İngiltere'de NHS diş hekimi sayısı 10 yılda 600 azaldı

Yeni bir analiz, İngiltere'de yüzlerce diş kliniğinin Ulusal Sağlık Hizmetleri'nden (NHS, Birleşik Krallık'ın kamu sağlık sistemi) çekildiğini ve hizmetin giderek iki kademeli bir yapıya dönüştüğünü ortaya koydu. Nuffield Trust tarafından yapılan veri analizi, son 10 yılda İngiltere'de yaklaşık 600 kliniğin NHS diş hizmeti vermeyi bıraktığını gösteriyor. Düşüş özellikle Güney Batı ve Doğu İngiltere'nin bazı bölgelerinde keskin oldu; bu durum bakıma erişimde artan eşitsizliklere ilişkin endişeleri artırıyor.

Analize göre, daha önce NHS hizmeti sunan diş kliniklerinin onda birinden fazlası artık bu hizmeti vermiyor. Bu da bazı topluluklar için NHS diş randevusu almayı neredeyse imkânsız hale getiriyor. NHS diş hekimliği faaliyetleri Covid öncesi döneme göre yüzde 8 daha düşük seviyede. NHS Genel Uygulama Hasta Anketi'ne göre yetişkinlerin onda altısı son iki yılda bir NHS diş hekimine görünmedi. Son iki yılda yeni randevu almaya çalışanların yalnızca yüzde 38'i bunu başarabildi.

En keskin düşüş Cornwall'da

Cornwall, Devon ve Northamptonshire, NHS hizmeti sunan klinik sayısındaki en büyük düşüşlerin yaşandığı bölgeler oldu. Cornwall'da daha önce NHS tedavisi sunan kliniklerin dörtte birinden fazlası bu hizmeti bıraktı. Bu durum, NHS diş hekimliğinden uzaklaşmanın en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Somerset'te ise diş kliniklerinin beşte birinden azı artık NHS hizmeti veriyor. Bölgede yaşayan 83 yaşındaki Alan, NHS diş hekimi bulmaktan vazgeçtiğini söylüyor: "Eskiden deniyordum ama yaşadığım yere yakın bir yerde diş randevusu almak imkânsız hale geldi." Alan, dişlerinin "yıllar içinde döküldüğünü" ve artık tek dişi kaldığını, yemek yeme alışkanlığını değiştirmek zorunda kaldığını sözlerine ekledi.

Northamptonshire'da üç diş kliniği işleten Vivak Shah, NHS tedavisi sunmaya devam ettiğini ancak zararına çalıştığını belirtiyor. Shah artık yeni NHS hastası kabul etmediğini söyledi: "Her yıl ne yapacağımıza karar vermek için mücadele ediyoruz; özel tarafın NHS zararlarını karşılayabileceğinin bir sınırı var." Shah, kliniklerin NHS hizmeti vermeyi bırakması halinde birçok hastanın ağrı çekebileceğini ya da acil servisler dahil sağlık sisteminin başka yerlerinden yardım aramak zorunda kalabileceğini ifade etti.

Diş hekimleri sözleşmelerini iade ediyor

Nuffield Trust Kamu İşleri Başkanı Mark Dayan, "Bir kasabada iade edilen bir sözleşme tek başına ulusal ilgi çekmez; ancak on yıl boyunca ülke genelinde tekrarlanması, diş hekimliğinin sessizce iki kademeli bir hizmete dönüşmesi anlamına geliyor" dedi. "Diş bakımına erişim giderek daha fazla insanların ödeme gücüne ve yaşadıkları yere bağlı." Hexham'da diş hekimi olan Jim Sykes, 2024'te NHS sözleşmesini iade etti. "Gerçekten zor ve duygusal bir karardı; ancak NHS işi çok büyük bir zararla yürüyordu. Çalışan ekibimi düşünmek zorundaydım" dedi. Sykes, yalnızca çocuklara bakmaya devam edip edemeyeceğini sorduğunu ancak yetişkinleri de kabul etmesi gerektiği ya da NHS işini bırakması gerektiği yanıtını aldığını anlattı. "Benim için güven ciddi şekilde zedelendi. Yeni bir hükümet teklifi olsa bile yeni bir NHS sözleşmesine girmek konusunda hâlâ çok gergin olurum" diye ekledi. Sykes, diş hekimliğinden mezun olduğu sınıftaki arkadaşlarından hiçbirinin artık NHS'te çalışmadığını söyledi: "Arkadaşlarım özele geçti, emekli oldu ya da öğretmenlik yapıyor - hepsi NHS diş hekimliğinden kaçınmanın bir yolunu buldu."

İngiliz Diş Hekimleri Birliği Genel Diş Muayenehanesi Komitesi Başkanı Shiv Pabary, durumun "ardışık hükümetlerin aldığı kararların doğrudan sonucu" olduğunu belirtti. Bakanlar NHS diş hekimliğini "düzeltmez ve finanse etmezse" daha fazla diş hekiminin NHS işini azaltmayı ya da tamamen bırakmayı seçebileceği uyarısında bulundu. İngiltere genelinde toplam diş kliniği sayısının son 10 yılda arttığı dikkat çekiyor. "Bu bir diş hekimliği eksikliği değil, NHS diş hekimliği eksikliği" diyen Dayan, "NHS erişiminin en çok azaldığı yerlerde kliniklerin tekrar NHS işine çekilmesi için teşvik gerekecek" ifadelerini kullandı.

İngiltere'nin çoğu bölgesinde NHS hizmeti sunan kliniklerde düşüş kaydedilirken, en küçük azalmalar Kuzey Batı Londra, Black Country ve Kuzey Doğu Londra'da görüldü. Kuzey Doğu Londra, dönem içinde artış kaydedilen tek bölge oldu: on yıl öncesine göre bir ek klinik NHS tedavisi sunmaya başladı. NHS işi yapan kliniklerin sayısına bakmak, tam sağlık hizmeti kapasitesine bakmakla aynı şey değil - kliniklerin boyutu değişebilir. Ancak yapılan tedavi miktarı gibi diğer ölçümlere bakıldığında da sayılar hâlâ düşük; ancak klinik sayısındaki düşüş kadar dik değil. Hükümet, diş hekimliği sözleşmesini değiştirdiğini ve en çok ihtiyaç duyulan bölgelere daha fazla diş hekimi eğittiğini söylüyor. Ayrıca yeni mezun diş hekimlerinin en az üç yıl NHS'te çalışmasının zorunlu hale getirileceğini açıkladı. 38 degrees adlı kampanya grubu mevcut diş hekimliği krizini "utanç verici" olarak nitelendirdi ve insanların "ödeyemedikleri parayı ödemeye ya da ağrı, utanç ve NHS hizmetinden mahrum kalmanın getirebileceği ek komplikasyonlarla baş etmeye zorlandığını" belirtti.