İngiltere yoksullukla mücadele kurulunu kaldırıp 'sınıf birimi' kuruyor

İngiltere hükümeti, sosyal hareketlilik konusunda danışmanlık yapan Sosyal Hareketlilik Komisyonu'nu (Social Mobility Commission - SMC) kaldırarak yerine düşük gelirlilerin yaşam fırsatlarını iyileştirmekle görevli yeni bir "sınıf birimi" kuracak.

Fırsat Eşitliği Bakanı Bridget Phillipson, bu adımın hükümetin eşitsizlikle mücadele çabalarını "kurum içine" taşıyacağını savundu. Ancak komisyonun görevden ayrılan başkanı Alun Francis kararı eleştirerek sınıf kavramının "politika düzenlemek için dağınık bir kavram" olduğunu söyledi.

Komisyonun tarihçesi

2010 yılında Sosyal Hareketlilik ve Çocuk Yoksulluğu Komisyonu adıyla kurulan yapı, 2016'da Muhafazakar-Liberal Demokrat koalisyon hükümetinin yasal olarak bağlayıcı çocuk yoksulluğu hedeflerini kaldırmasının ardından yeniden adlandırılmıştı. O tarihten bu yana komisyonun görevi, İngiltere'de sosyal hareketliliği teşvik etmek ve bakanlara danışmanlık yapmanın yanı sıra yıllık rapor yayınlamakla sınırlıydı.

Phillipson, Beyaz Saray'daki (Whitehall) bağımsız kurul sayısını azaltma çabaları kapsamında gelen bu kararın, kaynakları "denetimden doğrudan hizmet sunumuna" yönlendireceğini söyledi. Phillipson yaptığı açıklamada, "Bu karar, sosyo-ekonomik eşitsizliğe odaklanmayı hükümetin kalbine yerleştirmek için önemli bir adım" dedi.

BBC Radio 5 Live'a konuşan bakan, "sınıf hakkında konuşmada bir çekingenlik" olduğunu ve bunun politika oluşturmada "eksik büyük bir alan" olduğunu söyledi.

Komisyon başkanından eleştiri

2023'te komisyonun daimi başkanı olan Francis ise bakanları kendileriyle planları hakkında istişare etmemekle suçladı ve yeni birimin nasıl değerlendirileceğine dair "ayrıntılı bir plan" görmediğini söyledi. Francis yaptığı yazılı açıklamada, birimin adının "tanım açısından bariz sorunlar" içerdiğini ve "işçi sınıfını dezavantajlı olmakla eşitlemenin derinden aşağılayıcı olma riski taşıdığını" ekledi.

Ayrıca hükümetin, komisyonun çalışmalarının 2016'dan bu yana doğrudan hükümet politikasını etkilemediğine dair basın açıklamasına da itiraz eden Francis, temiz enerji istihdamı ve "yetki devri gündemi" planlarını etkilediğini savundu.

Yeni birimin görevleri

Hükümet, yeni birimin Fırsat Eşitliği ve Fırsat Ofisi (Office for Equality and Opportunity) bünyesinde, ayrımcılık karşıtı yasalarda yer alan ırk, cinsiyet, LGBT ve engellilik haklarından sorumlu mevcut ekiplerle birlikte yer alacağını duyurdu. Birimin, İngiltere'deki kamu kurumlarına politikalarının düşük gelirliler üzerindeki etkisini dikkate alma yükümlülüğü getiren yeni bir yasal görev başlatmaktan sorumlu olacağı belirtildi.

Bu yükümlülük, eski İşçi Partili fırsat eşitliği bakanı Harriet Harman tarafından Eşitlik Yasası'na yazıldığı için "Harman yasası" olarak anılıyor. Koalisyon hükümeti döneminde hiçbir zaman yürürlüğe girmeyen bu yükümlülük, İngiltere'de o tarihten bu yana uygulanmadı. Ancak 2018'den itibaren İskoçya'da, 2021'den itibaren Galler'de uygulanmaya başlandı. İngiltere'deki bazı kamu kurumları da bu yükümlülüğü gönüllü olarak benimsedi.

Temmuz ayında hükümet, İngiltere'deki yeni yükümlülüğün eğitim, sağlık ve konut gibi alanlarda uygulanabileceğini açıklamıştı. Ancak politikanın kapsamı ve nasıl uygulanacağına dair rehber henüz belirlenmedi.

Muhafazakar Parti ise seçilmesi halinde bu yükümlülüğü kaldıracağını taahhüt etti. Gölge fırsat eşitliği bakanı Joy Morrissey, bunun "işletmeleri ve kamu kurumlarını daha fazla bürokrasiye sürükleyeceğini" ve "hırs yerine sınıf savaşını teşvik edeceğini" söyledi.