İngiliz milyarder Ratcliffe: Birleşik Krallık itibarını kaybediyor

Birleşik Krallık'ın en zengin kişilerinden biri olan Sir Jim Ratcliffe, ülkeye olan güvenini kaybettiğini söyledi. Petrokimya devi Ineos'un kurucusu ve Manchester United'ın büyük hissedarı olan Ratcliffe, Birleşik Krallık'ın "gerileme içinde" olduğunu belirtti.

Ratcliffe, ülkedeki yüksek vergiler ile yüksek göç oranlarının birleşimini bu gerilemenin nedeni olarak gösterdi. BBC'ye konuşan iş insanı, Kuzey Denizi petrol ve gazına yatırım yapılmamasını "akıl dışı" olarak nitelendirdi. Kış aylarında sert bir soğuk dalgası yaşanması durumunda Birleşik Krallık'ın "gazsız kalabileceği" uyarısında bulundu.

Hükümet ise milyarderin eleştirilerine yanıt olarak büyüme için çalıştıklarını ve son iki yılda iş yatırımlarının arttığını açıkladı. Bir hükümet sözcüsü, gaz tedarikinde sorun öngörmediklerini belirterek "Çeşitli bir enerji yapımız var ve tedarik güvenliğimiz konusunda kendimize güveniyoruz" dedi.

Zenginler ülkeyi terk ediyor

Servetinin yaklaşık 15 milyar sterlin olduğu tahmin edilen Ratcliffe, geçmişte göçmenlik konusundaki sözleriyle tartışma yaratmıştı. Brexit'i destekleyen iş insanı, 2020'den bu yana Monako'da vergi mukimi olarak yaşıyor.

Ratcliffe'in Birleşik Krallık'tan ayrılmasını, çelik kralı Lakshmi Mittal ve son olarak hedge fon yöneticisi Chris Rokos gibi diğer tanınmış milyarderler de takip etti. Ratcliffe, kıskançlık siyasetinin insanları ülkeden uzaklaştırdığını savundu.

"Amerika'da zenginlik yaratan insanları alkışlarlar" diyen Ratcliffe, "Ne yazık ki Birleşik Krallık şu anda zenginliğe biraz kıskanç bir gözle bakıyor" ifadesini kullandı. Ülkeye dönmesi için "işlerin düzelmesi gerektiğini" söyledi.

Başbakan Andy Burnham'ın petrol ve gaz konusunda "pragmatik bir yaklaşım" izleyeceğini açıklamasına karşın, hükümetin karşı karşıya olduğu en büyük kararlardan biri olan Rosebank ve Jackdaw petrol ve gaz sahalarının geliştirilmesine izin verilip verilmeyeceği hâlâ belirsizliğini koruyor.

Enerji güvenliği tartışması

Ratcliffe, bu tereddüdü eleştirerek Kuzey Denizi operatörlerine uygulanan yüksek vergilerin sektörün sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini öne sürdü. Enerji şirketi kârları üzerindeki vergi reformu sürüyor ancak tam olarak 2030'a kadar uygulanmayacak. Ineos, Birleşik Krallık'ın Kuzey Denizi petrolünün yaklaşık yüzde 30'unu taşıyan Forties boru hattını işletiyor.

Ratcliffe, "Doğal kaynaklarımızı kullanmalarını beklerdiniz ama bunu açıkça yapmıyoruz. Kapatıyoruz" dedi. "Herkesi ölesiye vergilendirirseniz, hepsi gider. Olan da bu" diye ekledi.

Son iklim verileri ve rekor sıcaklık dalgaları, fosil yakıtların daha fazla kullanılmasına karşı argümanları güçlendirdi. Ancak Birleşik Krallık'taki istihdamı, vergi gelirlerini ve enerji güvenliğini desteklemek için Rosebank ve Jackdaw'ın onaylanması yönünde hükümet üzerindeki siyasi baskı arttı. Ratcliffe, gerekenden fazla enerji ithal etmenin "saçma" olduğunu söyledi.

