İngiltere'de salmonella salgını: Bilinenler ve bilinmeyenler

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), ülke genelinde salmonella gıda zehirlenmesi salgını ilan etti. Salgında bir kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi hastalandı. Henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte, ithal yumurtalar veya yumurta içeren ürünler salgının başlıca şüphelisi.

Kanıtlar, insanların bu mikrobu evde değil, dışarıda yemek yerken kaptığını gösteriyor. Restoran ve kafeler gibi yemek hizmeti veren işletmelerin salgında rol oynamış olabileceği düşünülüyor.

Salmonella nedir ve nasıl bulaşır?

Salmonella, sığır, domuz ve tavuk gibi hayvanların sindirim sisteminde doğal olarak bulunabilen bir bakteri ailesidir. Bu nedenle yumurta ve kümes hayvanları, enfeksiyonla ilişkilendirilen besinler arasında ilk sıralarda yer alır.

Bakteriye şu yollarla maruz kalınabilir:

• İyi pişirilmemiş kontamine gıdaları tüketmek
• Enfekte hayvanlarla temasa geçmek
• Mutfakta çiğ ve pişmiş gıdaların karıştırılması gibi çapraz bulaşma

Belirtiler ve risk grupları

Mide krampları, ishal, kusma veya ateş gibi belirtiler genellikle enfeksiyondan 12 ila 72 saat sonra ortaya çıkar. Çoğu kişi tıbbi yardım almadan iyileşir; ancak yaşlılar, bebekler ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar ciddi hastalık riski altındadır. Bu gibi durumlarda hastanede sıvı ve bazen antibiyotik tedavisi gerekebilir. Endişe duyanların öncelikle aile hekimine veya mesai dışı servislere başvurması önerilir.

Salgının boyutları

Son vakaların çoğu İngiltere'de görüldü. Toplam 207 vakanın 199'u İngiltere'de; bunların 47'si Londra'da, 38'i Yorkshire ve Humber bölgesinde. İskoçya'da 6, Galler'de 1 ve Kuzey İrlanda'da 1 vaka tespit edildi.

Bilim insanları, tüm genom dizileme adı verilen kapsamlı genetik parmak izi yöntemini kullanarak vakalardaki bakterilerin birbiriyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu. DNA dizilerindeki farklılıkların azlığı, enfeksiyonların ortak kaynaklı tek bir salgının parçası olduğunu gösteriyor.

Yumurtalar baş şüpheli

Geçmişte ithal yumurtalarla bağlantılı bir salgınla benzerlik gösteren bakteriler, UKHSA uzmanlarını ithal yumurtalara yöneltti. Uzmanlar, salgındaki 114 kişiyle görüştü ve yanıtlar, yumurtaların en güçlü sinyali verdiğini ortaya koydu. 24 vaka, adı açıklanmayan beş işletmeyle bağlantılı ve 11 kişi yumurta içeren yemekler yediğini bildirdi. Araştırmalar, bu işletmelerin ithal kaynaklar da dahil birden fazla kaynaktan yumurta tedarik etmiş olabileceğini gösteriyor. UKHSA, 'Şu anda Birleşik Krallık üretimi yumurta veya kümes hayvanlarıyla bağlantı tespit edilmedi' açıklamasını yaptı.

Uzmanlardan öneriler

Gıda Standartları Ajansı olay yönetimi başkanı Jacquelyn McCormick, standart tavsiyelerin değişmediğini, iyice pişirilmiş ve hijyenik şekilde işlenmiş yumurtaların gıda güvenliği riski oluşturmaması gerektiğini söylüyor. Bebekler, küçük çocuklar, hamileler ve yaşlılar, yalnızca British Lion markalı veya Laid in Britain yumurta güvence programı kapsamında üretilen yumurtaları çiğ veya az pişmiş tüketmeli. Bağışıklık sistemi zayıf olanlar doktor tavsiyesine uymalı.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu'ndan Dr. Kathleen O'Reilly, kafe ve restoran seçerken gıda hijyeni derecelendirmelerinin kontrol edilmesini öneriyor. Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Charlotte Hammer, 1990'ların ortasında başlayan ticari tavukların aşılanmasının 'büyük bir halk sağlığı başarısı' olduğunu ve yumurtayla ilişkili salmonella enfeksiyonlarını önemli ölçüde azalttığını belirtiyor. British Lion Scheme gibi kalite kontrol önlemleri de 1998'den bu yana uygulanıyor.

Bristol Veterinerlik Okulu'ndan Profesör Paul Wigley, ithal yumurtalarda salmonella bulunabileceğini çünkü üretildikleri ülkelerde aynı düzeyde kontrol uygulanmadığını söylüyor. İngiliz Yumurta Endüstrisi Konseyi Başkanı Mark Williams ise yumurta ithal eden işletmelerin tedarik zincirlerinde aşılama bilgilerini ve tüm gıda güvenliği kontrollerini doğrulaması gerektiğini vurguladı.

Sağlık uzmanları hâlâ yumurtaların kaynak olduğunu doğrulamak ve yumurtaların nereden geldiğini izlemek zorunda. Bir işletmenin çok sayıda yumurta ithal ettiğinde bunların karışık kaynaklardan gelebileceği bir zorluk olarak öne çıkıyor. UKHSA, genetik olarak benzer enfeksiyonları kontrol edebilmeleri için diğer ülkeleri salgın hakkında bilgilendirdi. Her yıl görülen salmonella vakalarının aksine, tek bir gıda kaynağına bağlı yüzlerce kişiyi etkileyen bu tür salgınlar nispeten nadir olduğundan, bilim insanları bu duruma yol açan faktörleri incelemek isteyecek.