Instagram'da 'gebelik' kelimesi reklamları engellettirdi

Bella Moon adlı şirketin kurucusu Irene Breen, Ocak 2025'te Instagram'dan şirketinin gebelik yastıklarına ait reklamların kaldırılacağı bildirimini aldığında şaşkına döndü. Bir yastığın nesi sakıncalı olabilirdi?

Breen, Meta ile yaptığı bir görüşmede sorunun "gebelik" kelimesinden kaynaklandığının söylendiğini belirtti. Breen, "Kelimeyi tüm web sitemizden, ürün adından temizlemek zorunda kaldık. İçinde 'gebelik' geçen tüm internet adreslerini kaldırıp yeniden adlandırdık" dedi.

Kısıtlamalar sonunda kaldırıldı, ancak Breen'e göre bu, Instagram'ın sahibi Meta ile 10 ay süren görüşmelerin ardından gerçekleşti ve o zamana kadar şirketi ciddi bir maddi kayıp yaşamıştı.

Facebook'un da sahibi olan Meta, tek tek vakalar hakkında yorum yapmayı reddetti. Ancak BBC'ye yaptığı açıklamada, işletmelerin sağlık, cinsel sağlık ve üreme sağlığı ürün ve hizmetlerini tanıtan reklamlar verebileceğini, ancak farklı ülke ve kültürlerdeki kullanıcıların olumsuz deneyim yaşamaması için bazı kısıtlamalar bulunduğunu belirtti.

Ücretli reklam veren işletmelerin yanı sıra kadın sağlığı alanında içerik üreten kişiler ve yardım kuruluşları da içeriklerinin kaldırıldığını, hassasiyet filtreleri eklendiğini veya erişimlerinin kısıtlandığını söylüyor. "Gölge yasaklama" olarak bilinen bu uygulama, içeriğin kullanıcılara gösterilmemesi anlamına geliyor.

Kampanya grubu: Katılımcıların yüzde 96'sı kısıtlama yaşadı

CensHERship adlı kampanya grubu, kadın sağlığı içeriklerinin bastırıldığı iddialarını takip ediyor. Geçen ay yayımlanan bir raporda, yaklaşık 200 içerik üreticisi, klinik hizmet sağlayıcısı, sağlık markası, yardım kuruluşu ve eğitimciyle anket yapıldı. Katılımcıların yüzde 96'sı bir şekilde kısıtlama yaşadığını bildirdi.

Hassasiyet filtreleri, gönderileri büyük ölçüde bulanıklaştırarak kullanıcıların görmek için bir düğmeye basmasını gerektiriyor. Bu filtreler genellikle çıplaklık veya şiddet gibi rahatsız edici görüntüler için kullanılıyor.

Londra Ekonomi Okulu'nda dijital kriminoloji alanında çalışan Dr. Carolina Are, araştırmaların yapay zekanın platform kurallarını ihlal edebilecek gönderileri işaretlemek için sıklıkla kullanıldığını gösterdiğini söyledi. Ancak Are, bunun "algoritmanın içeriği yanlış tespit etmesi" anlamına gelebildiğini ve sistemin bu bilgiyi saklayarak "önceki hatalı kararları" tekrarlayabildiği uyarısında bulundu.

Jinekolojik kanser alanında çalışan Eve Appeal yardım kuruluşunun CEO'su Athena Lamnisos, bazı hashtag'lerin Instagram'da hiç görünmediğini söyledi. Lamnisos, "İnanılmaz ama hashtag'lerden biri #vajinalkanserdı" dedi.

Kuruluş, vulva anatomisi hakkında etiketli bir anatomik şema paylaştı. Gönderi, vulva kanseri ve değişiklikler, şişlikler ve yumrular için kontrol edilmesi gerektiğini anlatıyordu. Ancak gönderi kaldırıldı. Kuruluş itiraz etti, itiraz önce reddedildi, ancak birkaç hafta sonra gönderi hassasiyet filtresinin arkasında "aniden yeniden ortaya çıktı". Lamnisos, "hayat kurtaran sağlık bilgilerinin en çok ihtiyaç duyan kişilere ulaşmadığını" söylemenin abartı olmadığını ekledi.

Doğurganlık testi şirketi Hertility'den Deirdre O'Neill, endometriozis hastası bir kadının yer aldığı Facebook ve Instagram videosunda benzer bir sorun yaşadıklarını belirtti. O'Neill, "Kadın hizmetlerimizi satmıyor, Hertility'den bahsetmiyor, sadece ağrısını anlatıyor" dedi. Ancak videonun Meta tarafından kaldırıldığını ve siyasi içerik olarak sınıflandırıldığını söyledi.

Meta, Eve Appeal ve Hertility vakaları hakkında özel yorum yapmadı, ancak platformlarında kadın sağlığı içeriğine izin verdiğini ve sistemleri iyileştirmek için kadın sağlığı kuruluşlarıyla görüştüğünü belirtti.

TikTok'ta reklam vermenin de "engelli parkur gibi" olduğunu belirten O'Neill, "Bir şey sunmaya çalışmak o kadar çok kaynak gerektiriyor ki sonunda zamanımıza değmiyor, çünkü her şey itiraz ediliyor, işaretleniyor, kaldırılıyor" dedi. Hertility'nin TikTok'ta reklam vermeyi bıraktığını söyledi.

TikTok, bazı içeriklerin "For You" akışında tanıtılamayacağını, ancak bu kategoriye giren gönderiler konusunda şeffaf olduklarını ve içerik üreticilerine itiraz edebilmeleri için bilgi verildiğini belirtti. Platform, milyonlarca kadının #Period ve #Endometriosis gibi hashtag'lerle sağlık hikayelerini paylaştığını ekledi.

CensHERship, gölge yasaklama sonucu kendi kendini sansürleyenlerin oranının 2025'te yüzde 53 iken bu yıl yüzde 65'e çıktığını tespit etti. Buna "sex" yerine "seggs" gibi örtmece terimler kullanmak, yıldız işareti veya emoji eklemek ve belirli konulardan tamamen kaçınmak dahil.

CensHERship'in kurucu ortağı Clio Wood, bunun "gerçekten zarar verici" olduğunu söyledi. Wood, "Kadın sağlığı tarihsel olarak utanç ve suçlulukla çevriliydi ve biz bunu pekiştiriyoruz" dedi.