İran'da Ocak protestoları sonrası üç kişi idam edildi

İran, Ocak ayında düzenlenen hükümet karşıtı protestolar sırasında silahlı eylem gerçekleştirdikleri iddiasıyla üç erkeği idam etti. Ülkenin resmi haber ajansı Tasnim'in aktardığına göre, Hassan Dioband, Hamid Kazemi ve Reza Zanganeh, başkent Tahran'ın batısındaki Karaj kentinde molotofkokteyli ve el bombası atmak, kesici aletler ve ateşli silahlar kullanmak ve kamu tesislerini ateşe vermekle suçlandı.

İdam cezaları, protestolarla bağlantılı olarak yürütülen bir dizi infazın son halkası oldu. Bu infazlar arasında İsrail ve ABD ile bağlantılı oldukları iddia edilen kişilerin cezaları da bulunuyor. Ülkede idam sayısı, Şubat sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana artış gösterdi.

Protestolar ve resmi açıklamalar

Geçen yılın Aralık ayında yüksek yaşam maliyeti nedeniyle başlayan protesto hareketi, kısa sürede yaygın hükümet karşıtı gösterilere dönüşmüş ve 8-9 Ocak tarihlerinde zirveye ulaşmıştı. İranlı yetkililer 3.000'den fazla kişinin öldüğünü bildirerek şiddetten ABD ve İsrail tarafından yönetilen 'terör eylemlerini' sorumlu tuttu. Ancak yurt dışında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları daha yüksek rakamlar verdi ve BBC, İranlılardan güvenlik güçlerinin silahsız göstericilere ateş açtığına dair çok sayıda tanık ifadesi aldı.

Tasnim, üç kişinin Yüksek Mahkeme'nin mahkumiyetlerini onamasının ardından idam edildiğini ve 'İsrail Siyonist rejimi, ABD ve düşman gruplar adına operasyonel faaliyetlere katılmak' suçlarından mahkum edildiklerini duyurdu. Söz konusu zararın, Karaj'da bazı bölgelerde elektrik kesintilerine yol açan bir trafo merkezini de kapsadığı belirtildi.

Dioband'ın, kamu malına yönelik saldırı ve şiddete teşvik şüphesiyle 11 Ocak'ta tutuklandığı, onun gözetimi altında olaylara karıştıkları iddia edilen on kişinin daha tutuklandığı bildirildi. Reuters haber ajansı, bu kişilerin 5 ila 10 yıl hapis cezası aldığını aktardı.

İdam cezalarında artış

İran'daki son infazlar, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk'ün idam cezalarındaki artıştan endişe duyduğunu açıklamasının ardından geldi. Türk, Ağustos ayında 19 Mart'tan bu yana en az 56 kişinin ulusal güvenlikle ilgili suçlamalarla idam edildiğini, bunların 27'sinin Ocak ayındaki ülke çapındaki protestolarla bağlantılı davalar olduğunu belirtmişti.

İran'ın, Çin'den sonra dünyada en fazla idam cezası uygulayan ikinci ülke olduğu düşünülüyor. Uluslararası Af Örgütü'ne göre ülke geçen yıl en az 2.159 kişiyi idam etti. Örgüt bunun 1981'den bu yana kaydedilen en yüksek rakam olduğunu ve aralarında ulusal güvenlikle ilgili suçlamalarla idam edilen 45 muhalif şüphelinin de bulunduğunu bildirdi.