İngiltere'de fındık farelerinin sayısı artış gösterdi

İngiltere ve Galler'de uzun yıllardır azalan fındık faresi (dormouse) sayısında toparlanma işaretleri görülüyor. Ülkenin sevilen memelilerinden biri için bu, nadir görülen olumlu bir gelişme. Koruma uzmanları, hayvanın ülke kırsalının büyük bölümünden kaybolduğunu ve popülasyonunda uzun vadeli bir çöküş yaşandığını belirtiyordu. Ancak yeni veriler, 2020-2025 döneminde fındık faresi sayısının arttığını gösteriyor. Bu dönem, ilkbahar ve yazların daha sıcak geçmesiyle örtüşüyor.

Bilim insanları, bu koşulların fındık farelerinin hayatta kalmasına yardımcı olabileceğini düşünüyor: Daha sıcak hava besin arzını artırıyor ve hayvanların uyku halinde geçirdiği süreyi azaltıyor. Bu da onlara üreme ve kış öncesinde yağ depolama fırsatı tanıyor. Yine de koruma uzmanları birçok sorunun yanıtlanmadığı uyarısında bulunuyor ve fındık farelerinin yaşadığı ormanlık alanlar ile çalı çitlerin korunmasının uzun vadeli varlıkları için hayati olduğunu vurguluyor.

İngiltere'deki tek tür: fındık faresinin durumu

İngiltere'deki tek fındık faresi türü olan fındık faresi (hazel dormouse), bir zamanlar ülke genelinde yaygındı. Bugün büyük ölçüde güney İngiltere ve Galler'in bazı bölgeleriyle sınırlı durumda. Geniş ormanlık alanların kaybolmasıyla sayıları büyük ölçüde azaldı; yerli popülasyonlar İngiltere'nin yaklaşık 20 kontluğundan (county) kayboldu.

Koruma kuruluşu People's Trust for Endangered Species (PTES) tarafından yürütülen Ulusal Fındık Faresi İzleme Programı, 1998'den bu yana İngiltere ve Galler'deki sahaları takip ediyor. Program, 2000 yılından bu yana fındık faresi sayısının yaklaşık %60 düştüğünü, bunun yıllık ortalama %3,5'lik bir azalmaya denk geldiğini ortaya koydu.

Ancak son veriler bu eğilimin tersine dönebileceğine işaret ediyor. Verilere göre popülasyon 2020-2025 arasında yaklaşık %10 arttı; araştırmacılar bu tahminde önemli belirsizlikler bulunduğunu vurguluyor. Görülen iyileşme, ortalamadan daha sıcak ve kurak geçen ilkbahar ve yaz dönemiyle çakışıyor.

Raporun ortak yazarlarından PTES'ten Ian White, bu "toparlanmayı" "memnuniyet verici bir iyi haber" olarak nitelendirdi ve "temkinli iyimserlik" için zemin oluşturduğunu söyledi. Ancak şunu ekledi: "Daha geniş tabloyu gözden kaçırmamalıyız: Popülasyonlar 2000 yılına göre neredeyse %60 daha düşük."

Kış uykusu ve iklim değişikliği belirsizliği

Fındık faresi, yılın büyük bölümünü uyuyarak geçirmesiyle tanınıyor. Yaklaşık ekimden mayısa kadar kış uykusuna yatıyor ve kışı yerdeki bir yuvada geçiriyor. İlkbahar ve yaz aylarında bile hava soğuk ve yağışlı olduğunda ya da besin kıtlaştığında, fındık fareleri "torpor" adı verilen kısa derin uyku dönemlerine girebiliyor. Bu, küçük kemirgenin enerji tasarrufu yapmasına yardımcı oluyor.

Araştırmacılar, daha sıcak yazların torpor ihtiyacını azaltabileceğini ve fındık farelerine beslenme ile üreme için daha fazla enerji bırakabileceğini düşünüyor. İklim değişikliğinin tür üzerindeki uzun vadeli etkilerini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyorlar.

Araştırmada görev alan ekolog Dr. Charlotte Armitage, fındık farelerinin daha sıcak ve yağışlı kışlara nasıl tepki vereceği gibi önemli belirsizliklerin sürdüğünü söyledi. Ancak daha sıcak yaz koşullarının hayvanlara üreme ve ek yavru büyütme konusunda daha fazla enerji sağlaması muhtemel. Armitage, BBC News'e yaptığı açıklamada, "Bu iyi bir haber, ancak rehavete kapılamayız" dedi. "Yaşam alanlarını korumamız, iklim değişikliğinin etkilerine dair daha fazla araştırma yapmamız ve fındık farelerinin yararına etkili orman yönetimi uygulamamız gerekiyor."