Hükümet sözcüsü, petrol ve gazın Birleşik Krallık'ta "önümüzdeki on yıllar boyunca" önemli rol oynayacağını belirtti. Ancak "Yerli temiz enerjiye geçiş, aileler ve işletmeler için enerji ve finansal güvenliği sağlamanın tek yolu" değerlendirmesini yaptı.

Ratcliffe, Avrupa'daki düşük gaz depolama seviyelerinin önümüzdeki aylarda Birleşik Krallık için risk oluşturduğu uyarısında bulundu. "Gerçekten sert bir soğuk dönem yaşarsak, gazsız kalma ve sanayiyi kapatmak zorunda kalma olasılığı düşünülebilir... depolamamız dolu değil" dedi.

Birleşik Krallık normalde büyük miktarda gaz depolamıyor; bunun yerine sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve Avrupa'dan gaz ithalatına güveniyor. Enerji danışmanlık şirketi Cornwall Insight, Avrupa Birliği'ndeki mevcut gaz depolama seviyelerinin yaklaşık yüzde 69 olduğunu, bu dönemde normalde yüzde 85 olması gerektiğini belirtti.

Ancak danışmanlık şirketi Stonehaven'dan Adam Bell, arzın kısa sürede tükenmesinin olası olmadığını söyledi. "Normalde olmamız gereken seviyenin altındayız ama bunu felaket olarak nitelendirmem" dedi. Bell, "Gazın tükenmesinin fiziksel riski görece düşük, özellikle Jackdaw onaylanırsa" diye konuştu. Belirsizliğin ana kaynağının, Birleşik Krallık'a LNG sağlayan ABD'nin politikaları olduğunu ekledi.

Ratcliffe, Danimarka'da Avrupa Birliği'nin ilk karbon yakalama ve depolama (CCS) sisteminin tanıtımında konuştu. Ineos'un yatırım yaptığı proje, Danimarka hükümeti ve AB tarafından sübvanse ediliyor. Ratcliffe, Birleşik Krallık'ta karbon yakalama ve depolama geliştirmeyi umduğunu ancak hükümet desteğinin yeterli olmadığını söyledi.

Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı (DESNZ), hükümetin 25 yıl boyunca karbon yakalama projeleri için 21,7 milyar sterlin taahhüt ettiğini açıkladı. Ancak Birleşik Krallık'ta henüz hiçbir proje faaliyete geçmedi.

Danimarka'nın güneybatısındaki Esbjerg'deki projede, ülke genelinden yakalanan karbon, dev zeplin benzeri tanklarda toplanıyor ve Carbon Destroyer 1 adlı gemiye pompalanıyor. Ardından açık denizde yaklaşık 200 mil uzaklıktaki tükenmiş bir petrol sahasına enjekte ediliyor. Eleştirmenler, karbon yakalama ve depolamanın pahalı olduğunu, bu paranın fosil yakıt kullanımını desteklemek yerine yenilenebilir enerjiye yatırılmasının daha iyi olacağını savunuyor.

Ratcliffe'in Birleşik Krallık eleştirisi enerji ve vergi politikasıyla sınırlı değil. Ülkenin bir zamanlar "harika bir yer" olduğunu söyledi. "Dünyanın en büyük imparatorluğuna sahiptik. Büyük bir halktık. İki dünya savaşını kazandık" dedi. Ancak göç ve refah harcamalarının şu anda çok yüksek olduğunu ve politikacıların bunlardan hiçbirini ele almaya istekli görünmediğini belirtti.

"Kimse göç sorunuyla başa çıkacak kadar cesur değil. Kimse sosyal yardım sorunuyla başa çıkacak kadar cesur değil. Ama birilerinin bunu yapması gerekiyor" diye konuştu.

Bu yılın başlarında Ratcliffe, Birleşik Krallık'ın "göçmenler tarafından sömürgeleştirildiğini" söyleyerek tartışma yaratmış, ardından "bazı insanları kırdığı" için özür dilemişti.