İrlanda'da kurtarılan iki ayı yeni hayatına alışıyor

Rusya'nın Dağıstan Cumhuriyeti'nde yıllarca dar kafeslerde tutulan iki boz ayı, birden fazla ülkeyi kapsayan ve iki büyük çatışma nedeniyle kesintiye uğrayan beş yıllık bir kurtarma operasyonunun ardından İrlanda'da yeni hayatlarına alışıyor. Bu ve Tyapa adlı ayılar, 3 Ağustos 2026'da İrlanda'ya ulaştı.

Birleşik Krallık merkezli BBC'nin haberine göre, kurtarma süreci 2021'de Wild Ireland barınağının kurucusu Killian McLaughlin'in ayılardan haberdar olmasıyla başladı. McLaughlin, ayıları Donegal'e getirme sözü verdi.

County Donegal'deki Burnfoot kasabasında bulunan Wild Ireland, Ekim 2019'da açıldı. Barınak, boz ayılar, maymunlar, kurtlar ve vaşaklar gibi hayvanlara güvenli bir ortam sağlıyor.

Kafeslerden kurtarılma süreci

Hayvanların sağlık durumu kurtarıldıklarında çok kötüydü. Eskiden sirkte gösteri yapmaya zorlanan Bu, yıllarca küçük bir kapalı kafeste tutulmuştu. Tyapa ise 2,5 metreye 2,5 metre ve 2 metre yüksekliğindeki bir kafeste yaşamıştı. Bu kafes, ayının dik durmasına izin vermeyecek kadar alçaktı ve çatısı yoktu. Tyapa su kabı olmadan, sadece hortumla verilen suyla idare etmek zorunda kalmıştı. McLaughlin, ayının ileride tahnit edilmek üzere öldürülmek için yetiştirildiğini belirtti.

Kurtarıldıklarında her iki ayı da ciddi şekilde yetersiz beslenmişti ve psikolojik travma belirtileri gösteriyordu. Kan testleri, uzun süreli susuzluğa bağlı ciddi böbrek sorunlarını ortaya çıkardı.

McLaughlin'e göre, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgali, Ukrayna üzerinden planlanan orijinal taşıma rotasını imkânsız hale getirdi. Bunun üzerine Orta Doğu üzerinden alternatif bir güzergâh araştırıldı. Ancak Şubat 2026'da İran'la ilgili çatışmanın tırmanması, bölgede hava sahasının kapanmasına ve uçuşların aksamasına yol açtı.

Kurtarma operasyonuna Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve İrlanda'daki yetkililer, gönüllüler, avukatlar, veterinerler, hayvan taşıma uzmanları ve kargo ekipleri dahil olmak üzere 100'den fazla kişi katıldı.

İrlanda'daki yeni yaşam

Ekim 2025 sonunda, St. Petersburg yakınlarındaki eski sirk kaplanlarına bakan Tiger House barınağında çalışan Dima ve Yana Kim, ayıları kurtarmak için 36 saatlik bir araç yolculuğuyla Dağıstan'a gitti. Bu ve Tyapa paslı çelik kafeslerinden kesilerek çıkarıldı, sakinleştirildi ve güvenli taşıma kasalarına konularak Tiger House'a götürüldü. Burada veteriner tedavisi gördüler ve karantinaya alındılar.

Aylarca süren hazırlık ve tekrarlanan gecikmelerin ardından ayılar Moskova'dan Abu Dabi üzerinden Dublin'e uçtu ve Ağustos 2026'da İrlanda'ya vardı.

Wild Ireland'a geldiklerinden bu yana McLaughlin, her iki ayının da kilo aldığını, tüylerinin düzeldiğini ve takip kan testlerinde böbrek fonksiyonlarının normale döndüğünü söyledi. Barınakta ayılara ormanlık alan, su ve keşfetme imkânı sunuluyor; ayrıca mahremiyet istediklerinde çekilebilecekleri korunaklı bölgeler bulunuyor.

McLaughlin, "Bu ayılar travma yaşadı ve iyileşme sürecinin ilk adımı onları ormana geri götürmek, patilerini toprağa ve çimene bastırmak ve keşfetmelerini sağlamak" dedi. "Artık dolu ve mutlu bir hayat yaşayabileceklerini umuyoruz."

Wild Ireland ekibinde bir yıldan fazla süredir çalışan Chloe McElhatton, ayı bakımının sıradan bir iş olmadığını belirterek, barınakta ayıların yiyeceklerini saklayarak doğal davranışlarını teşvik ettiklerini ve zamanla özgüvenlerinin arttığını gözlemlediklerini anlattı.