Andrew Mountbatten-Windsor Royal Lodge'dan kira geliri elde etmiş

İngiltere'de kamu harcamalarını denetleyen kurumun raporuna göre Andrew Mountbatten-Windsor, eski konutu Royal Lodge'daki üç kulübeyi aylık 2.000 sterline kadar alt kiraya verirken kendisi herhangi bir kira ödemiyordu. Kamu Hesapları Komitesi'nin (Public Accounts Committee) Crown Estate'e ilişkin incelemesi, eski Prens Andrew'un bu mülkleri her zaman tam olarak kiraya vermediğini, bu nedenle 20 yılı aşkın süre boyunca elde edilen toplam gelirin hesaplanamadığını ortaya koydu.

Alt kira geliri, mülkün sahibi olan Crown Estate'e değil doğrudan Mountbatten-Windsor'a gidiyordu. Komitedeki milletvekilleri, gelecekte bu tür kira sözleşmelerinde, ev sahibiyle özel olarak kararlaştırılmadıkça alt kiraya vermenin yasaklanmasını önerdi.

Mountbatten-Windsor, ABD'li cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile bağlantılarına dair açıklamaların ardından şubat ayında Windsor'daki Royal Lodge konutundan ayrılmıştı. Kendisi Epstein konusunda herhangi bir yanlış yaptığını sürekli reddetmiştir.

Kira sözleşmesi ve tadilat masrafları

Kamu Hesapları Komitesi, Crown Estate yönetimine ilişkin daha geniş bir inceleme kapsamında bu tür kraliyet mülklerinin kira sözleşmelerini mercek altına aldı. Crown Estate, kârını Hazine'ye aktaran bağımsız bir emlak şirketi.

Mountbatten-Windsor, 2003 yılında Royal Lodge için 75 yıllık bir kira sözleşmesi yapmış ve tadilat ile diğer masraflar için yaklaşık 7,5 milyon sterlin ödemişti. Bu ödeme sayesinde kira ödemek zorunda değildi. Ancak daha sonra, kiracı olarak mülkün parçası olan üç kulübeyi aralıklarla alt kiraya verdiği ve geliri kendisinin tuttuğu ortaya çıktı. Bu kulübelerin personel için düşünüldüğü ve piyasa fiyatının altında kiralandığı belirtiliyor.

Crown Estate, milletvekillerine Mountbatten-Windsor'un ne kadar ücret aldığı konusunda herhangi bir denetim yetkisi olmadığını ve alt kiraya vermenin kira sözleşmesinin bir parçası olarak izin verilen bir uygulama olduğunu bildirmişti. Ancak milletvekilleri, gelecekte Crown Estate mülklerinde varsayılan uygulamanın, özel bir muafiyet olmadıkça alt kiraya vermenin yasaklanması olması gerektiğini önerdi.

1,5 milyon sterlinlik onarım faturası ve kraliyet konutları

Komite raporu ayrıca Mountbatten-Windsor'un Royal Lodge'dan ayrılmasının ardından yaşananları da doğruluyor. Kira sözleşmesini erken sonlandırması nedeniyle kendisine yaklaşık 300.000 sterlin ödeme yapılması gerekiyordu. Ancak binanın durumundaki yıpranma nedeniyle 1,8 milyon sterlinlik bir onarım faturası ortaya çıktı. Bu durumda Crown Estate'e 1,5 milyon sterlin borç kaldı ve bu tutarı Kral Charles kardeşi adına ödedi.

Rapor, ayrıca üç kraliyet mülkünde konut tahsis edilen çalışmayan kraliyet ailesi üyelerine uygulanan kira seviyelerine ilişkin endişeleri de vurguladı. Bunların Mountbatten-Windsor'un kızları Prenses Beatrice ile Prenses Eugenie ve Kent Prensi ile Prensesi Michael olduğu düşünülüyor.

Ulusal Denetim Ofisi'nin (National Audit Office) bu yılın başlarında açıkladığı bir rapor, Prenses Beatrice ve Prenses Eugenie'nin sırasıyla St James's Palace ve Kensington Palace'daki konutları için kendilerinin herhangi bir ödeme yapmadığını ortaya koymuştu. Kral, bu kiraları kendi özel gelirinden Kraliyet Hanesi'ne ödüyor. Milletvekilleri, çalışmayan kraliyet üyeleri için bu tür mülklerdeki kira seviyesinin güncel değerlemelere dayanıp dayanmadığı konusunda endişeli ve daha tutarlı bir yaklaşım önerdi.

Raporda ayrıca Crown Estate'in kentsel mülk portföyünün çok büyük bölümünü Londra ve İngiltere'nin güneydoğusunda yoğunlaştırması eleştirildi; milletvekilleri bölgesel dağılımın artırılmasını istedi. Crown Estate'in idari maliyetlerinin önemli ölçüde arttığı da uyarılar arasında. Rapora göre idari maliyetler 2020-21'den bu yana %129 arttı ve üst yönetici Dan Labbad'ın maaşı aynı dönemde %106 yükseldi. 2025-26'da maaş paketi 2,3 milyon sterlin değerindeydi. Crown Estate sözcüsü, raporun Parlamento'ya hesap verebilirliğin önemli bir parçası olduğunu belirterek bulguları ve önerileri değerlendirdiklerini söyledi.