İngiltere'de çocuklarda ketamin kaynaklı mesane hasarı artıyor

İngiltere'de 13 yaşındaki çocuklar dahil olmak üzere gençlerde ketamin kullanımına bağlı mesane hasarı vakaları hızla artıyor. Liverpool'daki Alder Hey Hastanesi'nde kurulan ve Ulusal Sağlık Servisi (NHS) bünyesindeki ilk ve tek özel klinikte görev yapan doktorlar, BBC'ye özel bir röportajda hastane açıldığı geçen yılın mayıs ayından bu yana 100'ün üzerinde sevk aldıklarını söyledi.

Klinikteki doktorlar, bazı hastaların mesanenin koruyucu iç tabakasının dökülmesi anlamına gelen "denizanası işeme" hissini tarif ettiklerini belirtiyor. Uzun süreli hasar, idrar kaçırmaya veya kontrolsüz işemeye, hatta böbrek yetmezliğine yol açabiliyor.

Bu klinikteki birçok çocuk bir yıl veya daha uzun süredir ketamin kullanıyor, yani bazıları 12 yaşında ya da daha küçükken başlamış olabilir. Bazıları, harçlık düzeyinde fiyatlara satılan ketaminin beyinlerini susturmaya veya sakinleştirmeye yardımcı olduğunu söylüyor.

Ketamin nedir ve bağımlılık nasıl gelişiyor?

Ketaminin en yaygın formu beyaz veya açık kahverengi taneli bir toz olup genellikle burundan çekilir (sniffing), bazen de enjekte edilir. Sıvı veya kristal halde de bulunabilir. Bir genel anestezik olan ketamin, vücuttaki duyuları azaltır veya bloke eder. Kullanıcılar bu maddenin rüya gibi, kopuk, rahatlamış ve sakin hissettirdiğini belirtiyor.

Kliniği yöneten Profesör Rachel Isba, BBC'ye gördüğü bazı çocukların yatağını ıslatmaya veya daha sık ve aceleyle tuvalete gitmeye başladığını aktardı. "Bazen tuvalete yetişemiyorlar. Kazalar yaşayabiliyorlar... ve birçoğu mesanelerinde ağrı olduğunu bildiriyor. Bu hissi kırık cam üzerine işemek olarak tarif ediyorlar. Çok acı verici" dedi.

Isba, bazı çocukların bu ağrıyı tedavi etmek için ketamin kullandığını ve bunun kısır bir döngüye ("K döngüsü") yol açarak mesaneyi daha da kötüleştirdiğini söyledi. Ketaminin çok ucuz olduğunu, "harçlık düzeyinde" olduğunu ve etkiyi hissetmek için az miktarda almanın yeterli olduğunu ekledi.

Isba, bazı çocukların arkadaşları hâlâ kullanmaya devam ettiği için bırakmakta zorlandığını belirtti. "Okulda kullanım söz konusu. Bu gerçekten zor. Ne yazık ki bu çocukların çoğu çeşitli nedenlerle eğitimlerine devam edemiyor" dedi. Bazılarında DEHB gibi önceden var olan durumlar varken, bazıları bakım sistemine girip çıkmıştı.

İngiltere'de çocuklar ve gençler arasında ketamin kötüye kullanımı artıyor. Alder Hey doktorları 2023'te bir genç hasta görürken, 2024'te dokuz hasta gördü ve 2025'te "hızlı bir artış" yaşandı; bu da mayıs ayında özel kliniğin açılmasına yol açtı. Klinik, Cheshire, Merseyside ve çevre bölgelerdeki aile hekimlerinden veya acil servislerden haftada yaklaşık bir sevk alıyor.

Hasar geri dönüşü olmayabilir

Adına rağmen "ketamin mesanesi" böbrekler ve üreterler dahil olmak üzere tüm idrar yolunu etkileyebilir. Belirtiler arasında acil ve sık idrara çıkma ihtiyacı bulunur. Bu çok acı verici olabilir ve idrar kanlı olabilir. Ketamini bırakmak yardımcı olsa da, hasar bazen o kadar ciddi olabilir ki mesanenin cerrahi olarak onarılması hatta alınması gerekebilir. Bazı kullanıcılar karın ağrısı ve kasılmalar ya da "K krampları" da yaşar.

Ağır kullanıcılarda karaciğer hasarı olduğuna dair raporlar var, ancak bu zararları diğer sokak uyuşturucuları ve alkol gibi maddelerden ayırmak zor. Isba, esrar ve alkolün hâlâ daha popüler olduğunu ancak ketaminin "muhtemelen üçüncü sıraya yükseldiğini" söyledi. Klinikteki çocuklar sıklıkla başka uyuşturucular denediklerini, alkol içtiklerini ve elektronik sigara kullandıklarını belirtiyor.

İngiliz Üroloji Cerrahları Derneği'ne göre, ketamini sık kullanan her 10 kişiden yaklaşık üçünde mesane sorunları gelişiyor. Madde kullanımı durdurulursa bazen bu durum geri döndürülebiliyor. Riskler göz önüne alındığında, ketaminin kokain ve eroin gibi A Sınıfı bir uyuşturucu olarak yeniden sınıflandırılması çağrıları yapıldı, ancak Uyuşturucu Kötüye Kullanımı Danışma Konseyi hükümete ketaminin amfetamin ve esrar gibi B Sınıfı kontrollü madde olarak kalmasını önerdi.

Isba, çocukların hizmetlere erişimde dezavantajlı olduğunu söyledi: "Kesinlikle 16 yaşın altında olan ve 18 yaşında olsalar yatarak detoks tedavisi teklif edilecek bazı çocuklar var. Ancak İngiltere'de bu tesisler olmadığı için erişemiyorlar ve bu adaletsiz hissettiriyor. Özellikle bırakmaya hazır olanlar için."