Güney Afrika'da göçmen karşıtı şiddet: araçlar yakıldı

Güney Afrika'nın Johannesburg ve Durban kentlerinde göçmen karşıtı protestoların şiddete dönüşmesi sonucu en az 24 aracın ateşe verildiği ve yabancıların sahip olduğu dükkanların yağmalandığı bildirildi. Polis, kalabalıkları dağıtmak için plastik mermi kullandı.

Olaylar perşembe günü, ülkenin en büyük kenti Johannesburg yakınlarındaki Soweto kasabasında ve doğu kıyısındaki liman kenti Durban'da meydana geldi. Şiddet, hükümete bazı göçmenlerin iltica başvurusu yapmasını engelleyen bariyerleri kaldırma zorunluluğu getiren mahkeme kararına duyulan öfkenin büyüdüğü bir dönemde patlak verdi.

Polis, Durban'da 14, Soweto'da 10 aracın yakıldığını açıkladı. Soweto'da sakinler ile yabancı dükkan sahipleri arasındaki çatışmalarda silah sesleri duyulduğu da belirtildi.

Durban'da iltica merkezi önünde toplanma

Durban'da protestocular, bir hükümete bağlı mülteci kabul merkezinin önünde toplanarak iltica başvurularının kabul edilmesinin durdurulmasını talep etti. Polis, şehir merkezindeki işletmelerin kapılarını kapatması üzerine kalabalığı dağıtmak için plastik mermi kullandı.

Yerel polis yetkilisi Xolani Fihla, devlet yayıncısı SABC'ye yaptığı açıklamada, bölgedeki yabancı ülke vatandaşları ile Güney Afrika vatandaşları arasında çatışmalar yaşandığını söyledi. Fihla, şu ana kadar yaralanma bildirilmediğini aktardı.

Durban'da bir yabancı ülke vatandaşının protestocularından birine saldırdığı iddiası üzerine gösteri şiddete dönüştü. Polis, iddia edilen saldırıyla bağlantılı olarak üç yabancı ülke vatandaşının gözaltına alındığını bildirdi.

Soweto'nun Orlando West bölgesinde sakinler başlangıçta yabancıların işlettiği ve yerel olarak "spaza" denen küçük marketlerin kapatılmasını talep etmek için toplanmıştı. Yerel basına göre protestocular bazı bölgelerden yabancı tüccarları çıkardı, dükkanlar saldırıya uğradı ve bir bina ateşe verildi.

Polis, daha fazla şiddeti önlemek için takviye kuvvetlerin konuşlandırıldığını, yetkililerin yıkımdan sorumlu kişilerin peşine düşeceğini duyurdu. Geçici ulusal polis şefi Korgeneral Puleng Dimpane, mala verilen zararı kınadı.

Temmuz kararı gerilimi artırdı

Son olaylar, Güney Afrika'nın en yüksek mahkemesi olan Anayasa Mahkemesi'nin temmuz ayında aldığı kararın ardından yaşandı. Mahkeme, ülkeye giriş şekli veya göçmenlik sürelerini kaçırmaları nedeniyle bazı kişilerin iltica başvurusunu engelleyen kısıtlamaları iptal etti. Karar, gerekli belgeler olmadan ülkeye girenlerin de başvuru yapabilmesi anlamına geliyor.

Karar yüzlerce kişinin mülteci kabul merkezlerinde toplanmasına yol açtı ve belgesiz göçü teşvik edeceğinden korkan göçmen karşıtı kampanyacıların öfkesini artırdı.

Hükümet sözcüsü William Baloyi, Reuters ajansına yaptığı açıklamada, karara ilişkin kasıtlı olarak yanlış iddiaların yayıldığını, bunun belgesiz göçmenlere otomatik olarak yasal statü verileceği izlenimi yarattığını söyledi. Baloyi, kararın göçmenlere doğrudan mülteci statüsü veya kalıcı oturma hakkı tanımadığını vurguladı. Yetkililer, başvuruların yine tek tek değerlendirileceğini ve başvuranların göçmenlik kontrollerine tabi olacağını belirtti.

Bu yılın başlarında göçmen karşıtı gruplar, belgesiz yabancıların 30 Haziran'a kadar ülkeyi terk etmesini talep ederek haftalarca gösteri düzenlemişti. Bu protestolar on binlerce göçmeni kaçmaya zorladı; bazıları kendi hükümetlerinin düzenlediği geri dönüş programlarıyla ülkelerine döndü.

Güney Afrika yaklaşık yirmi yıldır yabancı düşmanı saldırılarla mücadele ediyor. 2008'de yabancı ülke vatandaşlarına yönelik yaygın saldırılarda 60'tan fazla kişi öldü, on binlerce kişi yerinden edildi.

Son olaylar, yaygın yoksulluk, derin eşitsizlik ve iş gücünün yaklaşık üçte birini etkileyen işsizlik ortamında yaşanıyor. Göçmenler sık sık işleri ellerinden almak, suça katkıda bulunmak ve kamu hizmetleri üzerinde baskı oluşturmakla suçlanıyor; ancak araştırmacılar bu tür geniş kapsamlı iddiaların kanıtlarla desteklenmediğini belirtiyor.