İngiltere hükümeti Kuzey Denizi'nde yeni sondajı yasaklıyor

İngiltere hükümeti, Kuzey Denizi'nde yeni petrol ve gaz arama faaliyetlerini yasaklama yolunda adım attı. Enerji Bağımsızlığı Yasa Tasarısı (Energy Independence Bill), Kuzey Denizi Geçiş Otoritesi'nin (North Sea Transition Authority) yeni petrol ve gaz ruhsatı verme yetkisini ortadan kaldıracak.

Tasarı, Shetland açıklarındaki Rosebank sahasında sondaj yapılmasına izin verilip verilmeyeceğine ilişkin kararı etkilemeyecek. İngiltere'nin bilinen en büyük işlenmemiş sahası olan Rosebank, 2022'de onaylanmış ancak ardından hukuki itirazlara konu olmuştu.

Hükümet, bu düzenlemenin İşçi Partisi'nin 2024 seçim bildirgesinde yer alan yeni petrol ve gaz sahalarına ruhsat verilmemesi taahhüdünü yerine getirdiğini ve küresel ısınmayı azaltma hedefine katkı sağladığını belirtti.

Muhalefetten ve sektörden tepkiler

Muhafazakâr Parti tasarıyı "tehlikeli" olarak nitelendirerek İşçi Partili bakanları ülkenin karşı karşıya olduğu ekonomik ve enerji tehditlerine karşı duyarsız olmakla suçladı.

İskoç Ulusal Partisi (SNP) enerji sözcüsü Graham Leadbitter, yasanın "İskoçya'nın enerjisini sömürmek için tasarlandığını" savunarak bağımsızlık argümanını güçlendirdiğini söyledi.

Enerji Bağımsızlığı Yasa Tasarısı Westminster'da kabul edilirse, mevcut petrol ve gaz sahalarının "ruhsatlı sahalara komşu veya yakın alanlarda" ya da hâlihazırda bir sahanın parçası olan bölgelerde ek üretim yapmasına olanak tanıyan Geçiş Enerjisi Sertifikaları (Transitional Energy Certificates) getirilecek. Hükümet, bu adımın yaklaşık 60 milyon varil petrol üretebileceğini ve yüzlerce işi destekleyebileceğini açıkladı.

Tasarı ayrıca gaz sayaç sabit ücretlerini resmen kaldıracak ve elektrik şebekesi bağlantılarını hızlandırmaya yönelik reformlar içerecek.

Hükümet ayrıca petrol ve gaz çıkarımından elde edilen vergi gelirleriyle, yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji projelerine yatırım yapacak bir enerji varlık fonu kuracağını duyurdu. Fonun başlangıç büyüklüğü 2 milyar sterlin.

Başbakan Andy Burnham, "Bu değişiklikler hep birlikte faturaları kalıcı olarak düşürecek, ailelere daha fazla güvenlik sağlayacak ve Britanya'yı enerji geleceğinin kontrolüne geri koyacak" dedi.

Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh ise yasanın "insanların ceplerinde, hanelerinde ve topluluklarında hissedeceği temiz bir enerji geleceği inşa etmeye" yardımcı olacağını ve desteğin en çok ihtiyaç duyanlara ulaşmasını sağlayacağını belirtti.

Rosebank ve Jackdaw tartışması

Bu açıklama, İngiltere hükümetinin Kuzey Denizi'ndeki Jackdaw gaz sahasından üretimi onaylamasından iki hafta sonra geldi. Bakanlar, Aberdeen açıklarındaki sahanın milyonlarca evin ısınmasına yardımcı olacağını söylemişti. Çevre kampanyacıları ise kararın iklim değişikliğiyle mücadeleyi zorlaştıracağını ve ülkenin enerji güvenliğine "anlamlı bir katkı" yapmayacağını savunmuştu.

Hem Jackdaw hem de Rosebank projeleri önceki Muhafazakâr hükümet tarafından onaylanmıştı. Ancak çevre gruplarının hukuki itirazlarının ardından İşçi Partili bakanların bu projelerin devam edip etmeyeceğine karar vermesi gerekti.

Shetland'ın 80 mil kuzeybatısında yer alan Rosebank'in 300 ila 500 milyon varil petrol içerdiği tahmin ediliyor. Destekçiler, sahanın İskoçya'nın kuzeydoğusundaki enerji sektörü için hayati bir can simidi olacağını ve küresel tedarik zincirlerinin çatışmalarla sekteye uğradığı bir dönemde enerji güvenliğini artıracağını belirtiyor. Muhalifler ise projenin iklim krizini hızlandıracağını, daha yeşil enerji kaynaklarına geçişi yavaşlatacağını ve üretimin büyük ölçüde yurt dışına ihraç edilerek rafine edileceği için enerji güvenliğine katkısının sınırlı olacağını savunuyor.

Greenpeace UK, tasarıyı "temiz enerji geçişi için olumlu bir adım" olarak nitelendirdi; ancak hükümeti Rosebank'i reddetmeye çağırdı. Aberdeen ve Grampian Ticaret Odası CEO'su Russell Borthwick ise Kuzey Denizi'ndeki üretimin kademeli olarak durdurulmasının "anlamsız" olduğunu söyledi. Sektör kuruluşu Offshore Energies UK'ın CEO'su David Whitehouse, hükümetin enerji maliyetlerini düşürme hedefini doğru bulduğunu ancak enerji güvenliğine de öncelik vermesi gerektiğini belirtti.