İngiltere'de şansölye Healey'den sanayi hamlesi sözü

İngiltere Şansölyesi (maliye bakanı) John Healey, Pazartesi günü İşçi Partisi'nin yıllık konferansında yapacağı ilk konuşmasında ülkeye "yeni bir sanayileşme çağı" vaat edecek. Liverpool'da delegelere seslenecek olan Healey, kömür madenlerinin geri gelmeyeceğini, ancak İşçi Partisi'nin ileri imalat sanayisini destekleyerek ülkenin sanayi geçmişini "modern çağa" uyarlayacağını söyleyecek.

Şansölye ayrıca İngiltere'nin gemi inşa sektörünü canlandırmaya yönelik planlar açıklayacak. Bu kapsamda Kraliyet Donanması için yüzer havuzlar ve bir denizcilik araştırma gemisi siparişi verilecek.

Tersane yatırımları ve 15 milyar sterlinlik program

İlk bütçesine bir aydan az süre kala Healey, artan devlet borçlanma maliyetiyle başa çıkmak için ya harcamaları kısmak ya da vergileri artırmak yönünde baskı altında. Ancak konuşmasında bütçe planlarına dair ayrıntı paylaşması beklenmiyor. Bunun yerine İngiliz sanayisinin geleceğine dair "İngiltere'ye yeni bir güven" temalı olumlu bir vizyon ortaya koymaya çalışacak.

Eski savunma bakanı olan Healey, Faslane'deki HM Kraliyet Deniz Üssü Clyde'da inşa edilecek üç yeni yüzer havuzun uluslararası ihaleye çıkarılmak yerine ülke içinde yapılacağını duyuracak. Bu havuzlara ilişkin planlar ilk olarak 2023'te açıklanmıştı ve üssün yeni nesil İngiliz denizaltılarına uygun hale getirilmesi amaçlanıyor. Havuzlar, Kraliyet Donanması tersaneleri için öngörülen 15 milyar sterlinlik geniş çaplı yenileme programının parçası ve 2030'ların başında hizmete girmesi bekleniyor.

Dışişleri Bakanı Louise Haigh Pazar günkü konuşmasında hükümetin "yeni bir yeniden sanayileşme dönemi" planları kapsamında yeni bir deniz araştırma gemisi siparişi vereceğini söyledi. Şansölyenin bu gemi için 115 milyon sterlin fon açıklaması bekleniyor; geminin de 2030'ların başında hizmete girmesi öngörülüyor.

Healey konuşması öncesinde, "İngiliz tersanelerini destekleyerek yalnızca ulusal güvenliği artırmıyor, aynı zamanda bugün büyümeyi sürükleyen sektörlerde dayanıklılığı güvence altına alıyor ve ülkenin gelecekte ihtiyaç duyduğu kapasiteleri inşa ediyoruz" dedi.

Muhalefetten ve sendikalardan farklı tepkiler

Gölge şansölye Andrew Griffith, planların "yeniden ısıtılmış duyurular" olduğunu ve "paranın nereden geleceğine dair netlik bulunmadığını" savundu. İşçi Partisi'nin İngiltere'nin savunmasını finanse etmek için gereken zor kararları almaktan korktuğunu öne süren Griffith, yalnızca Muhafazakârların savunmayı finanse etmek için refah harcamalarını keseceğini söyledi.

Bu yönde kampanya yürüten GMB sendikasının ulusal sekreteri Charlotte Brumpton-Childs ise kararın İngiltere gemi inşa sektörü için "muazzam bir destek" olacağını belirtti. Brumpton-Childs, uzun süredir cazip sözleşmelerin denizaşırı, çoğu zaman sübvansiyonlu tersanelere gönderildiğini, bu politikanın ülke içindeki tersaneleri ve onlara bağlı toplulukları canlandırabileceğini ifade etti.

Başbakan Andy Burnham da Salı günü konferansta büyük konuşmasını yapacak. Burnham daha önce İngiltere'yi "yeniden sanayileştirme" hedefinden söz etmiş, geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmelerinde de bu konuyu gündeme getirmişti.

İngiliz Sanayi Konfederasyonu (CBI) Pazartesi günü yayımlanacak anketinde perakende ve hizmetler gibi kilit sektörlerde ekonomik faaliyetin Eylül'e kadarki üç ayda gerilediğini, imalattaki düşüşün ise daha ılımlı olduğunu vurgulayacak. CBI genel başkan yardımcısı ve baş ekonomist Alpesh Paleja, artan enerji ve istihdam maliyetlerinin zayıf taleple birleşerek kâr marjları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürdüğünü belirtti. Paleja, gelecek ayki bütçe öncesi belirsizliğin de bazı sektörlerde faaliyeti yavaşlattığını ekledi.

Healey ayrıca konferans konuşmasında, İngiltere'deki çalışanların yeni beceriler kazanmasına ve yapay zekâ dahil teknolojik değişime uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla sendikaların yürüttüğü bir eğitim programını yeniden başlatma planını duyuracak. Sendikal Öğrenme Fonu'na mevcut hükümet bütçelerinden 15 milyon sterlin ayrılacak. Programdan yararlanmak için çalışanların sendika üyesi olması gerekmiyor; destek seçenekleri temel İngilizce, matematik ve dijital becerilerden ileri imalat gibi büyüyen sektörlerde istihdama yönelik eğitime kadar uzanıyor.