İngiltere'de Covid aşı tazminat sistemi reforma gidiyor

İngiltere hükümeti, aşı nedeniyle zarar gören veya yakınını kaybeden kişilere mali destek sağlayan tazminat sisteminde reform yapma taahhüdü verdi. Bu adım, Birleşik Krallık Covid Soruşturması'nın (UK Covid Inquiry) önemli tavsiyelerinden biriydi ve kampanyacıların uzun süredir gündeminde yer alıyordu.

Soruşturmanın dördüncü raporunda, Covid Soruşturması Başkanı Baroness Hallett, etkilenenler için daha iyi destek sağlanması çağrısında bulundu. Hallett, bu kişilerin azınlıkta olduğunu ancak desteklenme biçimlerinin acil reform gerektirdiğini belirtti.

Hükümetin ödediği bir mali destek türü olan Aşı Hasarı Ödeme Planı'na (Vaccine Damage Payment Scheme - VDPS) 24 binden fazla Covid kaynaklı başvuru yapıldı. Başvuruların büyük bölümü AstraZeneca aşısıyla ilgili. Ancak başvuruların yalnızca yüzde 1'inden biraz fazlası 120 bin sterlinlik tek seferlik vergisiz ödemeyle sonuçlandı.

Rapor, sistemin "yeterince destekleyici olmadığını" belirterek "acil" reform çağrısı yaptı. Mevcut sistemde etkilenen kişilerin en az "yüzde 60 engelli" olduklarını kanıtlaması gerekiyor; rapor bu yaklaşımın Covid aşıları için etkili biçimde işlemediğini vurguladı.

Kampanyacılar net taahhüt istiyor

Hükümet, rapora yanıtında sistemin "amaca uygun ve etkili biçimde yürütülmesini" sağlamak üzere gözden geçirme taahhüdünde bulundu. İngiltere'deki bakanlar, Covid aşısı nedeniyle zarar görenler ve aileleriyle ve Birleşik Krallık'ın diğer uluslarıyla yakın çalışma sözü verdi.

Covid aşısı nedeniyle zarar görenlerin ana kampanya gruplarından biri olan Vaccine Injured and Bereaved UK, hükümetin aşı hasarı ve kaybın gerçek olduğunu ve VDPS'nin amaca uygun olmadığını kabul etmesini olumlu karşıladı. Ancak grup, bunun eyleme geçme taahhüdü anlamına gelmediğini belirtti.

Grup açıklamasında, "Beş yılı aşkın kampanyanın ardından ve Covid-19 Soruşturması'nın açıkça en kısa sürede reform çağrısı yapmasına rağmen, hükümetin nihayet net bir eylem taahhüdüyle gelmesini, sadece ne yapılması gerektiğine daha fazla bakacağını söylememesini umuyorduk" ifadelerine yer verdi.

Grup, reformların geliştirilmesi için çalışma gerekebileceğini anladıklarını ancak bir şeye bakacağını söylemekle onu teslim etmeyi taahhüt etmek arasında gerçek bir fark olduğunu kaydetti. Açıklamada, "Bugün net bir takvimimiz, neyin değişeceğine dair kesinlik ve ailelerin ne zaman anlamlı ilerleme göreceğine dair güvence yok" denildi.

Hükümetin yanıtı, sistemin işletme maliyetlerine ilişkin endişelerin farkında olunduğunu da belirtti. Geçen ay VDPS'nin Nisan 2022'den bu yana 83 milyon sterline mal olduğu ortaya çıktı. Yönetim maliyetleri ve tıbbi değerlendirmelere harcanan tutar, kurbanlara bugüne kadar ödenen 32 milyon sterlinlik mali desteğin iki katından fazla. Bakanlar, sistemin düzgün çalışmasını sağlayacaklarını söyledi.