Sırbistan'da öğrenci hareketi iktidarı sarstı: Belgrad'da "canavarlar" geri çekildi

Sırbistan'da iki yıldır devam eden öğrenci hareketi, iktidara yakın grupları ve yapıları etkisiz hale getirdi. Viyana'da yaşayan Sırp yazar Barbi Marković, The Guardian'da yayımlanan yazısında hareketin 1990'lı yıllardaki Milošević karşıtı protestolardan farklı bir yapıya sahip olduğunu belirtti.

Marković, öğrenci hareketinin Sırbistan'da kitlesel bir mobilizasyon yarattığını ve üniversiteleri bloke ederek ilginç bir yatay örgütlenme modeli kurduğunu ifade etti. Viyana'da oy kuyruğunda tanıştığı bir öğrencinin anlattığına göre hareket, genel kurullardan mega genel kurullara kadar büyüdü ve hiçbir bireysel lidere dayanmadı. Aynı yüzün medyada ikiden fazla görünmesine izin verilmedi; öne çıkmaya başlayanlar çevreye itildi.

Eski ve yeni protestocular arasındaki fark

Yazar, kendi kuşağının 1990'lı yıllardaki protestolarını radyo, özellikle B92 üzerinden yürüttüğünü hatırlattı. O dönem kozmopolit-ulusalcı, şehir-kır, kentsel-kırsal gibi ayrımlara inanıldığını belirten Marković, kendilerini "bireyci zombiler" olarak tanımladı. Yeni öğrenci hareketinin ise kolektif bir yapı olduğunu vurguladı. Öğrenciler, mobil veri üzerinden bağlantı kurarak hareket ediyor ve "Insta-decree" (Instagram kararnamesi) yoluyla taraftarlarıyla iletişim sağlıyor.

Marković, hareketin 1990'lı yıllardaki savaşlarla yüzleşme gibi bazı konuları geri plana attığını da sözlerine ekledi. Ancak bu konuların uygun bir parlamentoda ele alınabileceğini umduğunu belirtti.

Yazıda, Belgrad'daki Pionirski Park'ta toplanan ve hükümet yanlısı olduğu iddia edilen grubun "Ćaciland" olarak anıldığı aktarıldı. Bu adın, "Öğrenciler okula dönün!" yazısındaki "đaci" (öğrenciler) kelimesinin yanlışlıkla "ćaci" olarak yazılmasından doğduğu belirtildi. Marković, bu grubu "Belgrad'ın ortasında küçük bir Mordor" olarak nitelendirdi.

Yazar, Sırbistan'da değişimin mümkün olduğunu ve olumlu girişimler için geç kalınmadığını ifade etti. Öğrenci hareketinin kırılgan yapısının milliyetçi ve sürü psikolojisine dayalı eğilimlerce ele geçirilmemesini umduğunu dile getirdi.