İngiltere'de evsiz sayısı artıyor: 'Herkesi Noel'de eve sokma' sözü riskte

İngiltere'de sokakta yaşayan insan sayısı artıyor ve uygun fiyatlı konut sıkıntısı derinleşiyor. Bu durum, Başbakan Yardımcısı Andy Burnham'ın "Noel'e kadar herkesi içeri alacağız" vaadini zora soktu. Hükümet verilerine göre ülkede ocak-haziran arasında sokakta yaşayanların sayısı yaklaşık 1000 kişi arttı. Haziranda bu sayı 8 bin 748 olarak kaydedildi; bu, Kasım 2025'ten bu yana en yüksek seviye.

Verilere göre sokakta yaşayanların yalnızca yüzde 15'ine haziran sonuna kadar barınak sağlanabildi. Bu oran, Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviye. Belediyeler artan geçici barınma ve uygun fiyatlı konut talebiyle baş etmekte zorlanıyor.

Bakan: Yatak teklifi var ama konut kıtlığı ciddi

Evsizlikten sorumlu bakan Florence Eshalomi, hükümetin Noel'e kadar sokakta yaşayan herkese yatak teklif etmeyi umduğunu söyledi. Ancak uygun konutlarda ciddi bir kıtlık olduğunu belirtti. Eshalomi'ye, İngiltere'de sokakta yaşayan herkese önümüzdeki altı hafta içinde barınma sağlanıp sağlanmayacağı soruldu. Bakan, "Bunu teklif etmeyi umuyoruz, ancak kesin olarak sunduğumuz şey, bu teklifi kabul etmek isteyen herkes için sokaktan çıkış yoludur" dedi.

Eshalomi, "sokaktan çıkış yolunun" her zaman barınma anlamına gelmediğini de sözlerine ekledi. "Bazıları için bu bir barınma yoludur; bazıları için ruh sağlığı veya madde bağımlılığı konusunda özel bir plan olabilir. Taahhüdümüz budur. Yatak teklifi isteyen herkes için olacak. İnsanları sokaktan zorla çıkaramayız, buna da saygı duymalıyız; ancak bu teklif mevcut olacak" diye konuştu.

Andy Burnham, başbakanlığının merkezinde sokakta yaşayan herkese güvenli bir çıkış yolu veya daha geniş destek sunma sözü vermişti. 20 Temmuz'da başbakan olduğunda Downing Street'te yaptığı konuşmada, "Yakında arkamdaki kapıdan geçip ilk talimatımı vereceğim: Ülkemizde sokakta yaşamayı sona erdirmek" demişti. Ertesi ay, "Noel'de herkesi içeri alma ulusal hamlesi" olarak nitelendirdiği program kapsamında 442 milyon sterlin ek fon açıklamıştı. Ekimde ise Mart 2027'den itibaren geçerli olmak üzere 432 milyon sterlin daha ayırdığını duyurdu. Bu fon, insanlara "bu kış sokaktan güvenli bir çıkış yolu" sunulması ve parlamento döneminin sonuna kadar destek sağlanması için ayrıldı.

İngiltere'deki belediyeler, uygun fiyatlı konut kıtlığı, geçici barınmaya rekor talep ve yerel konut yardımının (local housing allowance) uzun süredir dondurulması nedeniyle evsiz aile sayısının arttığını belirtiyor. Kira fiyatları, düşük gelirlilere sağlanan refah yardımının çok üzerinde. Cephede çalışan uzmanlar ayrıca cezaevlerinden erken tahliye programının etkisinden endişeli. Bazı mahkumlar istikrarlı bir barınma olmadan salıveriliyor. Ayrıca 1 Mayıs'ta yasaklanmadan önceki dönemde kusursuz tahliye (no-fault eviction) davalarında büyük bir artış yaşandı.

Resmi rakamlara göre Mart 2026 sonunda İngiltere'de 135 bin 600 hane, oda-kahvaltı ve pansiyon gibi geçici barınma yerlerinde yaşıyordu. Bu sayı on yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 90, bir önceki yıla göre ise yüzde 4 daha yüksek.

Eshalomi, Temmuzda atanmasının ardından yerel konut yardımının dondurulmasını evsizliği azaltmanın önündeki "sistemik engellerden" biri ve "büyük bir tıkanıklık" olarak tanımlamıştı. Geçen hafta Manchester'daki bir geçici barınma tesisini ziyaretinde, bu politikanın "en iyi politika" olmadığını söyledi ve konuyu "sürekli olarak meslektaşlarıyla... Hazine ile" gündeme getirdiğini belirtti. Geçen ay John Healey'nin bütçesinden önce bakanlarla konuyu görüşüp görüşmediği sorusuna, "2019'dan beri milletvekilim. O zamandan beri konuyu gündeme getiriyorum" yanıtını verdi.

Bakan, İngiltere'deki belediyeler ve konut dernekleriyle binlerce boş veya harabe halindeki mülkü kullanıma açmak için çalıştığını söyledi. Eshalomi, nihai çözümün "bu evleri inşa etmek" olduğunu vurguladı. "Daha fazla sosyal ve uygun fiyatlı konut inşa ettiğimizden emin olmakla ilgili. Böylece insanlar özel kiralık sektörde yaşamak için yeterli para ve desteğe sahip olmamak arasında seçim yapmak zorunda kalmasın" dedi.