İngiltere'de füme pastırma cipsi AB kurallarıyla gündemde

İngiltere hükümetinin Avrupa Birliği (AB) ile daha yakın ticari ilişkiler kurma çabası, füme pastırma aromalı cipslerin adlandırılması konusunda yeni bir siyasi tartışmaya yol açtı. Hükümet, İngiliz şirketlerinin Avrupa ile ticaretinde maliyetleri düşürmek amacıyla gıda standartları üzerine bir anlaşma müzakeresi yürütüyor. İşçi Partisi hükümeti, bu ayın ilerleyen günlerinde bir zirvede duyurulması beklenen anlaşmanın ekonomik faydalarını vurgulamak istiyor. Ancak anlaşmanın İngiltere'nin geniş bir alanda AB gıda kurallarını benimsemesini gerektirmesi, Brexit dönemindeki egemenlik tartışmalarını yeniden alevlendirme riski taşıyor.

Çevre Bakanı Angela Eagle, perşembe günü bir radyo programında füme pastırma cipsi gibi atıştırmalıkların yeni kurallardan nasıl etkilenebileceği sorusuna sert bir yanıt verdi. Eagle, sunucuya "hayat edin" diyerek tepki gösterdi. Bu olay, hükümetin İngiliz siyasetçilerinin şekillendiremediği düzenlemelere uyum sağlamasının yarattığı siyasi riskleri gözler önüne seriyor. Muhafazakâr Parti ve Reform UK, İngiltere'nin Brüksel'in "kural alıcısı" haline geldiğini gösteren örnekleri kullanmaya hazır.

AB'nin et terimleri kısıtlaması ne getiriyor?

Füme pastırma cipsi tartışması ilk kez yaşanmıyor. 2024 yılında AB'nin bazı yapay duman aromalarını aşamalı olarak kaldırma kararı, bu sevilen İngiliz lezzetinin nasıl etkileneceği konusunda manşetlere çıkmıştı. Şimdi ise AB'nin et terimlerinin gıda pazarlamasında kullanımını kısıtlamaya yönelik ayrı bir girişimi, aromanın adını sorgulatıyor. Bu yaz kabul edilen kurallara göre AB, pastırma, tavuk baget ve biftek gibi 31 terimin yalnızca et içeren ürünlerde kullanılmasını planlıyor. AB, bitki bazlı alternatiflerin aynı isimleri kullanmasının tüketicileri yanıltabileceğini savunuyor. Avrupa atıştırmalık sektörü, domuz eti, tavuk ve sığır eti gibi terimleri de kapsayan kuralların et aromalı cipslere nasıl uygulanacağı konusunda netlik bekliyor.

İngiliz hükümeti, yeni düzenlemelerin önerilen gıda standartları anlaşması kapsamında olacağını açıkladı. Bu, kuralların İngiltere'de ürün pazarlayan şirketler için de geçerli olacağı anlamına geliyor. Analiz şirketi Euromonitor'a göre İngiltere, Avrupa'nın en büyük cips tüketicileri arasında yer alıyor. Bu durum, füme pastırma ve kızarmış tavuk gibi isimlere sahip cipslerin İngiliz mağazalarında satılmak üzere yeniden etiketlenmesi ihtimalini gündeme getiriyor. Ancak kuralların pratikte nasıl uygulanacağı henüz belirsizliğini koruyor. Ağustos 2029'dan önce yürürlüğe girmeyecek yeni AB kuralları, Avrupa Komisyonu'na uzun süredir kullanılan et isimleri için muafiyet tanıma yetkisi verecek. Brüksel merkezli kurum, bu yetkiyi nasıl kullanacağını veya atıştırmalıklar için ne anlama geldiğini henüz açıklamadı.

Bir grup muhafazakâr Alman Avrupa Parlamentosu üyesi de atıştırmalık ve soslarda et isimleri için özel bir istisna talep ediyor. Walkers ve KP Snacks gibi İngiliz cips üreticilerini temsil eden Gıda ve İçecek Federasyonu, Avrupa ile ticaret engellerini azaltma potansiyeli nedeniyle hükümetin gıda anlaşması çabasını destekliyor. Ancak federasyon, yeni kuralları hükümetin sektörle birlikte çalışarak İngiliz çıkarlarının AB karar alma süreçlerine yansıtılmasını istediği bir örnek olarak gösteriyor. Federasyonun baş bilimsel sorumlusu Kate Halliwell, "Et koruma kuralları, İngiliz işletmelerinin uyması gereken ancak İngiltere'nin geliştirilmesinde yer almadığı yeni bir AB kuralına örnektir" dedi. Patates İşleyicileri Birliği de durumu yakından izlediğini ve üyelerini nasıl etkileyeceğine dair netlik istediğini belirtti. Birlik başkan yardımcısı Vanessa Richardson, gıda ticaretindeki "gereksiz engellerin" azaltılmasını desteklediklerini ancak anlaşmanın tüketicilerin açıkça bir aroma olarak anladığı yerleşik ürün tanımları için "istenmeyen sonuçlardan kaçınacak" şekilde uygulanmasının önemli olduğunu söyledi. Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığı (Defra), İngiliz atıştırmalık işletmelerinin yeni AB kurallarının etkilerine hazırlanmalarına yardımcı olmaya hazır olduğunu bildirdi. Kuralların İngiliz versiyonunun nasıl olacağı veya 2029'dan itibaren yeni Avrupa düzenlemeleriyle birlikte uygulanıp uygulanmayacağı henüz net değil.