yükseköğretim ve ileri eğitimden sorumlu bakanlık. Üniversiteler ağırlıklı olarak öğrenci harçları ve DfE tarafından sağlanan "eğitim hibesi" ile finanse ediliyor.

İleri eğitim kolejleri daha önce öğrenci kontenjanlarında ve kurslarında büyük kesintiler duyurmuştu. Ulster University ise kampüslerinde yaklaşık 25 milyon sterlin tasarruf için 450 personeli işten çıkarıyor.

Stormont ekonomi komitesinin başkanı, Demokratik Birlik Partisi (DUP) milletvekili Phillip Brett, üniversite fonundaki yeni kesintinin, üniversitelerin hâlihazırda kaydını yaptıkları öğrenciler için üç ay boyunca para alamaması anlamına gelebileceğini söyledi.

Brett, "Üniversiteler, bakanlıktan fon alacakları beklentisiyle öğrenci kabul etti. Mali yılın altı ayındayız ve hâlâ bakanlıktan resmi bir teklif mektubu almadılar. Öğrenciler eylülde kaydolmasına rağmen bakanlığın geçici uygulamalarından biri, ocak, şubat, mart aylarında 'aslında aldığınız bu üç ay için size ödeme yapmayacağız' demek olabilir mi?" diye sordu.

Snowden, bunun "bir ihtimal" olduğunu söyledi. Üniversitelerin ne kadar fon alacağının ancak yönetim bütçe üzerinde anlaştığında netleşebileceğini belirten Snowden, "Bu noktada harcayacak ne kadar paramız olduğunu hâlâ bilmiyoruz" dedi.

Öğrenci temsilcisinden kesinti tepkisi

Ulusal Öğrenci Birliği-İrlanda Öğrenci Birliği (NUS-USI) başkanı Amy Smith, üniversitelerin eğitim hibelerinde kesintiyle karşılaşacağını duymanın "hayal kırıklığı yarattığını" söyledi. Smith, "Her türlü kesinti öğrencileri, eğitime erişimlerini ve üniversitedeki deneyim kalitesini doğrudan etkiliyor; oysa öğrencilerin masrafları aynı kalıyor. Öğrenciler ve personel yetersiz finansmanın bedelini omuzlamak zorunda bırakılmamalı" diye ekledi.

Queen's Üniversitesi sözcüsü, üniversitenin "zorlu bir mali ortamda faaliyet gösterdiğini ve mevcut yükseköğretim finansman modeli ile süregelen bütçe belirsizliğinin sürdürülemez olduğunu tutarlı biçimde vurguladığını" belirtti. Sözcü, öğrencilere ve genel ekonomiye fayda sağlayacak uzun vadeli bir çözüm için Ekonomi Bakanlığı ve hükümet ortaklarıyla yapıcı çalışmayı sürdürdüklerini ifade etti.

Ulster University sözcüsü ise üniversitenin "hâlihazırda önemli bir tasarruf planı yürürlüğe koyduğunu" söyledi. Sözcü, "Bakanlıktan gelen ve çok ciddi gördüğümüz bozulan fon durumu karşısında mali işlerimizde uygun tedbirliliği sürdüreceğiz" dedi ve 735 üniversite personelinin gönüllü işten çıkarma başvurusunda bulunduğunu belirtti.