Nadir Nanotyrannus iskeleti New York'ta 47,3 milyon dolara satıldı

New York'ta bu hafta düzenlenen açık artırmada, Tyrannosaurus rex'in daha küçük bir akrabası olan Nanotyrannus'a ait nadir bir iskelet 47,3 milyon dolara satıldı. Sotheby's müzayede evi, bu sonuçla iskeletin dünyanın en pahalı fosilleri arasına girdiğini açıkladı.

"Jodi" adı verilen iskelet, 2019'da kalıntıları bulan kişiye atfen bu şekilde adlandırıldı. Sotheby's'in açıklamasına göre iskelet salı günü 47,3 milyon dolara satıldı. Müzayede evi, "altı alıcının internet ve telefon üzerinden yarıştığı on iki dakikalık bir teklif mücadelesinin ardından satışın telefonla tamamlandığını" belirtti.

Sotheby's başlangıçta iskeletin 6 ila 9 milyon dolar arasında satılmasını öngörmüştü. Şirket, salı günkü sonucun "Jodi"yi "açık artırmada satılan en değerli ikinci dinozor" yaptığını kaydetti. Alıcının kimliği henüz kamuya açıklanmadı.

Montana'da özel arazide bulundu

İskelet bu ayın başında Manhattan'daki müzayedede tanıtılmıştı. Fosil, 2019'da Jodi Pierson tarafından Montana eyaletinin Garfield County bölgesindeki Hell Creek Formasyonu'nda, Jordan kasabası yakınlarındaki kendi özel arazisinde bulundu. Sotheby's'e göre iskelet burundan kuyruğa 19,6 fit (yaklaşık 6 metre) uzunluğunda, montaj çerçevesi üzerinde yaklaşık 9,6 fit (yaklaşık 2,9 metre) yüksekliğinde ve "yaklaşık 191 fosil kemik unsurundan" oluşuyor.

Sotheby's Science & Natural History (Bilim ve Doğa Tarihi) bölümünün küresel başkanı ve başkan yardımcısı Cassandra Hatton, salı günkü açıklamasında "Jodi"nin "kazılması ve kurtarılması" çalışmalarına katkı sağlayan ekibe teşekkür etti.

Hatton, "Onların tutkusu ve uzmanlığı Jodi'nin hikâyesinin temelini oluşturdu" dedi. Keşif ve kazı aşamasından itibaren bu olağanüstü örneği anlama ve koruma konusundaki bağlılıklarının bugünkü noktaya gelinmesine yardımcı olduğunu belirten Hatton, bunun herkesin bilime önemli katkılar yapabileceğinin kanıtı olduğunu söyledi.

Sotheby's'e göre "Jodi", "bilim dünyasının bildiği üç büyük Nanotyrannus iskeletinden biri ve cinsin geçen sonbaharda doğrulanmasından bu yana piyasaya çıkan ilk iskelet". Şirketin internet sitesindeki açıklamaya göre, genel boyut ve kemik gelişim düzeyine bakıldığında iskeletin yetişkin bir bireye ait olduğu anlaşılıyor.

Bilim insanlarından satışa eleştiri

Sotheby's, Nanotyrannus'u "yaklaşık 67 milyon yıl önce, Kretase döneminin sonunda Tyrannosaurus rex ile birlikte yaşamış, hızlı ve son derece özelleşmiş etçil bir tiranozorumsu" olarak tanımladı. Şirket, "daha önce bazıları tarafından ergen bir T rex olduğu öne sürülen Nanotyrannus'un, çok daha büyük kuzeninden ayıran 150'den fazla morfolojik farklılığa sahip olduğunun gösterildiğini" ekledi.

Fosilinin satışı ve fiyatı, bilim çevrelerinde bazı eleştirilere yol açtı.

Maryland Üniversitesi'nde omurgalı paleontolojisi alanında asıl öğretim görevlisi ve yazar olan Thomas R Holtz Jr, bir "tiranozor araştırmacısı" olarak "Jodi'nin satışına ilişkin endişelerinin, tüm bu milyonlarca dolarlık fosil satışlarına ilişkin genel endişelerle aynı" olduğunu söyledi.

Holtz, "Bu satış sürerken bazı müzeler, Jodi'nin nihai maliyetinin tam anlamıyla onda biri kadar maliyet aşımları nedeniyle kapanıyor (Philadelphia'daki Drexel Akademi Doğa Bilimleri Müzesi) ya da kapanma tehdidiyle karşı karşıya (Fort Hays Eyalet Üniversitesi'ndeki Sternberg Doğa Tarihi Müzesi)" dedi.

Gerçekten paleontolojiyle ilgilenen bir kişinin, birden fazla müzenin süregelen faaliyetlerini destekleyerek tek bir örneğin satışından çok daha fazla fayda sağlayabileceğini belirten Holtz, böyle bir iskeletin kazı, hazırlık ve montaj maliyetinin muhtemelen en fazla 1 milyon dolar civarında, hatta daha da az olabileceğini kaydetti.

Holtz, Jodi gibi "bilimsel açıdan potansiyel olarak önemli fosillerin" özel ellerdeyken araştırma ve kamuoyu için kaybolabileceğini vurguladı. Alıcının fosili bir müzeye bağışlaması halinde halkın görebileceğini ve bilim insanlarının kemikleri ölçebileceğini söyledi. Ancak iskeletin bir milyarderin malikânesinin lobisinde ya da balo salonunda kimse görmeden durması halinde hem halk hem de bilim dünyası için fiilen kaybolacağını ifade etti.

Syracuse Üniversitesi'nde evrimsel paleoekoloji profesörü olan Linda Ivany de New York Times'a benzer görüşler dile getirdi: "Bu muhteşem fosiller, bilim insanlarının incelemesi, çocukların hayranlık duyup ilham alması ve herkesin çok eski dünyalara ve onlardan neler öğrenebileceğimize tanık olabilmesi için kamusal alanda kalmalı."