Ekvador'da keşfedilen nadir kuş 19 doğa rezervini doğurdu

Ekvador'da 1997 yılında keşfedilen nadir bir kuş türü, kurulan koruma vakfı aracılığıyla ülke genelinde 19 doğa rezervinin oluşturulmasına öncülük etti. Jocotoco antpitta adı verilen türün keşfi, bir dönem yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ormanlık alanların restore edilmesini ve binlerce canlı türünün korunmasını sağladı.

Kasım 1997'de ABD'li kuş bilimci Robert Ridgely liderliğindeki bir ekip, Ekvador'un güneyinde yer alan bir orman yolunda ilerlerken uzaktan gelen sıra dışı bir kuş sesi duydu. Ridgely, sesi kaydedip geri çalarak gizemli canlıyı açıklığa çekti. Yoğun bambu örtüsünden çıkan kuşun, bilim dünyası için tamamen yeni bir tür olduğu anlaşıldı. Yerel halkın yüksek sesli ötüşünden dolayı "jocotoco" adını verdiği bu kuş, iki yıl sonra resmi olarak tanımlandı ve bilimsel adı Grallaria ridgelyi oldu.

Jocotoco Vakfı 1998'de kuruldu

Ridgely, kuşun neslinin tükenmesini önlemek için yaşam alanı olan ormanın acilen korunması gerektiğini fark etti. ABD ve Avrupa'dan bağış toplayan Ridgely ve arkadaşları, araziyi satın alıp restore etmek amacıyla bir örgüt kurdu. Jocotoco Vakfı 1998'de doğdu.

Bugün vakıf, Ekvador genelinde yaklaşık 50 bin hektarlık alanı kapsayan 19 rezervi koruyup yönetiyor. Ayrıca 82 bin hektarlık özel ve ortak mülkiyetteki araziyi de yönetiyor. Bu alanlar, Ekvador'da bulunan kuş türlerinin yüzde 80'ine ve dünyadaki tüm kuş türlerinin yaklaşık sekizde birine ev sahipliği yapıyor. Vakıf, yerel halkı park korucusu olarak istihdam ederek ve vahşi yaşam turizmiyle bölge sakinlerine iş imkanı sağlıyor.

Ormanlar otuz yılda yüzde 90 toparlandı

Vakfın rezerv modeli yerli ağaç ve bitki türleri dikerek ya da bitki örtüsünün kendiliğinden yenilenmesine izin vererek yaşam alanlarını restore etmeye dayanıyor. Yerel topluluklardan gelen park görevlileri, hayvan otlatma, kereste kaçakçılığı ve yasa dışı avlanma gibi ihlallere karşı kamera tuzakları ve ses kayıt cihazları gibi teknolojilerle koruma sağlıyor.

Ekvador'un kuzeybatısındaki Chocó bölgesinde yapılan yakın tarihli bir araştırma, ormansızlaşmanın ardından doğanın hızla iyileşebildiğini ortaya koydu. Otuz yıl içinde, biyolojik çeşitliliğe yönelik yönetilen eski tarım arazileri, biyokütlenin yüzde 90'ını ve tür sayısının yüzde 90'ını geri kazandı.

ABD merkezli American Bird Conservancy'nin başkanı Mike Parr, vakfın çalışmalarının dünya standartlarında olduğunu belirterek, Jocotoco'nun ekoturizm, toplumsal katılım ve bilimsel araştırmayı bir araya getirdiğini söyledi.

Vakfın CEO'su Dr. Martin Schaefer, kaybedilenleri geri kazanma gücünün insanların elinde olduğunu ifade etti. Kuş koruma örgütü BirdLife International'ın Amerika direktörü Ian J Davidson ise Jocotoco'nun korunan yaşam alanları ağı oluşturarak bu canlılara gerçek bir hayatta kalma şansı tanıdığını belirtti.