İngiltere'de gençler arasında diş gıcırdatma artıyor

İngiltere'de diş hekimleri, giderek daha fazla sayıda gencin diş gıcırdatma (bruksizm) sorunuyla karşılaştığını bildirdi. Uzmanlar, bu artışın stresli yaşam koşullarıyla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Bruksizm, çeneyi sıkma, gıcırdatma, germe ve öne itme gibi dört farklı çene hareketini kapsayan genel bir terim. Bazı kişiler gece, bazıları gündüz dişlerini gıcırdatıyor. Çoğu kişi bunu yaptığının farkında bile olmuyor.

Araştırmalar, İngiltere'de yaklaşık her dört kişiden birinin bruksizm yaşadığını gösteriyor. Ancak semptomlar ortaya çıkana kadar pek çok kişi durumdan haberdar olmuyor. İngiliz Diş Hekimleri Birliği'ne (British Dental Association) göre, bruksizmin yaygınlaştığına dair gözleme dayalı kanıtlar var ancak kesin istatistik bulunmuyor.

Diş Hekimliği Uyku Tıbbı Derneği (BSDSM) Başkanı Dr. Aditi Desai, "Bu kesinlikle artıyor" diyor. Desai, günümüzde yaşamın kendisinin bu kadar stresli olmasının şaşırtıcı olmadığını belirtiyor.

31 yaşındaki Ella, gece dişlerini gıcırdatmaya ne zaman başladığını hatırlamıyor ancak dayanılmaz çene ağrısını, baş ağrılarını ve azı dişlerinin kaybolduğunun söylenmesini net biçimde hatırlıyor. Ella, son dönemde gördüğü tedavinin hayatını değiştirdiğini söylüyor.

Stres ve çene ağrısı arasındaki bağ

Araştırmalar, bruksizmin çoğu kişide stresten kaynaklandığını ortaya koyuyor. Psikoterapist Rahi Popat, danışanlarının özellikle genç olanların, dişlerini gıcırdattıklarını fark ettiklerini ve bunu hayatlarındaki stresli dönemlerle ilişkilendirebildiklerini söylüyor.

Popat'a göre travma ve stres, vücudu "savaş ya da kaç" moduna sokuyor. Bu durumda kalp hızı artıyor, adrenalin salgılanıyor ve kaslar geriliyor. Çene ile sinir sistemi arasındaki güçlü bağ nedeniyle kaslar harekete geçerek dişlerin sıkılmasına ve gıcırdatılmasına yol açıyor.

Ella da bruksizminin stres düzeyiyle ilgili olduğunu belirtiyor. Yüksek işlevli anksiyete yaşadığını ve bunu dışarıdan kimsenin fark etmeyeceğini söylüyor.

İngiliz Danışmanlık ve Psikoterapi Derneği'ne (British Association for Counselling and Psychotherapy) göre, terapide diş gıcırdatma konusu daha sık gündeme geliyor. Dernek, insanların ruh sağlığının bedenlerini nasıl etkilediği konusunda artık daha bilinçli olduğunu belirtiyor.

Tedavi seçenekleri ve Botoks kullanımı

Ulusal Sağlık Servisi'nde (NHS) rutin olarak sunulmasa da Ella, diş hekimine çene kaslarına Botoks enjekte ettirmeye karar verdi. İşlem, kasları gevşeterek yüzdeki gerginliği azalttı ve etkisinin 3-4 ay sürmesi bekleniyor.

Ella, "Son birkaç aydır düzgün uyuyabiliyorum" diyor. Sabahları çok daha fazla enerjisi olduğunu, ağrının azaldığını ve yüzünün eskisi kadar köşeli görünmediğini ekliyor.

Hem özel hem de NHS hastalarını tedavi eden diş hekimi Dr. Simon Cove, gıcırdatmanın dişler üzerindeki fiziksel etkisinin çok büyük olabileceğini söylüyor. Cove, 3D tarayıcı kullanarak hastalarının dişlerini değerlendiriyor ve zaman içindeki aşınmayı gözlemleyebiliyor. Dişler ciddi biçimde aşındığında tedavinin son derece karmaşık hale gelebildiğini ve binlerce sterline mal olabildiğini belirtiyor.

Uzmanlar, semptomları tedavi etmenin yanı sıra altta yatan nedeni bulmanın da önemli olduğunu vurguluyor. Dr. Aditi Desai, diş hekimlerinin nedenini araştırmadan çene koruyucu verdiğini belirterek, obstrüktif uyku apnesi (OSA) gibi ciddi rahatsızlıkların mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

Profesör Frank Lobbezoo ise bruksizmin her zaman "kötü karakter" olmadığını belirtiyor. Lobbezoo, çene kaslarının hareketinin büyük tükürük bezlerini harekete geçirdiğini, ağzı temizlediğini, dişleri koruduğunu ve sindirim için hayati olduğunu ifade ediyor.

Uzmanlar, gece çene koruyucu kullanmanın, uyku apnesiyle bağlantılı vakalarda CPAP cihazı veya mandibular ilerletme cihazı (MAD) gibi araçların ve egzersiz, alkolü azaltma, sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı değişikliklerinin faydalı olabileceğini belirtiyor.