Nadir dinozor iskeleti New York'ta açık artırmaya çıkıyor

Bir zamanlar genç bir Tyrannosaurus rex sanılan ve yeni tanımlanan bir dinozor türüne ait olduğu doğrulanan dinozor iskeleti New York'ta açık artırmaya çıkarılıyor. "Jodi" takma adı verilen ve yaklaşık 3 metre yüksekliğindeki iskelet, Sotheby's müzayede evi tarafından satışa sunulacak. İskeletin en az 6 milyon dolar (yaklaşık 4,5 milyon sterlin) getirmesi bekleniyor; tahmini üst sınır ise 9 milyon dolar.

Geç Geç Kretase dönemine ait etçil dinozorun iskeleti salı günü açık artırmaya çıkacak. Sotheby's, iskeleti "sergilemeye hazır mükemmel" bir örnek olarak tanımladı ve yaklaşık 191 fosil kemik unsuruna sahip olduğunu, kafatasının ise "güzel korunmuş ve neredeyse tam" olduğunu belirtti.

Satış, Nanotyrannus cinsinin varlığının ABD'li araştırmacılar tarafından geçen yıl ekim ayında doğrulanmasının ardından piyasaya çıkan ilk bu tür iskelet olma özelliği taşıyor. Sotheby's, Nanotyrannus'un "bilim dünyasının bildiği yalnızca üç iskeletinden biri" olduğunu açıkladı.

T. rex ile karıştırılıyordu

Portsmouth Üniversitesi'nden paleontolog Megan Jenkins, BBC Radio 4'ün Today programına yaptığı açıklamada, Nanotyrannus'un "çok uzun bir süre T. rex'in genç bir bireyi sanıldığını" söyledi. Jenkins, "Ancak çok daha küçük ve çok daha narin. Yani oldukça ince, eti dilimlemek için bıçak benzeri dişleri var" dedi.

Tyrannosaurus rex ve Nanotyrannus, yaklaşık 67 milyon yıl önce aynı jeolojik dönemde bir arada yaşadı. "Jodi", Nanotyrannus cinsi sınıflandırılmadan önce Ekim 2023'te Londra'daki Frieze Masters uluslararası sanat fuarında genç bir T. rex olarak sergilenmişti.

İskelet, ABD'nin Montana eyaletinde çiftçi Jodi Pierson tarafından kendi arazisinde, yoğun şekilde incelenen Hall Creek Formasyonu'nda bulundu. Daha sonra ticari paleontolog Clayton Phipps tarafından çıkarıldı. Phipps, ünlü "Dueling Dinosaurs" (Dövüşen Dinozorlar) fosilini de keşfetmişti. Bir Nanotyrannus ile bir Triceratops'un çatışma halindeki kalıntılarını gösteren bu örnek, 2006'da "Jodi"den yaklaşık 13 kilometre uzakta bulunmuştu.

"Dueling Dinosaurs" keşfi, Lindsay Zanno ve James Napoli'nin Nanotyrannus'u T. rex'ten ayrı bir cins olarak sınıflandıran araştırmasında kritik rol oynadı. Çalışma, iki dinozorun farklı olup olmadığına dair onlarca yıllık tartışmayı sona erdirdi.

Bilim insanlarından satış endişesi

"Jodi"nin açık artırması, bazı bilim insanlarının müzayedelerin ultra zenginlerin fosil toplama alanında yeni bir dönem başlatabileceği uyarısını gündeme getirdi. Araştırmacılar, "Gus" adlı T. rex'in satışının ardından BBC'ye bu tür kalıntıların daha özgürce incelenebileceği kamusal alanlarda sergilenmesi gerektiğini söyledi.

Edinburgh Üniversitesi'nden paleontolog ve Jurassic Park filmlerinin danışmanı Prof. Steve Brusatte, temmuz ayında BBC World Service'e yaptığı açıklamada T. rex'in açık artırmasını "endişe verici" olarak nitelendirmişti. Brusatte, "Böyle bir fiyat etiketini karşılayabilecek bir müze ya da üniversite tanımıyorum" demişti. Bugünkü açık artırma üzerine Brusatte, "Jodi"nin kamu görüşünden kaybolabilecek olmasını "yürek burkucu" olarak değerlendirdi. Brusatte, "Nanotyrannus'un gerçek olduğunu daha yeni öğrendik ve şimdi en iyi iskeletlerinden biri en yüksek teklifi verene satılmak üzere" ifadelerini kullandı.

Öte yandan paleontolog Jenkins, tartışmanın iki tarafı olduğunu belirterek örneklerin çıkarılması için çok fazla zaman, emek ve para harcandığını söyledi. Jenkins, "Böylesine büyük bir paraya satılmak istenmesini ilgili kişilere çok görmüyorum" dedi ve "Bunların birçoğu bir noktada mutlaka bir müzeye gidecek" diye ekledi.