Ed Davey, İngiltere'nin AB göç paktına katılmasını istedi

Liberal Demokrat Parti lideri Sir Ed Davey, Birleşik Krallık'ın Manş Denizi üzerinden yapılan küçük tekne geçişlerini engellemek için Avrupa Birliği'nin (AB) yeni Göç ve İltica Paktı'na katılması gerektiğini belirtti. Haziran ayında yürürlüğe giren anlaşma, iltica sürecini hızlandırmayı, düzensiz göçmenlerin ülkelerine geri gönderilmesini artırmayı ve sığınmacı sorumluluğunu AB üyesi ülkeler arasında paylaştırmayı hedefliyor.

Davey, pakta katılmanın Birleşik Krallık'ın sığınmacıları ilk girdikleri AB ülkesine geri göndermesine olanak tanıyacağını ve böylece geçişlerin arkasındaki çetelerin 'iş modelini yok edeceğini' savundu. İşçi Partisi ise hükümetin küçük tekne geçişleriyle mücadele için Avrupa ülkeleriyle yürüttüğü işbirliği çabalarının 'meyve verdiğini' açıkladı. Bir parti sözcüsü, iki yılda 47 binden fazla geçişin engellendiğini ve Birleşik Krallık'ta kalma hakkı olmayan 70 bin kişinin ülkeden çıkarıldığını söyledi.

Bu yıl şu ana kadar 14 binden fazla kişi küçük tekneyle Birleşik Krallık'a ulaştı; bu, önceki yıla göre yüzde 43'lük bir düşüş anlamına geliyor. Yaklaşık 10 yılda hazırlanan AB'nin yeni paktı, zorunlu tarama ve bloğa gelenleri takip etmek için güncellenmiş bir veri tabanı getiriyor. Kurallara göre AB ülkeleri, İtalya ve Yunanistan gibi en çok göç alan ülkelerden göçmen kabul etmek ya da ek fon veya kaynak sağlamak zorunda.

Pakta katılım zorlukları

Anlaşmaya katılmak, Birleşik Krallık'ın AB'den bazı sığınmacıları kabul etmesini gerektirecek. Ancak Liberal Demokratlar, bu sayının şu anda küçük tekneyle gelenlerden daha düşük olacağını ve sığınmacıların ülkeye girmeden önce taramadan geçirileceğini savunuyor. Parti, planın Birleşik Krallık vergi mükelleflerine para kazandıracağını; katılım maliyetinin yılda yaklaşık 100 milyon sterlin olacağını ve bunun 'başarısız iltica sistemi' için harcanan 5 milyar sterlinin çok küçük bir kısmı olduğunu belirtiyor.

Davey, 'Küçük tekne krizini sona erdirecek bir planımız var: Her AB ülkesiyle, Manş Denizi'nden gelenleri geri göndermemizi sağlayacak bir anlaşma. Bu, Nigel Farage ve arkadaşlarının yarattığı ana çekim faktörünü ortadan kaldıracak ve suç çetelerinin iş modelini yok edecek' dedi. Liberal Demokratlar gibi bazı İşçi Partili politikacılar da Brexit'in küçük tekne geçişlerindeki artışa yol açtığını öne sürdü. Reform UK daha önce bu iddiaları 'tamamen yanlış bilgi' olarak nitelendirerek AB üyeliğinin sığınmacıları iade etmeyi kolaylaştırmadığını savunmuştu.

Yeni dayanışma mekanizması

AB paktı, ülkelerin sığınmacıları ilk geldikleri AB ülkesine geri göndermesine izin veren Dublin Tüzüğü de dahil olmak üzere önceki anlaşmaların yerini alıyor. Ancak protokol, en çok göç alan ülkelere orantısız bir yük bindirdiği için eleştirilmişti. Yeni 'dayanışma mekanizması', 27 üye ülke arasında dağıtılmak üzere yaklaşık 30 bin sığınmacıdan oluşan bir havuz oluşturuyor. Katılımcı ülkeler, sığınmacı kabul etmek yerine kişi başına 20 bin avro (17 bin sterlin) ödemeyi seçebilecek.

Gelenler kaydedilmeli ve güvenlik veya halk sağlığı riski oluşturanların AB'ye fark edilmeden girmesini önlemek için kimlik kontrolleri yapılmalıdır. Altı yaş ve üzeri kişilerin parmak izi gibi biyometrik verileri toplanacak ve Eurodac veri tabanında saklanacak. Birleşik Krallık hükümeti daha önce Brexit sonrası kaybettiği veri tabanına yeniden erişim sağlamak istediğini söylemişti. Pakta katılmak Birleşik Krallık için zorlu olabilir ve tüm AB ülkelerinin oybirliğiyle onayını gerektirecek. Hükümet ayrıca paktı uygulamak için yeni yasalar çıkarmak zorunda kalacak ve prosedürlerini AB ile uyumlu hale getirmesi gerekebilecek.

1 Ocak ile 8 Ağustos 2026 arasında toplam 14 bin 819 kişi Fransa'dan küçük tekneyle Manş Denizi'ni geçti. Bu, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 43 daha az. Bu geçişler, 2020'den bu yana Birleşik Krallık'a yasa dışı giriş tespit edilen kişiler için en yaygın yöntem haline geldi. Küçük tekneyle gelenlerin neredeyse tamamı iltica talebinde bulunuyor. Uluslararası hukuka göre, başvuruları değerlendirilirken ülkede kalmalarına izin veriliyor. Nisan 2025 ile Mart 2026 arasında iltica başvurularının yüzde 42'sini küçük tekneyle gelenler oluşturdu. 9 Ağustos 2025 ile 8 Ağustos 2026 arasında Birleşik Krallık'a ulaşan tekneler ortalama 67 kişi taşıdı; bu sayı 2021'den bu yana iki katından fazla arttı. Uzmanlar, teknelerdeki aşırı kalabalığın geçişleri daha riskli hale getirdiğini söylüyor. Birleşmiş Milletler'e göre 2024'te Manş Denizi'ni geçmeye çalışırken en az 84 kişi öldü.

Hükümet, sayıları azaltmak için bu geçişlerin arkasındaki çeteleri 'ezme' sözü verdi. Nisan 2025 ile Mart 2026 arasında gelenlerin yüzde 18'i Eritre vatandaşıydı. İçişleri Bakanlığı'na göre Ocak 2025 ile Aralık 2025'i kapsayan en son verilerde, küçük tekneyle gelen en az 2 bin kişinin insan ticareti veya diğer modern kölelik biçimlerinin potansiyel kurbanı olduğu tespit edildi. Nisan 2025 ile Mart 2026 arasında araçlara gizlenme, feribot veya havaalanlarından seyahat etme dahil diğer yöntemlerle izinsiz giriş yapan 4 bin 535 kişi tespit edildi; bu, önceki yıla göre yüzde 22 azaldı. Ayrıca çalışma veya öğrenim vizesiyle yasal olarak gelip süresini aşan kişiler de bulunuyor. Yasal olarak gelip yasa dışı yaşayanların toplam sayısı bilinmiyor.