Hong Kong ve Makao'da iki aktiviste ağır hapis cezaları

Hong Kong ve Makao'daki mahkemeler, geçen hafta iki aktiviste ağır hapis cezaları verdi. Hong Kong'da Joshua Wong'a 10 yıl daha hapis cezası verilirken, Makao'da Au Kam San 12,5 yıl mahkûm edildi. Her iki dava da Çin'in muhalefeti bastırma politikasının son örnekleri olarak görülüyor.

Joshua Wong, 14 yaşından beri aktivist. Time dergisi bir dönem ona "Protestonun Yüzü" demişti. Altı yıldır hapiste olan Wong'un gelecek Ocak ayında tahliye edilmesi bekleniyordu. Ancak geçen perşembe günü mahkeme, 30 yaşındaki Wong'a 10 yıl daha hapis cezası verdi. Wong, Hong Kong'da ulusal güvenlik yasası (NSL) kapsamında iki kez yargılanan tek kişi. Cezaların çok azı çakıştığı için Wong 40 yaşına kadar hapiste kalacak.

Wong, "yabancı işbirliği" suçlamasını kabul etmişti. Aynı suçlama, bu bahar 20 yıl hapis cezasına çarptırılan İngiliz vatandaşı medya patronu Jimmy Lai'a da yöneltilmişti. Her iki isim de Hong Kong'un yaşam tarzını ve yüksek derecede özerkliğini korumak için yabancı hükümetlere Çin'e baskı yapmaları çağrısında bulunmakla suçlandı. Ancak Wong, NSL yürürlüğe girmeden önce bu faaliyetlerini büyük ölçüde durdurmuştu. Çin, 1997'de Hong Kong'u teslim aldığında İngiltere ile imzaladığı uluslararası anlaşmada bu özerkliği 50 yıl boyunca garanti etmişti.

Makao'da ilk ulusal güvenlik davası

Wong'un cezasından bir gün sonra, yakınlardaki Makao'da bir mahkeme Au Kam San'ı "ayaklanma" suçundan 12,5 yıl hapse mahkûm etti. Bu, Makao'nun ulusal güvenlik yasası kapsamındaki ilk dava oldu ve kapalı kapılar ardında görüldü. Au, eski bir ilkokul öğretmeni ve milletvekili. Demokrasi yanlısı görüşleriyle tanınıyor ve 1989'daki Tiananmen Meydanı protestolarında öldürülenleri anmak için Makao'da düzenlenen yıllık anma etkinliklerinin organizasyonuna yardım etmişti. Hong Kong'daki 2019 protesto hareketi Makao'ya hiç yayılmadı, ancak yetkililer kumar merkezi ve eski Portekiz sömürgesi üzerindeki baskıyı artırdı.

Au bir keresinde "sert bir kışta tohum ekmekten" bahsetmişti. Amacı, dış koşullar değişirse bu tohumların bir gün filizlenebileceği umuduydu. Yetkililerin niyeti açık: Makao'daki her türlü eleştiriyi daha da bastırmak.

Dünya liderleri, Wong ve Au gibi aktivistlere verilen cezaları sadece kınamakla kalmamalı, aynı zamanda serbest bırakılmaları çağrısında bulunmalı. Avrupa Birliği ve Portekiz, Portekiz vatandaşlığı da taşıyan Au'nun cezasını kınadı ancak serbest bırakılması çağrısı yapmadı. Hükümetler, baskıda rol alan yetkililere seyahat yasağı veya mal varlığı dondurma gibi yaptırımlar uygulamayı düşünmeli. Ayrıca Hong Kong'dan kaçan aktivistleri korumak için ellerinden geleni yapmalı ve artan tehdit ve baskılara rağmen vatanları ve arkadaşları için mücadelelerini sürdürmelerine destek olmalı.