Gulliver'in Gezileri 300. yılında Dublin'de kutlanıyor

İrlandalı rahip ve yazar Jonathan Swift'in 1726'da anonim olarak yayımladığı Gulliver'in Gezileri'nin 300. yılı, Swift'in eğitim gördüğü Trinity College Dublin (TCD) ve İrlanda genelindeki etkinliklerle kutlanıyor. Kitap, 1726 yılının Mart ayında Swift'in Londra'ya giderek gece karanlığında bir kuryeyle yayınevine ulaştırdığı bir el yazmasıyla hayat buldu. Dublin'deki St Patrick Katedrali'nin dekanı olan Swift, kitabının sorun yaratacağını bildiği için eserini isimsiz yayımlamak istedi.

Asıl adı Travels into Several Remote Nations of the World olan hicivli eser, aynı yılın Ekim ayında yayımlandı ve günümüzde Gulliver'in Gezileri adıyla tanınıyor. Yayımlandığı anda büyük yankı uyandıran kitap, dönemin İngiliz toplumunun gösterişli alışkanlıklarını eleştirdi; çeviriler, çocuk uyarlamaları, çizgi romanlar ve filmler aracılığıyla popüler kültüre yerleşti.

Dublin'de sergi ve etkinlikler

TCD'de düzenlenen sergi, kitabın üniversite koleksiyonundaki yüzlerce baskı ve uyarlamasından yararlanıyor. Bunlar arasında oymalı illüstrasyonlar, pop-up versiyonlar, 1976 tarihli bir Marvel çizgi romanı ve 1761'de basılmış bir kısaltılmış baskının bilinen tek hayatta kalan nüshası yer alıyor. Aralık ayına kadar sürecek sergi çevrimiçi de gezilebiliyor.

Serginin eş küratörlerinden, kütüphaneci yardımcısı Stephanie Breen, Gulliver'in Lilliput'a ilk yolculuğunun günümüzde en bilinen bölüm olduğunu belirterek serginin izleyiciyi Lilliput, Brobdingnag, Laputa ve Houyhnhnmler ülkesi dahil Gulliver'in tüm yolculuklarına çıkardığını söyledi.

İngilizce profesörü ve sergi eş küratörü Aileen Douglas, Gulliver'in ihmal edilerek evde bırakılan ve hamile haliyle bekleyen eşi Mary'nin sesinin, Alison Fell'in The Mistress of Lilliput ve Lauren Chater'in Gulliver's Wife adlı çağdaş eserleri üzerinden yeniden hayal edildiğini anlattı.

Douglas'a göre Gulliver'in sanat ve bilime adanmış uçan ada Laputa'da yaşadıkları, günümüzün teknoloji kaygılarıyla örtüşüyor. Adanın sakinleri salatalıklardan güneş ışığı çıkarmaya çalışıyor, tel, kol ve kağıttan oluşan bir "makine" aracılığıyla "deha ya da çalışmanın en ufak yardımı olmadan" felsefe, şiir ve matematik yazıları üretmeye uğraşıyor.

Luggnagg krallığında ise Gulliver, ölümsüz olup sonsuza dek yaşlanmaya ve hastalanmaya devam eden Struldbrugg adlı bir ırk karşısında önce büyüleniyor, ardından dehşete düşüyor.

Etkinlikler kapsamında çarşamba günü TCD'de sanatın iktidara meydan okumadaki rolü ve Gulliver'in insan kibrine yönelik eleştirileri üzerine bir panel düzenlenecek. Katedralde ise bir çocuk korosu, bestecisi Seán Doherty olan bir eserin prömiyerini seslendirecek; org resitalleri ve Swift uzmanı Brendan Twomey'in kitaptan bölümler okuyacağı etkinlikler de yapılacak. County Armagh'taki Robinson kütüphanesinde aralık ayına kadar sürecek bir sergi ve konferans dizisi de var.

1667'de doğan Swift, İrlanda Kilisesi'ndeki görevlerini, kuru ve sert bir hiciv dilini öncülük ettiği broşür ve denemelerle birleştirdi. Bunlar arasında, İrlandalı yoksulların sıkıntısını çocuklarını zenginlere yiyecek olarak satarak hafifletmeyi öneren A Modest Proposal da bulunuyor.

Swift, Gulliver'in Gezileri'ni Dublin'de ve County Meath'teki bir çiftlikte yazdı; anlatıya bazı çok uzun ve çok kısa boylu çiftlik çalışanlarının ilham verdiği söylenir.