Gazze'de tutuklu doktorun sağlık durumu endişe yaratıyor

Gazze'deki Kemal Advan Hastanesi'nin müdürü olan ve İsrail cezaevinde yaklaşık 23 aydır suçlamasız tutulan Dr. Hüsam Ebu Safiyye'nin tıbbi dosyasını inceleyen bağımsız bir İsrailli profesör, doktorun sağlığına ilişkin ciddi endişeler dile getirdi.

Ebu Safiyye, 27 Aralık 2024 tarihinde görev başındayken gözaltına alındı. Daha sonra kötü koşullarıyla bilinen yer altı cezaevi Rakefet'te hücre hapsinde tutuldu.

İsrail'deki İnsan Hakları Hekimleri (PHRI) kuruluşundan bir avukatın yaz aylarındaki ziyaretinde doktor, ağır tutukluluk koşullarını, tedavi edilmeyen sağlık sorunlarını ve ciddi gıda kıtlığını anlattı. Tanıklar, görünüşünün neredeyse tanınmaz hale geldiğini ifade etti.

Tutuklanmasının üzerinden yaklaşık 700 gün geçmesine rağmen İsrail makamları Ebu Safiyye'ye karşı henüz resmi bir suçlama yöneltmedi. Doktor, 375'i aşkın sağlık çalışanıyla birlikte "yasadışı savaşçı" olarak sınıflandırıldı. İsrail bu tanımı, yargılamasız uzun süreli tutuklamaları meşrulaştırmak için kullanıyor.

Mahkeme başvuruları reddedildi

Geçen ay İsrail Yüksek Mahkemesi doktorun serbest bırakılması talebini reddetti. Hafta sonu bir bölge mahkemesi ise Ebu Safiyye'nin bağımsız sağlık muayenesinden geçirilmesine ilişkin ayrı bir başvuruyu geri çevirdi. PHRI'nin elde ettiği dosyayı inceleyen bağımsız İsrailli uzman Prof. Amit Tirosh, tıbbi kayıtlarda kaygı verici bulgular yer almasına karşın bunların yeterince araştırılmadığını belirtti.

Guardian'a konuşan Tirosh, Ebu Safiyye'nin ağırlığının Ocak 2025'teki 90 kilogramdan bu yılın mayıs ayında 76 kilograma düştüğünü söyledi.

Tirosh, "Sürekli gıda yoksunluğu ve kilo kaybı, tekrarlanan dayaklar ve yaralanmalar ile yetersiz tıbbi bakım Dr. Ebu Safiyye'nin hayatına mal olabilir" dedi.

PHRI kayıtlarına göre 2023-2025 yılları arasında 100'den fazla tutuklu İsrail tesislerinde hayatını kaybettiğini aktaran Tirosh, "Maalesef hayatına yönelik bir tehdit göz ardı edilemez" ifadesini kullandı.

Tirosh, göğüs ağrısının yeterince araştırılmadığını, uyuz tedavisinde gecikmeler yaşandığını ve ileri tetkik gerektiren hemoglobin düşüşünün tespit edildiğini belirtti.

"14 kilogramlık kilo kaybı çok endişe verici, sebebi bilinmiyorsa daha da öyle" diyen Tirosh, cezaevi hekimlerinden birinin kilo kaybını "güvenlik tutuklularında beslenmeyle bağlantılı yaygın bir eğilim" olarak değerlendirdiğini aktardı. Tirosh, hemoglobin düşüşünün Şubat-Temmuz 2026 arasında yaşandığını ve bunun yalnızca tutukluluk ya da açlıkla açıklanamayacağını, Rakefet'te bildirilen dayaklarla aynı döneme denk geldiğini söyledi.

Tıbbi kayıtlarda temmuz ayında Ebu Safiyye'nin bir gözünün çevresinde morluk, baş dönmesi ve kaburga ağrısı yer alıyor. Doktor avukatlarına cezaevi gardiyanları tarafından dövüldüğünü söyledi; ancak Tirosh kayıtların yaralanmaların nedenini açıklamadığını belirtti.

Bölge mahkemesinin kararı ayrıca İsrail makamlarının Ebu Safiyye'nin sağlık sorunlarını abarttığı, cezaevinden örgütler kurduğu, diğer tutukluları etkilediği ve uluslararası bağlantılar sürdürdüğü iddialarını da ortaya koydu.

PHRI, İsrail'in bu iddialarının bağımsız sağlık muayenesinin reddedilmesi için gerekçe oluşturmadığını, bu hakkın kanunla korunduğunu belirtti.

Tirosh, "Sonuç olarak bağımsız bir kişi onu ve tüm tıbbi kayıtları görmeli" dedi ve bağımsız muayenenin reddedilmesinin asla haklı gösterilemeyeceğini söyledi. İsrail cezaevi sistemi yetkililerine seslenen Tirosh, kendisini İsrail'de doktor olarak saydığı için derin utanç duyduğunu ifade etti.

İsrail cezaevi servisi, yorum talebine henüz yanıt vermedi.

Ebu Safiyye, tutuklanmasından önce Gazze savaşı boyunca hastaları tedavi etmeye çalışan sağlık çalışanlarının simgesi haline gelmişti. İsrailli hak örgütleri, binlerce Filistinli sivilin tutulduğu cezaevlerinin işkence kamplarına dönüştüğünü savunuyor.

Görev başında gözaltına alındığında Ebu Safiyye, oğlu İbrahim'in ekim ayında hastane girişinde bir insansız hava aracı saldırısında öldürülmesinden bu yana yıkamayı reddettiği beyaz doktor önlüğünü giyiyordu. Doktor, çevredeki mülteci kampında yürütülen yoğun askeri operasyon sırasında 80 günü aşkın kuşatma ve saldırılar boyunca hastanenin çalışmasını sürdürmeye yardımcı olmuştu.

PHRI'den Naci Abbas, "Hastane müdürleri ve temel tıp alanlarında uzmanlar dahil 14 Filistinli doktor, Gazze'nin sağlık sistemi onlara acilen ihtiyaç duyarken suçlama ya da yargılama olmaksızın cezaevinde tutuluyor" dedi.

İsrail cezaevi servisi sözcüsü ise iddiaların "İsrail devletini itibarsızlaştırmayı amaçlayan daha geniş bir kampanyanın parçası" olduğunu ve kurumun yasalar çerçevesinde ve sürekli yargı denetimi altında faaliyet gösterdiğini söyledi.

Ebu Safiyye'nin ailesi, tutukluluk süresince kendisiyle doğrudan iletişim kuramadı.