İngiltere'de faiz artışı: tasarruf ve konut kredileri nasıl etkilenir?

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England), politika faizini 3,75'ten 4'e yükseltti. Bu, üç yıldan uzun süredir ilk faiz artışı oldu. Faiz belirleyicileri bu adımı fiyat artışlarını istikrarlı bir düzeyde tutma görevini yerine getirmek için attı. Daha yüksek faizler, insanların daha az harcama yapmasını teşvik ederek mal ve hizmet talebini düşürmeyi ve fiyat artışlarını sınırlamayı amaçlıyor.

Karar hem işletmeleri hem de bireysel tüketicileri farklı kanallardan etkiliyor. İşte faiz artışının olası üç etkisi.

İşletmeler ve istihdam üzerindeki etkisi

Faiz artışı işletmeleri iki yönden etkiliyor. Müşterilerin elinde daha az para olması satışların düşmesine yol açabilir. Ayrıca şirketlerin yatırım için borçlanma maliyeti de artıyor. Pek çok işletme, özellikle küçük olanlar, Banka faizinden etkilenen değişken faizli krediler kullanıyor.

Firmalar, yüksek faizlerin yeni iş imkanı ve ücret artışı sunma kapasitelerini sınırladığını belirtiyor. Savunma ve otomotiv sektörlerine 3D parça üreten Ryse 3D'nin kurucusu ve genel müdürü Mitchell Barnes, faiz artışının "gerçeğinin" çalışan ve insan maliyetlerine bakmak olduğunu söyledi. Barnes'a göre bu, işçi yerine robot kullanımının artması anlamına gelebilir.

Barnes, "Sanırım bu, her sektörde insanlar için istihdamla ilgili sorunlara yol açacak" dedi. "Verimliliği artırmak ve parayı daha uzağa taşımak için istihdamın azaldığını, tesislere daha fazla otomasyon ve robotik konulduğunu göreceksiniz."

Tasarruflar ve konut kredileri

Banka faizi ve gelecekte nereye gideceğine dair beklentiler, müşterilere tasarruf ürünlerinde sunulan faiz oranlarını önemli ölçüde etkiliyor. Tatil gibi pahalı ya da ev gibi çok pahalı bir hedef için para biriktiriyorsanız faiz artışı iyi haber olabilir. 2010'larda faizler düşükken tasarruf sahiplerinin getirisi zayıftı, ancak borçlanma maliyetleri de düşüktü.

Uzmanlara göre o zaman da şimdi de yapılması gereken, en iyi faiz oranlarından yararlanmak için tasarrufları taşımak. Finansal bilgi hizmeti Moneyfacts'tan Rachel Springall, tasarrufun eski bir hesapta, yani yeni müşterilere sunulmayan bir üründe bırakılmasının sadakat cezası anlamına gelebileceğini söyledi. Springall, "Tasarruf sahipleri yıllarca karşılıksız sadakate katlandı; 20 bin sterlinlik bir birikimi kapalı hesaplarda tutanlar son üç yılda satıştaki vadesiz hesaplara kıyasla 139 sterlin ek gelirden mahrum kaldı" dedi. Ayrıca parayı vadeli bir anlaşmayla daha uzun süre kilitlemenin genellikle daha kazançlı olduğunu belirtti.

Diğer yandan, birikim yaparken kirada oturmak daha pahalı hale gelebilir; çünkü yükselen Banka faizi ev sahiplerinin maliyetlerini artırabilir. Faiz artışının en büyük kaybedenleri borç para alanlar, özellikle değişken faizli konut kredisi kullananlar. Yaklaşık 500 bin ev sahibinin kredisi İngiltere Merkez Bankası faizini "takip ediyor". Banka faizindeki her artış, kalan kredilerinin aylık geri ödemelerini artırıyor. Tipik bir kredi için bu maliyet, banka politika faizini yükselttikten sonra ayda yaklaşık 31 sterlin artıyor; ancak bu, kişilerin kredi büyüklüğüne bağlı.

Standart değişken faizli (SVR) kredisi olan yaklaşık 500 bin ev sahibi ise kreditörünün faiz artışını yansıtıp yansıtmayacağını beklemek zorunda. Tipik olarak bu, 0,25 puanlık faiz artışı için aylık geri ödemelerde 14 sterlinlik bir artış anlamına geliyor. Konut kredisi sahiplerinin %87'si gibi sabit faizli bir anlaşmaya sahipseniz, ödemeler mevcut anlaşmanızın sonuna kadar, genellikle iki ya da beş yıl, aynı kalır. Aylık ödemeler faiz değişikliğinden hemen etkilenmese de gelecekteki anlaşmalar etkileniyor. Kreditörler yeni anlaşmalar için fiyat verirken son faiz artışını zaten hesaba katmıştı. Gelecek yıla ilişkin Banka faizi beklentileri, sunacakları oranlarda belirleyici.